Башҡорт әлифбаһы
Википедия – ирекле энциклопедия
(Башҡорт әлифбәһе битенән йүнәлтелде)
Башҡорт әлифбаһы - башҡорт теленең әлифбаһы
Эстәлеге |
[үҙгәртергә] Бөгөнгө әлифба
Бөгөнгө көндә ҡулланылған башҡорт әлифбаһы 1940 йылда ҡабул ителгән [1]. Бөтәһе 42 хәрефтән тора.
| Аа (а) | Бб (бэ) | Вв (вэ) |
| Гг (гэ) | Ғғ (ғы) | Дд (дэ) |
| Ҙҙ (ҙэ) | Ее (йе) | Ёё (йо) |
| Жж (жэ) | Зз (зэ) | Ии (и) |
| Йй (ҡыҫҡа и) | Кк (ка) | Ҡҡ (ҡы) |
| Лл (эль) | Мм (эм) | Нн (эн) |
| Ңң (эң) | Оо (о) | Өө (ө) |
| Пп (пэ) | Рр (эр) | Сс (эс) |
| Ҫҫ (ҫэ) | Тт (тэ) | Уу (у) |
| Үү (ү) | Фф (эф) | Хх (ха) |
| Һһ (һа) | Цц (цэ) | Чч (чэ) |
| Шш (ша) | Щщ (ща) | Ъъ (ҡатылыҡ билдәһе) |
| Ыы (ы) | Ьь (йомшаҡлыҡ билдәһе) | Ээ (э) |
| Әә (ә) | Юю (йу) | Яя (йа) |
XIX быуат аҙағында — XX башында кириллицаға нигеҙләнгән башҡорт алфивитын ҡулланыу сикләнгән булған. Был алфавитта әлифбалар һәм христиан дини яҙмалары баҫылған.
[үҙгәртергә] Әлифбаның тарихы
[үҙгәртергә] Ғәрәп яҙылышындағы башҡорт әлифбалары
Ислам динен ҡабул иткәс, башҡорттар ғәрәп яҙмаһын ҡуллана башлай. Ғәрәп яҙылышындағы башҡорт әлифбаһы - ул иң беренсе башҡорт теленең яҙылышы - XIV – XV быуаттың яҙма ҡомартҡылары һаҡланған. Беренсе башҡорт әлифбаһында 22 хәреф булған. Әлифбаның яңы варианты 1923 йылда ҡабул ителгән. Был әлифбала 33 хәреф булған.
[үҙгәртергә] Латин яҙылышындағы әлифбалар
Латин яҙылышындағы башҡорт теленең беренсе әлифбаһы 1928 йылда ҡабул ителгән[2]Әлифбаның икенсе варианты 1939 йылда ҡабул ителгән[3].
[үҙгәртергә] Беренсе латин әлифбаһы
| A a | B ʙ | C c | Ç ç | D d | Đ đ | E e | Ə ə | F f |
| G g | Ƣ ƣ | H h | I i | J j | K k | L ʟ | M m | |
| N n | N̡ n̡ | O o | Ɵ ɵ | P p | Q q | R r | S s | |
| Ş ş | T t | Ѣ ѣ | U u | V v | X x | Y y | Z z | |
| Ƶ ƶ | Ƅ ƅ | ьj | ' |
[үҙгәртергә] Икенсе латин әлифбаһы
| A a | B ʙ | C c | D d | Đ đ | E e | Ə ə | F f |
| G g | Ƣ ƣ | H h | I i | J j | K k | L ʟ | M m |
| N n | N̡ n̡ | O o | Ɵ ɵ | P p | Q q | R r | S s |
| Ş ş | T t | Ѣ ѣ | U u | V v | X x | Y y | Z z |
| Ƶ ƶ | Ƅ ƅ | ' |
 |
Был мәҡәлә тамамланмаған. Һеҙ мәҡәләне мөхәррирләп һәм тулыландырып проектҡа ярҙам итә алаһығыҙ,. Был иҫкәрмәне дөрөҫөрәге менән алмаштырыр кәрәк. |
