Ихтималлыҡ

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
График плотности вероятности нормального распределения — одной из важнейших функций теории вероятностей

Ихтималлыҡ теорияһы — осраҡлы күренештәрҙең математик моделдәрен өйрәнеүсе математика фәне.

Теорияның төп бурысы[үҙгәртергә]

Ихтималлыҡ теорияһының төп бурысы – ваҡиғаның ихтималлығын (осраҡлы һынауҙар һөҙөмтәһендә ваҡиғаның тормошҡа ашырылыу мөмкинлеген характерлаусы һанды) табыу. Ихтималлыҡ теорияһы осраҡлы ваҡиғаларҙың ихтималлығы һәм уларҙың күп һанлы бойондороҡһоҙ осраҡлы һынауҙар үткәргәндә сағыштырмаса йышлығы буйһонған законлылыҡтарҙы өйрәнә.

Хәҙерге ихтималлыҡ теорияһы[үҙгәртергә]

Хәҙерге ихтималлыҡ теорияһы үҙ эсенә түбәндәге бүлектәрҙе ала: сик теоремалары, үлсәмдәре сикһеҙ арауыҡтарҙағы һәм алгебраик структураларҙағы бүленештәр, осраҡлы процестар һ.б. ихтималлыҡ теорияһы математика аппараты һәм ысулдары тәбиғәт белемендә (күҙәтеү хаталары теорияһы), техникала (изделиеның ышаныслылығын – уның билдәле бер ваҡыт эсендә өҙлөкһөҙ эшләй алыу ихтималлығын билдәләү), статистикала (статистик мәғлүмәттәрҙе эшкәртеү), страховкалау эшендә һ.б. өлкәләрҙә фәнни тикшеренеүҙәр үткәргәндә ҡулланыла.

Ихтималлыҡ теорияһы Башҡортостан сиктәрендә[үҙгәртергә]

Башҡортостанда ихтималлыҡ теорияһы һәм математик статистика буйынса тәүге тикшеренеүҙәр Башҡорт дәүләт университетында үткәрелә: 1962—66 йй. системаларҙың ышаныслылығын иҫәпләү һәм, уларҙың элементтарын файҙаланыу режимы осраҡлылығын иҫәпкә алып, системаларҙың боҙолоу осраҡтарын эҙләү моделдәре төҙөлә (С.Ю.Рудерман). 1975 й. алып Математика институтында локаль стационар эҙмә-эҙлелектәр өсөн асимптотик ғәҙәтилек үҙенсәлектәре өйрәнелә, күп үлсәмле мәғлүмәттәр өсөн параметрик булмаған гипотезаларҙы тикшереү алымдары тәҡдим ителә, ихтималлыҡлы оптималь тигеҙһеҙлектәр иҫбатлана (Н.Ҡ.Бәкеров). Авиация техник университетында осраҡлы процестар һәм матди функциялар өсөн локаль ваҡыттар теорияһы, Ито һәм Стратоновичтың стохастик интегралдарының траекториялар б‑са аналогтар теорияһы үҫеше буйынса тикшеренеүҙәр алып барыла (Ф.С.Насиров).

Сығанаҡ[үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә]