Рәсәйҙең федератив төҙөлөшө

Рәсәй Федерацияһы, Рәсәй Конституцияһының 5-се статьяһына ярашлы, тигеҙ хоҡуҡлы субъекттарҙан тора. Федераль органдар менән үҙ-ара мөнәсәбәттәрҙә бөтә федераль субъекттар тигеҙ хоҡуҡлы.

2008 йылдың 1 мартынан бындай субъекттар 83.

Йөкмәткеһе

1 Рәсәйҙең хәҙерге федератив төҙөлөшө
2 Иҫкәрмәләр

Рәсәйҙең хәҙерге федератив төҙөлөшө[үҙгәртергә]

Федерация субъектарының айырмаһы[үҙгәртергә]

Рәсәй Федераияһы республика, край, өлкә, федераль әһәмиәттәге ҡала, автоном өлкә, автоном крайҙан тора.

Республикалар	Рәсәй Конституцияһында «дәүләт» тип баһа бирелә ( 5-се статьяның 2 өлөшө); үҙ конституцияһы бар ( 5-се статьяның 2 өлөшө); Рәсәй Федерацияһының башҡа субъеттары составына керә алмай( 66-се статьяның 4 өлөшө); үҙ эсенә башҡа федерация субъекттарын ала алмай ( 66-сы статьяның 4 өлөшө); үҙҙәренең дәүләт телен булдыра ала ( 68-сы стстьяның 2 өлөшө).
Крайҙар һәм өлкәләр	Үҙ уставы бар ( 5-се статьяның 2 өлөшө); Рәсәй Федерацияһының башҡа субъекттары составына керә алмай ( статьи 66ның 4 өлөшө); үҙ эсендә автоном округ булыуы мөскин ( [[wikisource:ru:Конституция Российской Федерации#Статья 66\|66-ы стсатьяның] 4 өлөшө).
Федераль әһәмиәттәге ҡала	Үҙ уставы бар ( 5-се статьяның 2 өлөшө ); Рәсәй Федерацияһының башҡа субъекттары составына керә алмай ( 66-сы статьяның 4 өлөшө); үҙ эсенә башҡа федерация субъекттарын ала алмай ( стать 4 өлөшө).
Автоном өлкә	Рәсәй Федерацияһы составында (1 өлөш 5-се статья); автоном өлкә тураһында федеральзакон ҡабул итә ала (3 өлөшө 66-сы статьяның 4 өлөшө); үҙ уставы бар ( 5-се статьяның 2 өлөшө); Рәсәй Федерацияһының башҡа субъекттары составына керә алмай ( 66 статьяның 4 өлөшө); үҙ эсенә башҡа федерация субъекттарын ала алмай ( 66 статьяның 4 өлөшө).
Автоном округтар	Автоном өлкә тураһында федеральзакон ҡабул итә ала ( 66 статьяның 3 өлөшө); үҙ уставы бар ( 5 статьяның 2 өлөшө); башҡа край, өлкә составында булыуы мөмкин 66-сы статья); үҙ эсенә башҡа федерация субъекттарын ала алмай ( 66-сы стсатьяның 4 өлөшө).

Федерация субъектары төрҙәре[үҙгәртергә]

Түбәндә Рәсәй Федерацияһы субъекттары иҫәбе һәм территориаль урынлашыуы тураһында мәғлүмәт.

	21 республика
	9 край
	46 өлкә
	2 федераль әһәмиәттәге ҡала
	1 автоном өлкә
	4 автоном округ

Федерация субъекттары исемлеге[үҙгәртергә]

Таблицала Рәсәй Федерацияһы субъекттары Рәсәй Федерацияһы Конститкцияһының 65-се статьяһына ярашлы 2011 йылдың 1 февраленә торошло бирелә.

