Дубай (ҡала)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Ҡала
Дубай
ғәр. دبيّ
Флаг
Флаг
Ил Берләшкән Ғәрәп Әмирлектәре
Координаталары Координаталары: 25°16′11″ т. к. 55°18′34″ кс. о. / 25.269722° т. к. 55.309444° кс. о. (G) (O) (Я)25°16′11″ т. к. 55°18′34″ кс. о. / 25.269722° т. к. 55.309444° кс. о. (G) (O) (Я)
Әмир Мөхәммәт ибн Рәшит әл-Мәктүм
Нигеҙләнгән 1833
Майҙаны 1114 км²
Климат төрө тропик сүл
Рәсми тел ғәрәп
Халҡы 2 262 000 кеше (2008)
Тығыҙлығы 408,18 кеше/км²
Милли составы ғәрәптәр — 26,1% (аҫаба — 17 %),
килгәндәр: Һиндостандан — 42,3 %,
Пакистандан — 13,3 %,
Бангладештан — 7,5 %,
Филиппиндарҙан — 2,5 %,
Шри-Ланканан — 1,5 %,
Европанан — 0,9 %,
АҠШ-тан — 0,3 %,
башҡа ил һәм региондарҙан — 5,7 %.
Конфессиональ состав ислам (сөннилек һәм шиғилыҡ) — рәсми, индуизм
Этнохороним дубайлы, дубайлылар
Сәғәт бүлкәте UTC+4
Телефон коды +9714
Дубай (ҡала) (Берләшкән Ғәрәп Әмирлектәре)
Дубай

Дуба́й (ғәр. دبيّ‎) — Берләшкән Ғәрәп Әмирлектәренең ҙур ҡалаһы, Дубай әмирлегенең административ үҙәге[1].

Тарихы[үҙгәртергә]

Әл-Рәс 1960-сы йылдар

Коллектор селтәрҙәре һалған ваҡытта Дубай тирәһендә табылған мангр һаҙлыҡтары ҡалдығына 7000 йыл тирәһе. 5000 йылдар самаһы элек ярҙар ил эсенә инә биргән һәм әлегәсә шулай ҡала. Был урындарҙы ҡом баҫҡан. Исламға ҡәҙәр бындағы халыҡ Баджаи (Баджар) тигән илаһҡа табынған. Византия империяһы һәм Сәсәниҙәр империяһы (һуңғылары төбәктең иң ҙур өлөшөнә эйә булған) хакимлығы аҫтында төбәк алға киткән.

XIX быуат башында Әл Әбү Фәләс тоҡомоноң бер тармағы - Бәни Йосой- Дүбайҙә нығынып, 1833 год йылға тиклем Әбү-Дәбигә баш булған. 1820 йылдың 8 ғинуарында Дүбәй һәм башҡа төйәктәр шәйехтәре Британия хөкүмәте менән «Дөйөм диңгеҙ солох килешеүе» төҙөй. 1833 йылда әл Мәҡтүм династияһы Әбү Дәбигә идара итеүҙән баш тартып, Дүбайҙе тартҡылашһыҙ ғына үҙ ҡулына ала. Дүбәй Берләшкән Короллек ҡулы аҫтынан, Осман империяһының һөжүмдәренән яҡлау булырына вәғәҙә алып, "Айырым Килешеү" нигеҙендә сыға .

XIX быуатта ҡаланың хәл торошона ике фажиғә ҙур зыян килтерә: две катастрофы нанесли большой урон благосостоянию города: 1841 йылда ҡалала сәсәк һалыуы, кешеләрҙе Дәйрәнән көсығышҡа китергә мәжбүр итә, ә 1894 йылда ут сығып, ҡаланың күп өйҙәре яна. Мәгәр сауҙа өсөн яйлы был урын иғтибарҙы йәлеп итеүҙән туҡтамай. Дүбай әмире сит илдәрҙән дә килһендәр өсөн һалымды бик аҙ алдырта. Бигерәк тә ул замандың төп сауҙа үҙәге булған Шәрҡиәнән (Шәрджә) күпләп киләләр.

1940-сы йылдарҙа Дүбәй бәләкәй генә була әле. Халҡы диңгеҙҙән ынйы сығарып, аҙыҡ-түлеккә алмаштырып йәшәй. Әммә Японияла яһалма жемчуг етештерергә өйрәнәләр, һәм тәбиғи ынйыға ихтыяж кәмей. Бөлгөнлөк башлана. Нефть табылыу хәлде үҙгәртә - Дүбәйҙә халыҡ ишәйә, төҙөлөш ҡыҙа БҒӘ.

Ҡала райондары[үҙгәртергә]

Ҡаланың төп райондары:

Ҡәрҙәш ҡалалар[үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә]

  1. The Government and Politics of the Middle East and North Africa. D Long, B Reich. p.157

Әҙәбиәт[үҙгәртергә]

  • The Government and Politics of the Middle East and North Africa. D Long, B Reich. p.157