Ханты-Манси автономиялы округы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Рәсәй Федерацияһы субъекты

Ханты-Манси
автоном округы — Югра

Coat of arms of hmao.jpg Flag of hmao.jpg
Map of Russia - Khanty-Mansi Autonomous Okrug (2008-03).svg

Үҙәк

Ханты-Мансийск

Майҙаны

9

- Барлығы
- % һыү өҫтө

534 80 км²
0,9

Халҡы

28

- Всего
- Халыҡ тығыҙлығы

1 584 063 (2013)

2.96/км²

Тулайым региональ продукт (ВРП)

2

- Барлығы, хәҙерге хаҡтарҙа
- Йән башына

15 976,22 млрд. һум (2010)

1 270 тыс. руб.

Рәсәйҙең Федераль округы

Урал федераль округы

Иҡтисади район

Көнсығыш-Себер

Дәүләт теле

урыҫ

Губернатор

Наталья Владимировна Комарова

1-се вице-губернатор

Илья Сергеевич Петров

РФ субъекты коды

86

Сәғәт бүлкәте

{{{UTS}}}
Сургут янында нефть ятҡылыҡтары

Ханты-Манси автоном округы — ЮграРәсәйҙен регионы[1]. Төмән өлкәһенең уставына ярашлы Төмән өлкәһенә инә, ләкин Рәсәйҙен тулы хоҡуҡлы регионы булып ҡала[2]. 1930 йылдын 10 декабрендә нигеҙләнде. Округ регион-донор булып сыға. Юграла илден 60 % нефть сығарыла[3].

Үҙәк - Ханты-Мансийск. Эре ҡалалар — Сургут (324 000 кеше.), Нижневартовск (263 800 кеше), Нефтеюганск (138 000 кеше). Ямал-Ненец автоном округы, Красноярск крайы, Томск, Төмән, Свердловск өлкәләре һәм Коми Республикаһы менән сиктәш.

География[үҙгәртергә]

Ханты-Манси автоном округы — Югра – Рәсәйҙен уртаһында, Көнсығыш-Себер тигеҙлеһенең үҙәгендә ята.

Климат[үҙгәртергә]

Белоярск һәм Березёвск райондары Алыҫ Төньяҡта урынлашҡан.[4]

Округтын башка территорияһы Алыҫ Төньяҡ райондарға тиңләштерелғән.

Округта уртаса-континенталь климат .

Иҡтисад[үҙгәртергә]

Иҡтисадта нефтегаз ойошмалар байтаҡ күрһәтелгән:

Милли состав[үҙгәртергә]