№	Федерации субъекты	Герб	Терри- тория (км²)	Халҡы ( 2002 йылдың 9 октябрендәге Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре)	Админист- ратив үҙәк	Административ-территориаль бүленеш (согласно ОКАТО)	ОКАТО коды	Муниципаль берәмек	Административ-территориаль бүленеш (тулыраҡ)
	Республикалар
01	Адыгея Республикаһы		7600	447 000	Майкоп	7 район һәм 2 ҡала	79	7 муниципаль район, 2 ҡала округы	тулыраҡ
02	Алтай Республикаһы		92 600	203 000	Таулы-Алтай	10 район һәм 1 ҡала	84	10 муниципаль район, 1 ҡалаской округ	тулыраҡ
03	Башҡортостан Республикаһы		143 600	4 103 000	Өфө	54 район и 21 ҡала	80	54 муниципаль район, 9 ҡала округы	тулыраҡ
04	Бүрәт Республикаһы		351 300	981 000	Улан-Удэ	21 район и 2 ҡала	81	21 муниципаль район, 2 ҡала округы	тулыраҡ
05	Дағыстан Республикаһы		50 300	2 584 000	Махачҡала	41 район и 10 ҡала округы	82	41 муниципальный район, 10 ҡала округы	тулыраҡ
06	Ингуш Республикаһы		4000	469 000	Мағас	4 район и 4 ҡала	26	4 муниципаль район, 4 ҡала округы	тулыраҡ
07	Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһы		12 500	901 000	Нальчик	10 район һәм 3 ҡала	83	10 муниципаль район, 3 ҡала округы	тулыраҡ
08	Ҡалмык Республикаһы		76 100	292 000	Элиста	13 район һәм 1 ҡала	85	13 муниципаль район, 1 ҡала округы	тулыраҡ
09	Ҡарасәй-Черкес Республикаһы		14 100	440 000	Черкесск	8 район һәм 2 ҡала	91	8 муниципаль район, 2 ҡала округы	тулыраҡ
10	Карелия		172 400	717 000	Петрозаводск	16 район һәм 13 ҡала округы	86	16 муниципаль район, 2 ҡала округы	тулыраҡ
11	Коми		415 900	1 019 000	Сыктывкар	12 район һәм 8 ҡала округы	87	15 муниципаль район, 5 ҡала округы	тулыраҡ
12	Марий Эл Республикаһы		23 200	728 000	Йошкар-Ола	14 район һәм 4 ҡала	88	14 муниципаль район, 3 ҡала округы	тулыраҡ
13	Мордва Республикаһы		26 200	889 000	Саранск	22 район и 7 ҡала округы	89	22 муниципаль район, 1 ҡала округы	тулыраҡ
14	Саха (Яҡутстан) Республикаһы		3 103 000	948 000	Якутск	33 район и 5 ҡала округы	98	34 муниципаль район, 2 ҡала округы	тулыраҡ
15	Төньяҡ Осетия — Алания Республикаы		8000	710 000	Владикавказ	8 район һәм 1 ҡала	90	8 муниципаль район, 1 ҡала округы	тулыраҡ
16	Татарстан Республикаһы		68 000	3 780 000	Ҡазан	43 район и 14 ҡала округы	92	43 муниципаль район, 2 ҡала округы	тулыраҡ
17	Тыва Республикаһы		170 500	306 000	Ҡызыл	17 район һәм 2 ҡала	93	17 муниципаль район, 2 ҡала округы	тулыраҡ
18	Удмурт Республикаһы		42 100	1 571 000	Ижевск	25 район һәм 5 ҡала округы	94		тулыраҡ
19	Хаҡас Республикаһы	45x45px	61 900	546 000	Абаҡан	8 район һәм 5 ҡала округы	95	8 муниципаль район, 5 ҡала округы	тулыраҡ
