Яҙ йондоҙо
| Яҙ йондоҙө | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Фәнни классификация | ||||||||||||
|
||||||||||||
| Латинса исеме | ||||||||||||
| Corydalis DC., nom. cons. | ||||||||||||
| Төрҙәр | ||||||||||||
|
300-гә яҡын |
||||||||||||
|
Яҙ йондоҙо (лат. Corydális, урыҫ. Хохлатка) – тиле кишер (урыҫ. Дымянка) ғаиләһендәге үлән төрө, төньяҡ ярымшарҙың урта региондарында киң таралған. Төрҙәрҙең дөйөм һаны 300-гә яҡын[1].
Йөкмәткеһе |
[үҙгәртергә] Ботаник тасуирлама
Был үҫемлектең күп йыллыҡ һәм бер йыллыҡтары осрай.
Япраҡтары абаға япрағына оҡшаған, икегә-өскә бөкләнгән.
Сәскәләре тәлгәшләп йәки берәмләп урынлашҡан.
Өҫкө сәскә тажында нектар йыйыла. Яҙ йондоҙоноң нектарын һүрырға оҙон көпшәтомшоҡло бөжәктәрҙең генә мөмкинлеге бар (мәҫәлән инкештәргә (шмель))
Емеше ҡоро ҡуҙаҡ эсендә урынлашҡан.
Тамырында туҡлыҡлы мәтдәлергә бай бүлбелере булғанға иртә яҙҙын шытып сыға.
Орлоҡтарын таратыуҙа ҡырмыҫҡалар ҙур роль уйнай.
[үҙгәртергә] Әһәмиәте һәм файҙаһы
Бүлбелерендәге алкалоидтар яҙ йондоҙон ҡиммәтле дарыу үләне ите.
Шулай уҡ бал биреүсе һәм декоратив үҫемлек[2]. булараҡ файҙалы.
[үҙгәртергә] Әҙәбиәт
Жизнь растений. В 6-ти т. / Гл. ред. Ал. А. Фёдоров. — М.: Просвещение, 1980. — Т. 5. Ч. 1. Цветковые растения. / Под ред. А. Л. Тахтаджяна. — С. 82, 98, 109, 217—219, 221, 222. — 430 с. — 300000 экз.