Иң бейек йорттар (ҡоролмалар)

Иң бейек йорттар (ингл. skyscraper ) — донъялағы иң бейек биналар, манаралар. Улар кеше хеҙмәте өсөн төҙөлгән бина булып тора.

Минималь бейеклеге бөгөн дә бәхәсле булып тора. АҠШ һәм Европала уның минималь бейеклеге 150 м йәки 500 фут^[1].

300 метрҙан бейек биналар иң бейек йорттар тип атала.^[2].

Иң бейек йорттарҙың бейеклеген иҫәпләгәндә теле- һәм радиоманаралар оҙонлоғо бында кермәй.

Бина бейеклеген үлсәүҙәге өс критерий:

бинаның конструктив бейеклеге.
өҫтәге ҡатҡа хәтле .
антенна(һ.б.) осонаса.

Ҡоролмаларҙы сағыштырыу

Төп критерий булып - 1-се тора.

19 быуатҡа ҡәҙәре бейек биналар һирәк төҙөлгән.

2011 йылдың октябренә донъяла 150 метрҙан бейек 2490 бейек ҡоролма иҫәпләнә. ^[3]

Йөкмәткеһе

1 Беренсе иң бейек ҡоролма
2 Ерҙәге иң бейек 7 ҡоролма
- 2.1 Ҡитғалар буйынса иң бейек ҡоролма
- 2.2 Тарихи иң бейек ҡоролмалар
3 Галерея
4 Быны ла ҡарап алығыҙ
5 Иҫкәрмәләр
6 Һылтамалар

[үҙгәртергә] Беренсе иң бейек ҡоролма

Home Insurance Building — беренсе бейек ҡоролма 1885 йыл

Иң беренсе бейек ҡоролма булып 1985 йылда төҙөлгән Чикаголағы The Home Insurance Building иң бейек бина һанала. Ул 1931 йылға хәтле була. Башта ул 42 метрлы һәм 10 ҡатлы булып төҙөлә, ә 1891 йылда тағын ике ҡат өҫтәлә (бейеклеге 55 метрға етә). Проект авторы- Уильям Ле Барон Дженни. Ул бина төҙөүҙә беренсе булып каркастар ҡуллана.

[үҙгәртергә] Ерҙәге иң бейек 7 ҡоролма

Исеме	Ҡала	Бейеклеге, м	Ҡаттар	Төҙөлөү йылы
Бурдж Халифа	Дубай	828	163	2009
Тайбэй 101	Тайбэй	508	101	2005
Шанхай бөтә донъя сауҙа үҙәге	Шанхай	492	101	2008
Петронас-1	Куала-Лумпур	452	88	1997
Петронас-2	Куала-Лумпур	452	88	1997
Наньцзин Гринлэнд Финанс үҙәге	Нанкин	450	66	2009
Уиллис-Тауэр (элеккеге Сирс-Тауэр)	Чикаго	442	110	1973

[үҙгәртергә] Ҡитғалар буйынса иң бейек ҡоролма

Континент	Исеме	Ҡала	Бейеклеге, м	Ҡаттар	Төҙөү йылы
Австралия һәм Океания	Q1	Австралия Голд-Кост	323	78	2005
Азия	Дубай манараһы	БҒӘ (ОАЭ) Дубай	828	163	2009
Африка	Карлтон Сентр Офис Тауэр(инг.)баш.	ЮАР Йоханнесбург	223	50	1973
Европа	Баш ҡалалар	Ҡалып:Флагификация/Рәсәй Мәскәү	302	73	2009
Төньяк Америка	Уиллис-Тауэр (элеккеге Сирс-Тауэр)	США Чикаго	443,2^[4]	110	1973
Көньяк Америка	Парке Сентраль Торре Эсте(инг.)баш.	Венесуэла Каракас	225	56	1979

[үҙгәртергә] Тарихи иң бейек ҡоролмалар

Исеме	Төҙөлөү йылы	Ҡала	Статусы	Бейеклеге (м)	ҡаттары
Хоум-иншуранс-билдинг	1885	США Чикаго	1931 йылда емерелә	55	12
Уорлд билдинг	1890	США Нью-Йорк	1955 йылда емерелә	94	20
Манхэттен Лайф иншуренс билдинг(инг.)баш.	1894	США Нью-Йорк	1930 йылда емерелә	106	18
Парк Роу билдинг(инг.)баш.	1899	США Нью-Йорк	әле лә бар	119	30
Зингер билдинг(инг.)баш.	1908	США Нью-Йорк	1968 йылда емерелә	187	47

Метрополитан Лайф Тауэр	1909	США Нью-Йорк	әле лә бар	213	50
Вулворт билдинг	1913	США Нью-Йорк	әле лә бар	241	60
Трамп билдинг	1930	США Нью-Йорк	әле лә бар	283	71
Крайслер билдинг	1930	США Нью-Йорк	әле лә бар	319	77
Эмпайр Стейт билдинг	1931	США Нью-Йорк	әле лә бар	381,3	102

Бөтә донъя сауҙа үҙәге (1-се манара)	1972	США Нью-Йорк	2001 йылда емерелә	417	110
Сирс-Тауэр (хәҙер Уиллис-тауэр)	1973	США Чикаго	әле лә бар	443,2	110
Петронас-Тауэрс	1998	Малайзия Куала-Лумпур	әле лә бар	451,9	88
Тайбэй 101	2004	Ҡытай Республикаһы Тайбэй	әле дә бар	508	101
Бурдж Халифа	2009	БҒӘ (ОАЭ) Дубай	әле дә бар	828	163