20	Чечен Республикаһы		15 300	1 100 000	Грозный	16 район һәм 5 ҡала округы	96	муниципаль берәмек сиктәре билдәләнмәгән	тулыраҡ
21	Сыуаш Республикаһы		18 300	1 314 000	Чебоксары	21 район и 9 ҡала округы	97	21 муниципаль район, 5 ҡала округы	тулыраҡ
	Крайҙар
22	Алтай крайы		169 100	2 607 000	Барнаул	60 район һәм 11 ҡала округы	01	60 муниципаль район, 12 ҡала округы	тулыраҡ
23	Байкал аръяғы крайы		431 500	1 156 000	Чита	31 район и 5 ҡала округы	76	28 муниципаль район, 4 ҡала округы (без Ага Бурят АО)	тулыраҡ
24	Камчатка крайы		472 300	359 000	Петропавловск-Камчатский		30	11 муниципаль район, 3 ҡала округы	тулыраҡ
25	Краснодар крайы		76 000	5 124 000	Краснодар	38 район һәм 15 ҡала округы	03	37 муниципаль район, 11 ҡала округы	тулыраҡ
26	Краснояр крайы		2 339 700	2 966 000	Красноярск	54 район и 19 ҡала округы	04		тулыраҡ
27	Пермь край		160 600	2 824 000	Пермь	33 район и 14 ҡала округы	57		тулыраҡ
28	Приморьск крайы		165 900	2 068 000	Владивосток	22 район и 12 ҡала округы	05	22 муниципаль район, 12 ҡала округы	тулыраҡ
29	Ставрополь крайы		66 500	2 731 000	Ставрополь	26 район һәм 10 ҡала округы	07	26 муниципаль район, 9 ҡала округы	тулыраҡ
30	Хабаровск крайы		788 600	1 435 000	Хабаровск	17 район һәм 6 ҡала округы	08		тулыраҡ
	Өлкәләр
31	Амур өлкәһе		363 700	903 000	Благовещенск	20 район һәм 7 ҡала округы	10		тулыраҡ
32	Архангель өлкәһе^[1]		587 400	1 336 000	Архангельск	20 район һәм 8 ҡала округы	11	19 муниципаль район, 7 ҡала округы	тулыраҡ
33	Әстрәхән өлкәһе		44 100	1 007 000	Әстрәхән	11 район һәм 3 ҡала	12	11 муниципаль район, 2 ҡала округы	тулыраҡ
34	Белгород өлкәһе		27 100	1 512 000	Белҡала	21 район и 6 ҡала округы	14	19 муниципаль район, 3 ҡала округы	тулыраҡ
35	Брянск өлкәһе		34 900	1 379 000	Брянск	27 район һәм 5 ҡала округы	15	27 муниципаль район, 7 ҡала округы	тулыраҡ
36	Владимир өлкәһе		29 000	1 525 000	Владимир	16 район һәм 10 ҡала округы	17	16 муниципаль район, 5 ҡала округы	тулыраҡ
37	Волгоград өлкәһе		113 900	2 703 000	Волгоград	33 район и 6 ҡала округы	18	33 муниципаль район, 6 ҡала округы	тулыраҡ
38	Вологда өлкәһе		145 700	1 270 000	Вологда	26 район һәм 4 ҡала	19	26 муниципаль район, 2 ҡала округы	тулыраҡ
39	Воронеж өлкәһе		52 400	2 379 000	Воронеж	32 район и 7 ҡала округы	20	31 муниципальный район, 3 ҡала округы	тулыраҡ
40	Иваново өлкәһе		21 800	1 149 000	Иваново	21 район и 6 ҡала округы	24	21 муниципальный район, 6 ҡала округы	тулыраҡ
41	Иркутск өлкәһе		767 900	2 582 000	Иркутск	33 район и 14 ҡала округы	25	27 муниципаль район, 9 ҡала округы	тулыраҡ
