Мәҡсүтова, Нәжибә Хәйерзаман ҡыҙы
Мәҡсүтова, Нәжибә Хәйерзаман ҡыҙы, башҡорт тел белгесе. Филология фәндәре докторы (1981), профессор, БАССР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1983). 1932 йылдың 27 нояберендә БАССР-ҙың Мәсетле районы Һөләймән ауылында тыуған. 2004 йылда Өфө ҡалаһында вафат булған.
Эстәлеге |
[үҙгәртергә] Биографияһы
- 1951 йылда — К.А. Тимирязев исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия институтын тамамлаған.
- 1957 йылдан — Рәсәй Фәндәр Академияһының Өфө Ғилми Үҙәге Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында эшләй.
- 1990 йылдан — етәксе ғилми хеҙмәткәр.
[үҙгәртергә] Ғилми эшмәкәрлеге
Башҡорт һәм төрки диалектологияһы, лингогеографияһы өлкәләрендә белгес. 1960-1970 йылдарҙа диалектологик экспедициялар ойоштора. Башҡорт теле диалекттарын һәм һөйләштәрен тасуирлау буйынса 400-ҙән ашыу ғилми хеҙмәт авторы. Өс томлыҡ Башҡорт һөйләштәре һүҙлеген баҫтырыу эшенә етәкселек итә. Башҡорт теленең диалектологик атласын төҙөүҙә ҡатнаша. Башҡорт космонимияһы, терминологияһы, төрки, фин-уғыр һәм монгол телдәренең сағыштырма лексикаһы буйынса тикшереүҙәр үткәрә. Башҡорт теленең ғилми граматикаһында ярҙамсы һүҙҙәр тураһында бүлекте яҙа.
[үҙгәртергә] Ижтимағи эшмәкәрлеге
1990-2000 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте рәйесе.
[үҙгәртергә] Әҫәрҙәре
- Восточный диалект башкирского языка. (В сравнительно-историческом освещении). М., 1976;
- Лингвогеографическое изучение башкирского языка. (Диалектологический атлас). 1973-1983 гг.: Препринт. Уфа, 1983;
- Образцы народной речи башкир. Уфа, 1988;
- Башкирские говоры, находящиеся в иноязычном окружении. Уфа, 1996.
[үҙгәртергә] Бүләктәре
- 1983 йыл — БАССР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре
- 2000 йыл — Башҡортостан Республикаһы Почет грамотаһы
[үҙгәртергә] Әҙәбиәт
- Шәкүр Р. Телден тәрәндәге тамырҙары //Ағиҙел, 1980, № 5.
- Башҡортостан: Ҡыҫҡаса энциклопедия. Урыҫсанан тулыландырылған һәм төҙәтелгән тәржемәһе. /Баш мөхәррир Р.З.Шәкүров — Өфө: "Башҡорт энциклопедияһы" дәүләт ғилми нәшриәте, 1997.
