Баш бит

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
(Википедия:Баш бит битенән йүнәлтелде)
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Википедия — һәр кем яҙа алған ирекле энциклопедия.
Хәҙер башҡорт телендә 34 685 мәҡәлә бар.
Һайланған мәҡәлә
EmperorSuleiman.jpg

Күркәм Сөләймән I (Ҡануни́; ғосм. سليمانا اول‎ — Süleymân-ı evvel, төр. Birinci Süleyman, Kanuni Sultan Süleyman; 6 ноябрь, 1494 — 5/6 сентябрь, 1566) — Ғосман империяһының унынсы солтаны (1520 йылдың 22 сентябренән), 1538 йылдан — хәлифә.

Сөләймән Ғосмандар династияһындағы иң бөйөк солтан булып иҫәпләнә; уның дәүерендә Ғосман Портаһы иң юғары үҫеш нөктәһенә етә. Европала Сөләймәнде йышыраҡ Күркәм Сөләймән тип атаһалар, мосолман донъяһында Сөләймән Ҡануни тип йөрөтәләр. Ҡайһы берәүҙәр «Kanuni» (ғәр. القانونى‎) тигән төрөк һүҙен «Закон сығарыусы» мәғәнәһендә аңлай. «Kanun» (ике ижеккә лә баҫым төшә) «Закон» мәғәнәһендә ҡабул ителһә лә, Сөләймән I-гә Ғосман империяһы халҡы биргән «Ҡануни» тигән маҡтаулы ҡушамат «Ғәҙел» төшөнсәһен йөрөтә.

Сөләймән I 1494 йылда Трабзонда солтан Яуыз Сәлим I менән Ҡырым ханы Меңле I Гәрәйҙең ҡыҙы Әйшә Һафса ғаиләһендә донъяға килә.

↪ дауамы...

Исемлек | Үҙгәртеү

Яҡшы мәҡәлә
Abbasid Caliphate most extant.png

Ғәббәсиҙәр хәлифәлеге (ғәр. الدولة العباسية‎), Бағдад хәлифәлеге — 750 йылдан алып 1258 йылға тиклем булған феодал теократик дәүләт. Идара итеүсе династия — Ғәббәсиҙәр. Хәлифәлек составына хәҙерге Азияның ғәрәп илдәре, Урта Азияның бер өлөшө, Мысыр, Иран һәм Төньяҡ Африка территориялары ингән. 945 йылда Буидтар хәлифәлекте баҫып алғанға тиклем үҙаллы сәйәсәт алып барған. 1055 йылда Бағдадты төрки сельджуктар менән яулап алғандан һуң Ғәббәсиҙәр хәлифәләре тик башҡалаға яҡын булған өлкә менән эйә булғандар.

Хәлифә Абу Йәғәфәр әл-Мансур илдең башҡалаһын Анбар ҡалаһынан Бағдад ҡалаһына күсерә. 836 йылдан алып 892 йылға тиклем хәлифәлектең башҡалаһы Һамарра булған. Ғәббәсиҙәр заманында ғәрәптәрҙең дәүләте Бағдад хәлифәлеге тип аталған.

Ғәббәсиҙәр властҡа үҙ дәғүәһен идара итеүсе Омейядтарҙың сығышы ғәрәптәрҙең курейш ҡәбиләһенән барлыҡҡа килһәләр ҙә, әммә Мөхәммәт пәйғәмбәрҙеңХәшимиттәр нәҫеленә ҡарамағандар тип дәлилләгәндәр. Ғәббәсиҙәр үҙҙәренең нәҫелен пәйғәмбәрҙең олатаһынан йәки Мөхәммәтең атаһы Ғабдулла ибн Ғәбдел-Мөтәлибтең ҡустыһынан — Ғәббәс ибн Ғәбдел-Мөтәлибтан башлағандар.

↪ дауамы…

Исемлек | Үҙгәртеү

Сифатлы мәҡәлә, исемлектәр, порталдар

Һуңғы сифатлы мәҡәлә: Күкләшев Сәлихйән Бикташ улы.

Һуңғы һайланған портал: Башҡортостан ауылдары

Сифатлы мәҡәләләр | Исемлектәр һәм порталдар | Үҙгәртеү

Аҙна рәсеме
Lockheed SR-71 Blackbird.jpg
Lockheed SR-71, донъяла идара ителеүсе самолёттар араһында иң тиҙ.

Үҙгәртеү | Архив | Тәҡдим

Яңы мәҡәлә


Мәҡәлә оҫтаһы | Тиҙ башланғыс

Бөгөн: 30 май

Үҙгәртеү | 31 май

Ҡыҙыҡ мәғлүмәт
  • Тере сағында тик тора, ҡырҡһалар — йөрөй башлай, нимә ул? Беләһегеҙ киләме? Сәба батшабикәһе йомаҡтарын уҡығыҙ.
  • 1917 йылдың июнендә Ырымбур ҡалаһында "Башҡорт" гәзите сыға башлай.
  • Нефтекама ҡалаһының Үҙәк мәҙәниәт һәм ял паркында 2014 йылдың авгусынан Наталья Водянованың «Асыҡ йөрәктәр» фонды төҙөгән балалар уйын майҙансығы эшләй.
  • Донъяла иң ҙур ярымутрау — Ғәрәп ярымутрауы. Уның майҙаны 3 250 мең км².
  • 1995 йылдың 1июнендә Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы асыла.
  • Күренекле немец һәм урыҫ энциклопедиясы ғалимы Паллас «Мордва, ҡаҙаҡ, ҡалмыҡ, ҡырғаҙ, башҡорт халыҡтарының иҫтәлекле урындары» («Merkwürdigkeiten des Morduanen, Kasaken, Kalmücken, Kirgisen, Baschkiren etc.» Франкфурт и Лейпциг, 1773—1777, нем.) тигән китабында «Башҡорт далаһына ҡымыҙ эсергә Московиянан һәм Дондан төрлө халыҡ йыйыла, сөнки уның һаулыҡ өсөн файҙаһы бик ҙур», — тип яҙған.

Үҙгәртеү | Архив | Тәҡдим

Уртаҡ эш
  1. Украин Википедияһында Башҡорт Википедияһының 10-йыллығына арнап Башҡортостан аҙналығы үткәрәлә. Үткәреү ваҡыты 2015 йылдың 3-16 июне. Шул ваҡыт арауығында украин википедистарына Башҡортостан менән бәйле мәҡәләләр яҙырға тәҡдим ителә. Башҡорт википедистарынан мәҡәлә исемдәрен тәҡдим итеүҙе һорайҙар.
  2. Уртаҡ эшкә саҡырабыҙ. Рәсәйҙең федератив төҙөлөшө тураһында мәҡәләләр яҙыуға һәм яҡшыртырға.

Үҙгәртеү | Архив | Тәҡдим

Викиһүҙлек Викиөҙөмтә Дәреслек Викитөрҙәр Викияңылыҡтар Сәйәхәт Викимилек Мета-вики Университет Викикитапхана Мәғлүмәт Инкубатор
Һүҙлек Өҙөмтә Дәреслек Төрҙәр Яңылыҡтар Сәйәхәт Милек Мета Университет Китапхана Мәғлүмәт Инкубатор