42	Калининград өлкәһе		15 100	943 000	Калининград	13 район һәм 6 ҡала округы	27	15 муниципаль район, 6 ҡала округы	тулыраҡ
43	Калуга өлкәһе		29 900	1 041 000	Калуга	24 район и 4 ҡала	29	24 муниципаль район, 2 ҡала округы	тулыраҡ
44	Кемерово өлкәһе		95 500	2 900 000	Кемерово	19 район һәм 18 ҡала округы	32	28 муниципаль район, 16 ҡала округы	тулыраҡ
45	Киров өлкәһе		120 800	1 504 000	Киров	39 район һәм 5 ҡала округы	33	39 муниципаль район, 6 ҡала округы	тулыраҡ
46	Кострома өлкәһе		60 100	738 000	Кострома	24 район и 8 ҡала округы	34	24 муниципаль район, 6 ҡала округы	тулыраҡ
47	Ҡурған өлкәһе		71 000	1 020 000	Ҡурған	24 район и 9 ҡала округы	37	24 муниципаль район, 2 ҡала округы	тулыраҡ
48	Курск өлкәһе		29 800	1 236 000	Курск	28 район һәм 5 ҡала округы	38	28 муниципаль район, 5 ҡала округы	тулыраҡ
49	Ленинград өлкәһе		84 000	1 671 000	Санкт-Петербург^[2]	17 район һәм 20 ҡала округы	41	17 муниципаль район, 1 ҡала округы	тулыраҡ
50	Липецк өлкәһе		24 100	1 213 000	Липецк	18 район һәм 2 ҡала	42	18 муниципаль район, 2 ҡала округы	тулыраҡ
51	Магадан өлкәһе		461 400	183 000	Магадан	8 район һәм 2 ҡала	44	8 муниципаль район, 1 ҡалаской округ	тулыраҡ
52	Мәскәү өлкәһе		46 000	6 627 000	Мәскәү^[3]	38 район һәм 56 ҡала округы	46	36 муниципаль район, 36 ҡала округы	тулыраҡ
53	Мурманск өлкәһе		144 900	893 000	Мурманск	5 район һәм 13 ҡала округы	47	5 муниципаль район, 14 ҡала округы	тулыраҡ
54	Түбәнге Новгород өлкәһе		76 900	3 524 000	Түбәнге Новгород	48 район һәм 12 ҡала округы	22	48 муниципаль район, 4 ҡала округы	тулыраҡ
55	Новгород өлкәһе		55 300	695 000	Бөйөк Новгород	21 район и 3 ҡала	49	21 муниципальный район, 1 ҡалаской округ	тулыраҡ
56	Новосибирск өлкәһе		178 200	2 692 000	Новосибирск	30 район һәм 7 ҡала округы	50	30 муниципаль район, 5 ҡала округы	тулыраҡ
57	Омск өлкәһе		139 700	2 079 000	Омск	32 район и 6 ҡала округы	52	32 муниципаль район, 1 ҡалаской округ	тулыраҡ
58	Ырымбур өлкәһе		124 000	2 178 000	Ырымбур	35 район һәм 12 ҡала округы	53	35 муниципаль район, 13 ҡала округы	тулыраҡ
59	Орлов өлкәһе		24 700	861 000	Орёл	24 район и 3 ҡала	54	24 муниципаль район, 3 ҡала округы	тулыраҡ
60	Пенза өлкәһе		43 200	1 453 000	Пенза	28 район һәм 5 ҡала округы	56	28 муниципаль район, 5 ҡала округы	тулыраҡ
61	Псков өлкәһе		55 300	761 000	Псков	24 район и 2 ҡала	58	24 муниципаль район, 2 ҡала округы	тулыраҡ
62	Ростов өлкәһе		100 800	4 407 000	Дондағы Ростов	43 район и 16 ҡала округы	60	43 муниципаль район, 12 ҡала округы	тулыраҡ
63	Рязань өлкәһе		39 600	1 228 000	Рязань	25 район һәм 4 ҡала	61	25 муниципаль район, 4 ҡала округы	тулыраҡ
