Баш бит

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
(Википедия:Баш бит битенән йүнәлтелде)
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Википедия — һәр кем яҙа алған ирекле энциклопедия.
Хәҙер башҡорт телендә 33 280 мәҡәлә бар.
Һайланған мәҡәлә
Hike above Valley of the Kings (2347044735).jpg

Батшалар үҙәне (ғәр. وادي الملوك‎‎, Үәҙи-(э)ль мөлөк) — Мысырҙағы беҙҙең эраға тиклемге 16-сы быуаттан алып 11-се быуатҡа тиклем яҡынса 500 йыл дәүерендә Яңы Батшалыҡтың (Боронғо Мысырҙың Ун һигеҙенсе династияһынан алып Егерменсе династияһына тиклем) фирғәүендәре һәм юғары дәрәжә эйәләре өсөн кәшәнәләр төҙөлгән үҙән. Үҙән Нил йылғаһы буйында, Фива (хәҙерге Луксор ҡалаһы) ҡаршыһында урынлашҡан һәм ике өлөштән — Көнсығыш үҙәндән (кәшәнәләрҙең күпселеге бында төҙөлгән) һәм Көнбайыш үҙәндән тора.

Үҙәндә алтмыштан ашыу билдәле кәшәнә бар, араларында ҙурлығы менән кескәй соҡорҙан алып йөҙҙән артыҡ бүлмәле кәшәнәләр осрай. Улар Боронғо Мысыр мифологияһынан төрлө күренештәр менән биҙәлгән һәм шул ваҡыттағы ерләү тантаналары, ғөрөф-ғәҙәттәр тураһында мәғлүмәт сығанағы булараҡ үтә әһәмиәтле. Бөтә кәшәнәләр ҙә тиерлек беҙгә тиклем бик күп быуаттар элек үк асылып, таланған, тик һаман да үҙ дәүере хакимдарының бөтмәҫ байлығы, оло ҡеүәте күрһәткесе булып тора.

↪ дауамы...

Исемлек | Үҙгәртеү

Яҡшы мәҡәлә
Solanum tuberosum 005.JPG

Бәрәңге (шулай уҡ картуф, лат. Solanum tuberosum) — күп йыллыҡ, тамырындағы бүлбеләренән (бәрәңгеләренән) үҫә тоған культуралы үҫемлек;эт карағаттары ғаиләһендәге эт ҡарағаты һымаҡтар ырыуынан күп йыллыҡ бүлбеле үҫемлек; крахмаллы йәшелсә культураһы. Аҙыҡ, мал аҙығы булараҡ һәм техник маҡсаттарҙа үҫтерелә.

Был үҫемлекте Көньяҡ Америка индеецтары бынан ун дурт мең йыл элек уҡ белгәндәр. 1565 йылда ул Испанияға килтерәләр. Һуңыраҡ инглиз моряктары уны Бөйөк Британияға алып ҡайталар. 1740 йыл тирәһендә «икенсе икмәгебеҙ» Германияла, Италияля, Бельгияла, Францияла күренә башлай. Шулай за яңы, ят культура үҙенә юлды тиҙ генә таба алмай әле. Ҡатын-ҡыҙҙар уның сәскәһен биҙәнеү өсөн сәстәренә ҡаҙаған. Күп кенә илдәрҙә уны «шайтан алмаһы» тип тә йөрөткәндәр. Уны үҫтереү гонаһ тип һаналған.

Францияла аптекарь Пармантье «ер алмаһы»н үҫтереүгә күп көс һала. 1785 йылдың авгусында ул Людовик ХVI-ға картуфтың сәскә аткан һабағынан яһалған гөлләмәне һәм бер кәрзин өлгөргән уңышты бүләк итә. Картуфты шул ук көндө бешереп, королдең өҫтәленә ҡуялар. Шул мәлдән инде был ризыҡҡа ҡараш үҙгәрә. Ул табындарҙа ныҡлы урын ала.

↪ дауамы...

Исемлек | Үҙгәртеү

Аҙна рәсеме
Jacaranda mimosifolia 5334.jpg
Жакаранда сәскә ата.

Үҙгәртеү | Архив | Тәҡдим

Яңы мәҡәлә


Мәҡәлә оҫтаһы | Тиҙ башланғыс

Бөгөн: 24 ноябрь

Үҙгәртеү | 25 ноябрь

Ҡыҙыҡ мәғлүмәт

Үҙгәртеү | Архив | Тәҡдим

Викиһүҙлек Викиөҙөмтә Викикитап Викимилек Мета-вики Викикитапхана
ӘзербайжансаҒағаузсаҠаҙаҡсаҠараҡалпаҡсаҠарасай-балҡарсаҠырғыҙсаҠырымтатарсаСыуашсаСахасаТатарсаТөрөксәТөрөкмәнсәТывасаУйғырсаҮзбәксә