Тобольск

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Ҡала
Тобольск
Тобольск кремле панарамаһы
Флаг Герб
Флаг Герб
Ил Рәсәй
Федерация субъекты Төмән өлкәһе
Ҡала округы Тобольск
Координаталары 58°11′43″ с. ш. 68°15′29″ в. д. / 58.19528° с. ш. 68.25806° в. д. / 58.19528; 68.25806 (G) (O) (Я)Координаты: 58°11′43″ с. ш. 68°15′29″ в. д. / 58.19528° с. ш. 68.25806° в. д. / 58.19528; 68.25806 (G) (O) (Я)
Хакимиәт башлығы Владимир Владимирович Мазур
Нигеҙләнгән 14 июнь, 1587 йыл
Беренсе мәртәбә телгә алынған 1587 йыл
Элекке исеме Тоболеск-Ладейный, Тоболеск
Ҡала с 1587 йыл
Майҙаны 222 км²
Диңгеҙ кимәленән бейеклеге 90 м
Климат төрө резко-континенталь
Халҡы 100 000[1] кеше (2012)
Агломерация 103 585
Милли составы урыҫтар (75,6 %)
татарҙар (16,0 %)
украиндар (2,5 %)
др. (5,9%)
Конфессиональ состав православ
ислам
протестантизм
католицизм
Этнохороним тоболсылар
Телефон коды +7 3456
Почта индексы 626150
Почта индексы 626128, 626150 - 626159
Код ОКАТО 71 410
Рәсми сайты сайт http://tobolsk.admtyumen.ru/
бүләктәр Орден «Знак Почёта»
ҡала көнө июнден һуңғы йәкшәмбеһе
Домен http://www.admtobolsk.ru/
Тобольск (Рәсәй)
Тобольск

Тобольск — Төмән өлкәһенең Тобольск районының үзәге. Төмән өлкәһенең төнъякта (ХМАО, ЯНАО иҫәпләмәйбеҙ) урынлашҡан, Тобол йылғаһы Иртышҡа ҡушылан урында.

Тобольск янында, 17 км. алыҫлыҡта Себер ханлығының баш ҡалаһы – Ҡашлыҡ урынлашҡан.

Тобольск 1587 йылда һалынған, Себерҙе колонияллаштырыү үҙәге. XVI-XVII – себер воеводтар урынлашыу урыны, «Себерҙен баш ҡалаһы». 1708 йылдн себер губернаһының үҙәге.

Ҡалала бөйөк химиғы Дмитрий Иванович Менделеев тыуҙы.

Географик урыны[үҙгәртергә]

Тобольск — кеше һаны буйынса Төмән өлкәһенең икенсе ҡалаһы. Тобольск, Уват, Вагай райондары өсөн иҡтисад үҙәге.

Тарих[үҙгәртергә]

Преображен серкәүҙән Тобольск күренеше 1912 йыл С. М. Прокудина-Горского
Тобольск. 1880. Альфреда Рамбо «Живописная история древней и новой России» китабынан һүрәт
1701 йыл. Тобольск картаһы

Радиостанциялар[үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә]

Әҙәбиәт[үҙгәртергә]

  • 400 лет Тобольску. Сборник архивных документов. — Свердловск, 1987.
  • Административно-территориальное деление Тюменской области (XVII—XX вв.) — Тюмень, 2003. — 304 с. — ISBN 5-87591-025-9.
  • Барабанова Л. П. Этюды о заповедном городе: [400-летию Тобольска посвящается] . — Свердловск: Сред.-Урал. кн. изд-во, 1986.
  • Голодников К. Город Тобольск и его окрестности: Исторический очерк. — Тобольск, 1887. 139 с.
  • Кириллов В. В. Тобольск. — М., 1984.
  • Копылов Д., Прибыльский Ю. Тобольск. — Свердловск, 1975. 264 с.
  • Кочедамов В. И. Тобольск (как рос и строился город) — Тюмень: Кн. изд-во, 1963. — 156 с. — 5 000 экз. (в пер.)
  • Найдёнов Н. А. Тобольск. Материалы для истории города XVII и XVIII столетий. — М., 1885.
  • Тобольская антология. Кн. 1-2. — Верона, 2002. (серия «Памятники Отечества. Вся Россия»; кн. № 56, 57)
  • Шапп Ж. О. Путешествие в Сибирь. — Париж, 1768. В 3-х томах.
  • губерния. Список населённых мест по сведениям 1868—1869 годов (СПб.1871)

Һылтанмалар[үҙгәртергә]