Сыуаштар
| Сыуаштар Чăвашсем |
|
| Үҙ атамаһы | чӑваш (ед. ч.), чӑвашсем |
|---|---|
| Хәҙәрге заманда таралыу ареалы һәм һаны | |
| Барлығы: ~ 1,5 млн 1 435 872 (пер. 2010)[1], 1 637 094 (пер. 2002)[2][3]
|
|
| Тел | Сыуаш теле, урыҫ тиеле |
| Дин | Күпселеге православие динендә[20]., |
| Раса тибы | Субурал тибы, понтий тибы, сублапоноид тибы |
| Телдәр ғаиләһе | төрки |
| Туғандаш халыҡтар | савир, болғарҙар, хазарҙар |
| Этник төркөмдәр | Вирьял, анатри, анат енчи |
| Килеп сығышы | Болғарҙар |
Сыуаштар (cыу. чӑвашсем) — Рәсәйҙә күп һанлы төрки халыҡтарҙың береһе. Дөйөм һаны, 2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, 1 миллион 637 мең самаһы. Рәсәйҙәге иң ҙүр этностарҙың береһе. Сыуашстанда 49,2 % сыуаш йәшәй. Сыуаш диаспоралары йыйнаҡ төркөмдәр булып башҡа төбәктәрҙә йәшәй.
Ситтә йәшәүселәрҙең 30 % самаһы Урал-Иҙел буйындағы өлкәләрҙә: Татарстан, Башҡортостан, Һамар, Ульяновск, Һарытау өлкәләрендә тупланған.
Бынан тыш сыуаштар Ҡаҙағстан, Украина, Беларустә йәшәй.
Сыуаштар Көньяҡ Урал буйына XVII быуат башында күсенә башлай.
Башҡортостанда сыуаштар халыҡ һаны буйынса урыҫтарҙан, башҡорттарҙан, татарҙарҙан ҡалышып 4-се урында. Улар башлыса Ауырғазы районында — 12,5 мең, Бишбүләк районында — 10, 4 мең, Стәрлетамаҡта — 4,9 мең, Ҡырмыҫҡалы районында — 4,8 мең йәшәй.
Сыуаш шағирҙары К. В. Иванов, Я. Г. Ухсай Башҡортостандың Бәләбәй районы Ыҫлыҡбаш ауылында тыуған.
Космонавт Андриян Николаев та милләте буйынса сыуаш.
Иҫкәрмәләр [үҙгәртергә]
- ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 Официальный сайт Всероссийской переписи населения 2010 года. Информационные материалы об окончательных итогах Всероссийской переписи населения 2010 года
- ↑ 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 Всероссийская перепись населения 2002 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 август 2011. 24 декабрь 2009 тикшерелгән.
- ↑ Всероссийская перепись населения 2002 года. Национальный состав населения по регионам России
- ↑ Агентство Республики Казахстан по статистике. Перепись 2009. (Национальный состав населения.rar)
- ↑ В 1989 году — 22 305 чувашей в Казахской ССР: Демоскоп. Каз. ССР 1989
- ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Численность населения по областям, городам и районам, полу и отдельным возрастным группам, отдельным этносам на 1 января 2010 года
- ↑ Всеукраїнський перепис населення 2001. Русская версия. Результаты. Национальность и родной язык.
- ↑ 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 8,5 8,6 Chuvash Ethnic People in all Countries
- ↑ Демоскоп. Уз. ССР. 1989
- ↑ Национальный состав населения Белоруссии, её областей и районов. Перепись 2009
- ↑ Демографические тенденции, формирование наций и межэтнические отношения в Киргизии в 1926—2000 г. Демоскоп
- ↑ Демоскоп. Туркмен. ССР. 1989
- ↑ Демоскоп. МССР. 1989
- ↑ Демоскоп. Лит. ССР. 1989
- ↑ Статкомитет Эстонии Национальный состав населения Перепись 2000 г. ([1])
- ↑ Демоскоп. Груз. ССР 1989
- ↑ Tabula: TSK11-03. IEDZĪVOTĀJU NACIONĀLAIS SASTĀVS (латыш.)
- ↑ Демоскоп. Аз. ССР 1989
- ↑ Итоги переписи населения Таджикистана 2000 года: национальный, возрастной, половой, семейный и образовательный составы
- ↑ Музей им. П. В. Алабина / Музей Алабина / Экспозиция и выставки / Выставки / Конфессии