Балтырған

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Балтырған
Heracleum sphondylium
Балтырған сәскәһе һәм япрағы
Фәнни классификация
Халыҡ-ара фәнни исеме

Heracleum L.

Wikispecies-logo.svg
Викитөркөмдә
Систематика
Commons-logo.svg
Викиһаҡлағыста
рәсемдәр
ITIS   29669
NCBI   40917
IPNI   ???

Балтырған урыҫ. Борщеви́к, лат. Heracléum) — ике йәки күп йыллыҡ үлән үҫемлек, бейеклеге 1,8 м-ға етә. Июнь-августта йәшел һарғылт сәскә ата, орлоғо июль-сентябрҙа өлгөрә. Башҡортостанда киң таралған үҫемлек. Урман ситенде, болондарҙа, йылға буйҙарында үҫә.

Балтырған (Heracleum sphondylium). Якоб Штурм, «Deutschlands Flora in Abbildungen», 1796 китабынан ботаник иллюстрация

Аҙыҡ өсөн уның йәш кенә япраҡтарын йыялар. Япраҡтарын былай ҙа ашарға мөмкин, ашҡа турарға ла мөмкин. Балтырған ашын ҡуҙғалаҡ, кесерткән, йомортҡа, тары ярмаһы ҡушып әҙерләргә була. Итле аш та әҙерләргә була. Балтырғандан салаттар ҙа әҙерләйҙәй. Көпшәһен тамыра менән бергә ит турағыстан үткәреп туҡлыҡлы пюре әҙерләргә була. Туралған көпшәләрен бәлеш эслегендә ҡулланалар.

Ҡышҡылыҡҡа балтырғанды тоҙларға ла, киптерергә лә була.

Әҙәбиәт[үҙгәртергә]

  • Губанов И. А. и др. Иллюстрированный определитель растений Средней России. Т. 2: Покрытосеменные (двудольные: раздельнолепестные). — М.: Товарищество научных изданий КМК, 2003. — С. 631—632. — ISBN 5-87317-128-9
  • Ғүмәров В.З. Тыуған яҡтың шифалы үҫәмлектәре. —Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1996. -160 б. ISBN 5-295-01499-1
  • Шәрәфетдинов Д.М. Йәшел байлыҡ. -Өфө; Китап, 2011. ISBN 978-5-295-05347-4

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә]