Азатлыҡ дәрәжәһе

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү

Азатлыҡ дәрәжәһе, (Механикала) (урыҫ. Степени свободы (Механика)) — есемдең арауыҡта урын алмаштырыуы ваҡытта ирекһеҙ координаталар дөйөмлөғө. Был механиканың нигеҙ төшөнсәһе.

Ысынбарлыҡта азатлыҡ дәрәжәһе — есемде арауыҡта табыу өсөн минималь һаны (координата).

Мәҫәлән математика маятниғының арауыҡта азатлыҡ дәрәжәһе — 2, бер яҫылыҡта әйләнғән маятниҡтын — 1 (сөнки уның координатаны мөйөш аша табырға мөмкин — 1 һан).

Бәйләнғән механик системаһына ҡарағанда, уның азатлыҡ дәрәжәһе һаны, системаның нөктәләрҙен бөтә декарт координаталарҙан түбән:

n = 3 N - n_{link},

ҡайҙа nазатлыҡ дәрәжәһе, N — системаның материаль нөктәләр һаны, nlink – бәйләнғән элемтәләр һаны (артыҡ элемтәләрһеҙ).

Төҙөлөш механикаһында яҫы системаһының азатлыҡ дәрәжәһен табыу формулаһы[үҙгәртергә]

 W = D - 2S_{0} - C_{0} ,

Ҡайҙа:

W-азатлыҡ дәрәжәһе D-дисктар һаны, S_{0}-ябай шарнирҙар һаны, C_{0}-таяныс элемтәләр һаны.

Ләкин ошо формула аңлау өсөн ҡыйын. Сөнки рамала күп контурҙар булғас, элементтарҙы дисктарға бүлеү ҡыйын [1]/.

Ошо ҡыйынлыҡты үтеү өсөн А.А. Кутонова, В.И. Уварова, Б.А. Тухфатуллин менән ошо формула тәкдим ителде [2]/:

W = 3 (Y-C)+2 S_{0} - C_{0},

Ҡайҙа:

W-азатлыҡ дәрәжәһе Y- быуындар һаны, S_{0}-ябай шарнирҙар һаны,

C_{0}-таяныс элемтәләр һаны.

Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә]

Примечания[үҙгәртергә]

  1. [1]
  2. [2]

Әҙәбиәт[үҙгәртергә]

  • Тарг С. М. Краткий курс теоретической механики. Учеб. для втузов.— 10-е изд., перераб. и доп. — М.: Высш. шк., 1986.— 416 с, ил.
  • Основной курс теоретической механики (часть первая) Н. Н. Бухгольц, изд-во «Наука», Главная редакция физико-математической литературы, Москва, 1972, 468 стр.

Һылтанмалар[үҙгәртергә]