Агейкин Григорий Петрович

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Агейкин Григорий Петрович
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Russia.svg Рәсәй
Тыуған көнө 1 декабрь 1924({{padleft:1924|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:1|2|0}})
Тыуған урыны СССР, РСФСР, Пенза губернаһы[d], Саранский уезд[d], Кочкурово[d]
Вафат булған көнө 1 декабрь 2007({{padleft:2007|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:1|2|0}}) (83 йәш)
Яҙма әҫәрҙәр теле рус теле
Һөнәр төрө яҙыусы
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
II дәрәжә Ватан һуғышы ордены Ҡыҙыл Байраҡ ордены
Уҡыу йорто Н. П. Огарёв исемендәге Мордва дәүләт университеты[d]

Агейкин Григорий Петрович (1 декабрь 1924 — 1 декабрь 2007) — эрзя һәм рус шағиры, яҙыусы.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Григорий Агейкин 1924 йылдың 1 декабрендә Кочурово ауылында тыуған (Мордва АССР-ы, Кочкуровский районы). Крәҫтиән ғаиләһендә икенсе бала. Мәктәптә уҡыған сағында мордва теле менән ныҡлап шөғөлләнә, 6-сы синыфта беренсе шиғырҙарын яҙа, улар мәктәп гәзитендә баҫылып сыға, яҙыусы И. П. Кривошеев менән осрашыу ваҡытында, унан ижадҡа ынтылыуына ыңғай баһа ала. Григорийҙың шиғырҙары тиҙҙән «Сятко» гәзитендә баҫылып сыға.

1941 йылда Агейкин Бөйөк Ватан һуғышында фронтҡа саҡырыла. Разведкала хеҙмәт итә, Смоленск өлкәһендә, Украина һәм Белоруссия, Молдавия, Румыния, Венгрия, Австрия һәм Болгарияла яуҙа ҡатнаша, (II дәрәжә Ватан һуғышы ордены һәм Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры). 1947 йылдың апрелендә тыуған иленә ҡайта. Партия мәктәбендә уҡый һәм Мордва дәүләт университетының филология факультетын тамамлай. «Совет Мордовияһы» һәм «Эрзянь коммуна» гәзиттәрендә эшләй, шулай уҡ «Пионерэнь вайгель» («Пионер тауышы») журналының мөхәррире булып эшләй һәм шуның арҡаһында балалар өсөн әҫәрҙәр яҙыуы башлана. Агейкин гәзитендә Мордовияның буласаҡ билдәле яҙыусылары баҫылып сыға: А. Моро, А. Лукьянов һәм Е. Пятаев. Тиҙҙән бөтә өс баҫма «Совет Мордовияһы» баҫмаһына берләштерелә, бында эрзә, моҡша, рус телендә мәҡәләләр һәм әҫәрҙәр баҫылып сыға, әммә тиҙҙән хәбәрселәр һәм хеҙмәткәрҙәр ҡәнәғәтһеҙлеге менән бәйле «Эрзянь коммуна» гәзите «Эрзянь правда» исеме аҫтында тергеҙелә, Агейкин унда эшләүен дауам итә.

Агейкин үҙе киткәнсе «Эрзянь правда» гәзитендә эшләй, халыҡтар дуҫлығына, тыуған яҡтың матурлығына, хеҙмәт һәм мөхәбәткә арналған күп әҫәрҙәрен баҫтырып сығара. Балалар өсөн хикәйәләр һәм шиғырҙар, балладалар, очерктар, фельетондар һәм юморескалар авторы булараҡ билдәле.

2007 йылдың 1 декабрендә вафат була.

Библиография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Йыйынтыҡтары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • «Ялгинеть Вишка» (Бәләкәй дуҫтар, 1958)
  • «Сырнень тештинеть» (Алтын йондоҙсоҡтар, 1959)
  • «Сед вайгель» (Йөрәк тауышы, 1964)
  • «Боря — космонавт» (1967)
  • «Кия кид йырлай?» (Кем кемдән ҡурҡа?, 1976)
  • «Лемзеркать» (Черемушка, 1980)

Хикәйәләре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • «Калавтозь кире» (Размотанный клубок)
  • «Топтыга»
  • «Максим»
  • «Сёлмов оят» (Крылатые друзья)
  • «Туз»
  • «Пожар»
  • «Перець» (Перец)
  • «Иля кадново ялгасто» (Не отставай от друзей)
  • «Баян»
  • «Паро тев» (Хорошее дело)
  • «Тундонь валске» (Весеннее утро)

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]