Халыҡ 1939 1959 1970 1979 1989 2002 (*) 2010 год[6]
Урыҫтар 67 616 (72,5%) 89 813 (72,5%) 208 500 (76,9%) 423 792 (74,3%) 850 297 (66,3%) 946 590 (66,1%) 973 978 (68,1 %)
Татарҙар 2 227 (2,4 %) 2 938 (2,4 %) 14 046 (5,2 %) 36 898 (6,5 %) 97 689 (7,6 %) 107 637 (7,5 %) 108 899 (7,1 %)
Украиндар 1 111 (1,2 %) 4 363 (3,5 %) 9 986 (3,7 %) 45 484 (8,0 %) 148 317 (11,6 %) 123 238 (8,6 %) 91 323 (6,0 %)
Башҡорттар 9 (0,0 %) 91 (0,1 %) 1 244 (0,5 %) 7 522 (1,3 %) 31 151 (2,4 %) 35 807 (2,5 %) 35 428 (2,3 %)
Әзербайжандар — (0,0 %) — (0,0 %) 136 (0,0 %) 1 263 (0,2 %) 12 846 (1,0 %) 25 088 (1,8 %) 26 037 (1,7 %)
Ханты 12 238 (13,1 %) 11 435 (9,2 %) 12 222 (4,5 %) 11 219 (2,0 %) 11 892 (0,9 %) 17 128 (1,2 %) 19 068 (1,2 %)
Белорустар 141 (0,2 %) 1 281 (1,0 %) 3 362 (1,2 %) 7 555 (1,3 %) 27 775 (2,2 %) 20 518 (1,4 %) 14 703 (1,0 %)
Кумыктар — (0,0 %) — (0,0 %) 5 (0,0 %) 89 (0,0 %) 9 554 (0,7 %) 13 849 (0,9 %)
Сыуаштар 45 (0,0 %) 289 (0,2 %) 1 929 (0,7 %) 4 739 (0,8 %) 15 261 (1,1 %) 13 596 (0,9 %)
Лезгиндар — (0,0 %) — (0,0 %) 44 (0,0 %) 216 (0,0 %) 8 580 (0,6 %) 13 335 (0,9 %)
Манси 5 768 (6,2 %) 5 644 (4,6 %) 6 684 (2,5 %) 6 156 (1,1 %) 6 562 (0,5 %) 9 894 (0,7 %) 10 977 (0,7 %)
Узбәктәр 2 (0,0 %) — (0,0 %) 57 (0,0 %) 216 (0,0 %) 5 182 (0,4 %) 9 970 (0,7 %)
Таджиктар — (0,0 %) — (0,0 %) 23 (0,0 %) 94 (0,0 %) 5 651 (0,4 %) 9 793 (0,6 %)
Молдавандар — (0,0 %) 564 (0,5 %) 579 (0,2 %) 1 735 (0,3 %) 10 861 (0,8 %) 9 476 (0,6 %)
Марийҙар 34 (0,0 %) 54 (0,0 %) 712 (0,3 %) 1 791 (0,3 %) 7 309 (0,5 %) 7 289 (0,5 %)
Чечендар 5 (0,0 %) — (0,0 %) 68 (0,0 %) 269 (0,0 %) 6 943 (0,5 %) 6 889 (0,5 %)
Немецтар 177 (0,2 %) 2 059 (1,7 %) 2 069 (0,8 %) 3 499 (0,6 %) 8 292 (0,6 %) 6 828 (0,5 %)
Әрмәндәр 5 (0,0 %) — (0,0 %) 147 (0,0 %) 893 (0,2 %) 6 471 (0,5 %) 6 343 (0,4 %)
Ногайҙар 4 (0,0 %) 55 (0,0 %) 2 502 (0,2 %) 5 323 (0,4 %)
Ҡырғыҙҙар 2 (0,0 %) 20 (0,0 %) 2 033 (0,1 %) 5 012 (0,4 %)
Мордвалар 64 (0,1 %) 125 (0,1 %) 1 162 (0,4 %) 3 155 (0,6 %) 6 386 (0,5 %) 4 936 (0,3 %)
Ҡаҙаҡтар 89 (0,1 %) 103 (0,1 %) 179 (0,1 %) 563 (0,1 %) 4 258 (0,3 %) 4 382 (0,3 %)
Удмурттар 36 (0,0 %) 71 (0,1 %) 1 304 (0,5 %) 2 029 (0,4 %) 3 670 (0,3 %) 3 094 (0,2 %)
Даргиндар — (0,0 %) — (0,0 %) 8 (0,0 %) 31 (0,0 %) 1 956 (0,2 %) 2 735 (0,2 %)
Аварҙар — (0,0 %) — (0,0 %) 10 (0,0 %) 74 (0,0 %) 1 910 (0,2 %) 2 577 (0,2 %)
Коми 2 436 (2,6 %) 2 803 (2,3 %) 3 150 (1,2 %) 3 105 (0,5 %) 3 081 (0,2 %) 2 364 (0,2 %)
Коми-пермяктар — (0,0 %) 18 (0,0 %) 466 (0,2 %) 1 335 (0,3 %) 2 704 (0,2 %) 2 134 (0,2 %)
Гагауздар — (0,0 %) — (0,0 %) 6 (0,0 %) 70 (0,0 %) 1 566 (0,2 %) 1 568 (0,1 %)
Ненецтар 852 (1,0 %) 815 (0,7 %) 940 (0,4 %) 1 003 (0,2 %) 1 290 (0,1 %) 1 438 (0,1 %)
Болгарҙар — (0,0 %) — (0,0 %) 35 (0,0 %) 345 (0,1 %) 1 783 (0,2 %) 1 430 (0,1 %)
Поляктар 61 (0,1 %) 158 (0,2 %) 326 (0,2 %) 720 (0,2 %) 1 884 (0,2 %) 1 336 (0,1 %)
Лакцы — (0,0 %) — (0,0 %) 10 (0,0 %) 45 (0,0 %) 959 (0,1 %) 1 268 (0,1 %)
Мииләте күрһәтмәнеләр 16 (0,0 %) 4 (0,0 %) 5 (0,0 %) 4 (0,0 %) 13 210 (0,9 %) 102 138 (6,7 %)
1000 күбәрәк булһан халыҡтар күрһәтелғән

Ҡоролош[үҙгәртергә]

ҡалалар:

Муниципаль райондар:


Тораҡ пункттар[үҙгәртергә]

10 меңдән ашыу халыҡ менән тораҡ пункттар
(1.1.2013 көнғә)[7]
Сургут 325,5 Югорск 35,3
Нижневартовск 263,2 Советский 27,6
Нефтеюганск 125,9 Пойковский 26,0
Ханты-Мансийск 91,0 Фёдоровский 22,8
Когалым 60,0 Белоярский 20,2
Нягань 55,6 Излучинск 18,3
Мегион 48,5 Покачи 17,3
Радужный 43,6 Белый Яр 16,5
Лангепас 42,7 Нижнесортымский 11,9
Пыть-Ях 40,8 Междуреченский 11,3
Лянтор 39,9 Новоаганск 10,1
Урай 39,6

Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә]

  1. Конституция Российской Федерации. Часть 3. Федеративное устройство. Тәүге сығанаҡтан архивланған 23 август 2011. 15 март 2011 тикшерелгән.
  2. Устав Тюменской области
  3. В Ханты-Мансийском автономном округе добыта 10-миллиардная тонна нефти
  4. Постановлением Правительства РФ от 03.03.2012 N 170 «Об отнесении Берёзовского и Белоярского районов Ханты-Мансийского автономного округа — Югры к районам Крайнего Севера» Берёзовский и Белоярский районы Ханты-Мансийского автономного округа — Югры с 01.01.2013 г. отнесены к районам Крайнего Севера.
  5. <http://www.bashneft.ru/production/production/brownfields/ Зрелые месторождения >
  6. Информационные материалы об окончательных итогах Всероссийской переписи населения 2010 года
  7. Федеральная служба государственной статистики РФ. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года

Һылтанмалар[үҙгәртергә]