64	Һамар өлкәһе		53 600	3 240 000	Һамар	27 район һәм 10 ҡала округы	36	27 муниципаль район, 10 ҡала округы	тулыраҡ
65	Һарытау өлкәһе		100 200	2 669 000	Һарытау	38 район һәм 13 ҡала округы	63	38 муниципаль район, 4 ҡала округы	тулыраҡ
66	Сахалин өлкәһе		87 100	547 000	Южно-Сахалинск	17 район һәм 9 ҡала округы	64	2 муниципаль район, 17 ҡала округы	тулыраҡ
67	Свердлов өлкәһе		194 800	4 490 000	Екатеринбург	30 район һәм 34 ҡала	65	5 муниципаль район, 67 ҡала округы	тулыраҡ
68	Смоленск өлкәһе		49 800	1 051 000	Смоленск	25 район һәм 2 ҡала	66	25 муниципаль район, 2 ҡала округы	тулыраҡ
69	Тамбов өлкәһе		34 300	1 180 000	Тамбов	23 район и 7 ҡала округы	68	23 муниципаль район, 7 ҡала округы	тулыраҡ
70	Тверь өлкәһе		84 100	1 473 000	Тверь	36 район һәм 12 ҡала округы	28	36 муниципаль район, 7 ҡала округы	тулыраҡ
71	Томск өлкәһе		316 900	1 046 000	Томск	16 район һәм 6 ҡала округы	69	16 муниципаль район, 4 ҡала округы	тулыраҡ
72	Тула өлкәһе		25 700	1 676 000	Тула	23 район и 9 ҡала округы	70	23 муниципаль район, 3 ҡала округы	тулыраҡ
73	Төмән өлкәһе^[4]		1 435 200	3 266 000	Төмән	38 район һәм 26 ҡала округы (с ХМАО һәм ЯНАО)	71	21 муниципаль район, 5 ҡала округы (без ХМАО и ЯНАО)	тулыраҡ
74	Ульяновск өлкәһе		37 300	1 382 000	Ульяновск	21 район и 6 ҡала округы	73	21 муниципальный район, 4 ҡала округы	тулыраҡ
75	Силәбе өлкәһе		87 900	3 606 000	Силәбе	24 район и 23 ҡала	75	27 муниципаль район, 16 ҡала округы	тулыраҡ
76	Ярославль өлкәһе		36 400	1 368 000	Ярославль	17 район һәм 6 ҡала округы	78	17 муниципаль район, 3 ҡала округы	тулыраҡ
	Федераль әһәмиәттәге ҡалалар
77	Мәскәү		1064	10 358 000	Мәскәү	10 административ округта 125 район	45	125 ҡала эсендә муниципаль берәмек	тулыраҡ
78	Санкт-Петербург		1433	4 669 000	Санкт-Петербург	18 районов	40	Ҡала эсендә 111 муниципаль берәмек(81 муниципаль округ, 9 ҡала округы и 21 поселок)	тулыраҡ
	Автономиялы өлкәләр
79	Йәһүд автономиялы өлкәһе		36 000	191 000	Биробиджан	5 район һәм 1 ҡала	99	5 муниципаль район, 1 ҡала округы	тулыраҡ
	Автоном округтар
80	Ненец автоном округы^[1]		176 700	41 000	Нарьян-Мар	1 район и 1 ҡала	11	1 муниципальный район, 1 ҡалаской округ	тулыраҡ
81	Ханты-Мансы автоном округы^[4]		534 800	1 538 463	Ханты-Мансийск	9 район һәм 14 ҡала округы	71	9 муниципаль район, 13 ҡала округы	тулыраҡ
82	Чукот автоном округы		737 700	54 000	Анадырь	8 район һәм 1 ҡала	77	8 муниципаль район, 1 ҡала округы	тулыраҡ
83	Ямал-Ненец автоном округы^[4]		750 300	507 000	Салехард	7 район һәм 7 ҡала округы	71	7 муниципаль район, 6 ҡала округы	тулыраҡ

—	Бөтә Рәсәй		17 075 400	145 182 000	Мәскәү