Ҡатнашыусы:E737/Һынау урыны/Ыҡ (йылға), Кама ҡушылдығы
Ыҡ, Башҡортостан һәм Ырымбур өлкәһе, Башҡортостан һәм Татарстан сиктәрендәге йылға.
Башланған урыны Бәләбәй һәм Бишбүләк райондары сигендә, Бәләбәй ҡалаһынан 25 км көнъяҡтараҡ.
Оҙонлоғо 571 км.
Башҡортостандың Бишбүләк, Йәрмәкәй, Туймазы, Шаран райондары, Татарстан Республикаһы аша аға. Камаға һул яҡтан ҡушыла.
Төп ҡушылдыҡтары: Үрге Ҡандыҙ, Ҡандыҙ, Үҫән.
Ыҡ йылғаһы буйында Октябрьск ҡалаһы урынлашҡан.
Йөкмәткеһе |
[үҙгәртергә] Әҙәбиәт
- Башҡортостан: Ҡыҫҡаса энциклопедия. Урыҫсанан тулыландырылған һәм төҙәтелгән тәржемәһе. /Баш мөхәррир Р.З.Шәкүров — Өфө: "Башҡорт энциклопедияһы" дәүләт ғилми нәшриәте, 1997.
[үҙгәртергә] Иҫеме
15 - 20 йыл элек Ыйыҡ тинеп күргәнем булған. Зәйәб Биишеваның яҙмада да шулай. Ык был заманда татарса булған. Хәзер нисек? Ҡалып:Елга Ык елгасы (лат. татар. Iq, урыҫ. Ик), Каманың сул кушылдыгы. Башкортстан Республикасында башлана, Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгын кисеп үтә, елга тамагы Минзәлә районының Бикбул авылыннан көнчыгыштарак. Озынлыгы 436 км (Татарстанда 120 км), бассейнының мәйданы 14990 км². Төп кушылдыклары Татарстан территориясендә: Югары Кандыз, Кандыз, Дим, Түмбәрле, Баулы, Эстәрле, Мәлле елгалары. Су чыгымы күләме Нагайбәк авылы (Башкортстан) янында 3610 м³/с (1947), суының иң аз вакытындагы минеральләшүе 700—1000 мг/л дан 6000 мг/л га кадәр. Су агышы үзгәртелгән. Татарстан Республикасының табигать истәлеге (1978).
Төркем:Татарстан елгалары Төркем:Башкортстан елгалары
ba:Ыҡ (йылға), Кама ҡушылдығыҠалып:Другие значения
| Ик | |
|---|---|
| Ык | |
 Река Ик |
|
| Характеристика | |
| Оҙонлоғо | 571 км |
| Бассейн майҙаны | 18 000 км² |
| Бассейн | Каспийское море |
| Йылға бассейны | Кама, Волга |
| Һыу ағымы | |
| Инеше | Бугульминско-Белебеевская возвышенность |
| · Урынлашҡан ере | Белебеевский район Башкортостана |
| Тамағы | Нижнекамское водохранилище |
| · Географик координаталар | |
| Урынлашҡан ере | |
 Бассейн Камы |
|
| Ил | Россия |
| Төбәк | Башкортостан, Татарстан |
| Ик Викиһаҡлағыста | |
Ик (Большой Ик, татар. Ык, башҡ. Ыҡ) — река в Башкортостане и Татарстане, левый приток Камы.
Со старотюркского языка переводится — «текущая вода», созвучно с названием реки Яик (река Урал).
Длина реки 571 км, площадь бассейна 18 тыс. км². Протекает, в основном, по границе Башкирии и Татарстана в пределах Бугульминско-Белебеевской возвышенности.
Питание главным образом снеговое. Средний расход воды у села Нагайбаково 45,5 м³/с. Замерзает во второй половине ноября, вскрывается в середине апреля. Главные притоки: Дымка, Мелля, Стерли, Ютаза — слева; Усень — справа. Устье реки залито водами Нижнекамского водохранилища. Судоходна на 100 км от устья.
На реке расположены города Октябрьский, Мензелинск. В бассейне реки Ик крупные месторождения нефти, постоянная добыча ведется на территории Муслюмовского и Азнакаевского районов республики Татарстан.
В районе села Тумутук (Азнакаевский район) построена плотина[1].
Также можно отметить, что каждый год по реки Ик и её притокам проходит экспедиция под началом М.Гарипова, направленная на изучение экологического состояния реки. На основе записок экспедиции была напечтана книга «Из тиши Ик течёт» Марселем Гариповым.
[үҙгәртергә] Интересные факты
- Разница во времени между поселком Уруссу (Республика Татарстан) с соседним городом Октябрьским в Башкирии составляет 2 часа. Поэтому мост через Ик (река-граница) шутя называют «самым длинным в мире».
[үҙгәртергә] Источники
- ↑ Ик, Большой Ик — статья из Большой советской энциклопедии
 |
Был Башҡортостан географияһы тураһында мәҡәлә йәки уның бүлеге тамамланмаған. Һеҙ уны мөхәррирләп һәм тулыландырып проектҡа ярҙам итә алаһығыҙ,. |
