Йога

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү


Индуизм

Aum

Тарихы · Пантеон

Шактизм  · Шиваизм  ·
Смартизм  · Вайшнавизм

Дхарма · Артха · Кама
Мокша · Карма · Сансара
Йога · Бхакти · Майя
Пуджа · Мандир · Киртан

Веды · Упанишады
Рамаяна · Махабхарата
Бхагавад-гита · Пураны
башкалары

Туғандаш темалар

Индуизм илдәр буйынса · Календарь · Индус байрамдары · Креационизм · Монотеизм · Атеизм · Индуизмды ҡабул итеү · Аюрведа · Джьотиша

Hindu swastika

Портал «Индуизм»

Йога — һинд мәҙәниәтендәге төшөнсә, киң мәғәнәлә төрлө рухи, психик һәм физик тәжрибәне берләштерә, индивидуумдың рухи һәм психик яҡтан тота белеү ысулдарын өйрәнеү маҡсатында индуизм һәм буддизмдың төрлө йүнәлештәрендә ҡулланылған организмдың психик һәм физиологик функциялары менән идара итеү [1]. Тар мәғәнәлә, йога — индуизм философияһының алты ортодоксаль мәктәптәренең (даршан) береһе[2][3].

Йоганың тәүге маҡсаты — донъяла кешенең онтологик статусын үҙгәртеү.

Йоганың төп йүнәлештәре — раджа-йога, карма-йога, джнана-йога, бхакти-йога һәм хатха-йога.[4][5][6] Индуизм философияһына ярашлы, раджа-йога системаһында тасүир ителгән «Йога-сутрах» Патанджали йога төшөнсәһен бирә.[7] Веды, Упанишады, «Бхагавад-гита», «Хатха-йога-прадипика», «Шива-самхита» һәм Тантры кеүек индуизм тасуирламаларында йога тикшерелә. Йоганың аҙаҡҡы маҡсаты төрлө булыуы мөмкин: физик сәләмәтлекте нығытыу һәм мокши хәленә етеү.[1] Һиндостандан ситтә «йога» термины тик хатха-йогой һәмасана булыуын күҙаллай, был йоганың рухи яғын күрһәтмәй. Йоганы өйрәнеүсе һәм ҡулланыусы кешене "йог" йәки "йогин" тип әйтәләр.

Этимология[үҙгәртергә]

Йога һүҙе тамыры йодж йәки йудж булған санскриттан барлыҡҡа килгән, был һүҙҙең мәғәнәләре күп [8] : йүгән, йүгәнләү, берләштереү, бәләү, гармония .[9][10]

Беренсе мәртәбә «Риг-веде»ла, беренсе һинд әҙәбиәте ҡомартҡыһында телгә алына.[11][12]

Медитациялаусы Шива, Бангалорҙа ҙүр статуя

Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә]

  • Авадхута
  • Медитация
  • Мантра
  • Фитнес-Йога
  • Дживамукти-йога
  • Йога-Васиштха
  • Гимнософисты
  • Йогатерапия

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 Jacobsen, p. 10.
  2. «Yoga has five principal meanings: 1) yoga as a disciplined method for attaining a goal; 2) yoga as techniques of controlling the body and the mind; 3) yoga as a name of one of the schools or systems of philosophy (darśana IAST ); 4) yoga in connection with other words, such as hatha-, mantra-, and laya- , referring to traditions specialising in particular techniques of yoga; 5) yoga as the goal of yoga practice». Jacobsen, p. 4.
  3. Monier-Williams includes «it is the second of the two Sāṃkhya systems», and «mental abstraction practised as a system (as taught by Patañjali and called the Yoga philosophy)» in his definitions of «yoga».
  4. Pandit Usharbudh Arya (1985). The philosophy of hatha yoga. Himalayan Institute Press; 2nd ed.
  5. Sri Swami Rama (2008) The royal path: Practical lessons on yoga. Himalayan Institute Press; New Ed edition.
  6. Swami Prabhavananda (Translator), Christopher Isherwood (Translator), Patanjali (Author). (1996). Vedanta Press; How to know god: The yoga aphorisms of Patanjali. New Ed edition.
  7. Jacobsen, p. 4.
  8. Список 38 значений слова «йога» см: Apte, стр. 788.
  9. Происхождение слова йога от санскритского корня йудж, означающего «управлять» или «объединять», содержится в: Flood (1996), стр. 94.
  10. Это слово похоже на латинское yugum, английское yoke, русское и украинское «иго» (ярмо).
  11. P. 51 The Complete Idiot’s Guide to Yoga By Joan Budilovsky, Eve Adamson
  12. В ранних частях «Риг-веды» употребляется в связи с колесницами царя богов Индры или Сурьи (Солнца), влекомых быстрыми буйными конями, обузданными и запряжёнными в упряжку". По мере формирования индийской культуры слово «йога» приобретало новые значения. «Образ упряжки становится символом некого обуздания, соединения и управления». Более поздние толкования его переводов сходятся в понимании йоги как особого метода, используемого для управления сознанием, системы психопрактик, ведущих к единению человека с Природой и Вселенной, с высшим Разумом или Абсолютом, к расширению сознания.

Әҙәбиәт[үҙгәртергә]

  • Вивекананда С. Философия йоги. Изд-во «Амрита», 1992. 512 с. ISBN 5-86667-004-6
  • Элиаде М. Йога. Бессмертие и свобода. СПб.: Лань, 1999. ISBN 5-8114-0184-1
  • Дюмулен Г. Глава 2. Элементы йоги в буддизме // История дзэн-буддизма. Индия и Китай — СПб.: ОРИС, 1994. — 336 с. — ISBN 5-88436-026-6.
  • Apte Vaman Shivram The Practical Sanskrit Dictionary — Delhi: Motilal Banarsidass Publishers, 1965. — ISBN 81-208-0567-4. (fourth revised & enlarged edition).
  • Patañjali Yoga Sutras of Patañjali — Studio 34 Yoga Healing Arts, 2001.

Ҡалып:Йога