Алжир

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Алжир Халыҡ Демократик Республикаһы
الجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشعبية
(аль-Джумхурия аль-Джазаирия ад-Димукратия аш-Шааби́я)
ⵟⴰⴳⴷⵓⴷⴰ ⵜⴰⵎⴻⴳⴷⴰⵢⵜ ⵜⴰⵖⴻⵔⴼⴰⵏⵜ ⵜⴰⵣⵣⴰⵢⵔⵉⵜ
Flag of Algeria.svg Seal of Algeria.svg
Флаг Герб
Девиз: «من الشعب و للشعب
(Кешләрҙән һәм кеше өсөн)»
Гимн: «Kassaman»
Location Algeria AU Africa.svg
Дата независимости 5 июль 1962 (от Франциянан)
Официальный язык ғәрәп, бербер
Столица Алжир
Крупнейшие города Алжир, Константина, Оран, Батна
Форма правления Президент-парламент республикаһы]]
Президент
Ғәбделәзиз Бутефлика
Әхмәт Уяхья
Госрелигия ислам суннизм
Территория
• Всего
10-я в мире
2 381 740 км²
Халыҡ
• Оценка (2009)
Плотность

35 200 000[1] чел. (37-е)
14,8 чел./км²
ВВП
  • Итого (2008)
  • На душу населения

255,012 млрд[2] долл. (38-й)
7244[2] долл.
ИЧР (2011) 0,698 (уртаса) (96-е место)
Валюта динар (DZD, код 12)
Интернет-домен .dz
Код ISO DZ
Код МОК ALG
Телефонный код +213
Часовые пояса +1

Алжи́р (ғәр. الجزائرәл-Джаза́ир), рәсми исеме — Алжир Халыҡ Демократик Республикаһы (ғәр. الجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشعبيةаль-Джумхури́я аль-Джазаири́я ад-Димукрати́я аш-Шааби́я,Ҡалып:Lang-ber) — Урта диңгеҙҙең көнбайышында урынлашҡан Төньяҡ Африкалағы дәүләт. Алжир Африкалағы иң ҙур дәүләттәрҙең береһе.

Көнбайыштан Марокко, көньяҡ-көнбайыштан Мавритания һәм Мали, көньяҡ-көнсығыштан Нигер, көнсығыштан Ливия һәм Тунис менән сиктәш. Илдең ҙур өлөшөн Сахара сүллеге биләй. Баш ҡалаһы — Алжир ҡалаһы.

XVI — XVIII быуаттарҙа Алжир Ғосман империяһы составында була. XIX быуат башында француз колонизацияһы башлана. 1954 йылда Алжирҙа милли азатлыҡ фронты ойошторола. Француз колониаль ғәскәренә ҡаршы ҡан ҡойошло һуғыш һөҙөмтәһендә 1962 йылда Алжир бойондороҡһоҙ социалистик дәүләт була. 1980 йылдар аҙағында донъяуи (дини булмаған) власть һәм исламсылар араһындағы ҡапма-ҡаршылыҡ граждандар һуғышына килтерә. Һуғыш ислам фундаменталистарын тар-мар итеү менән тамамлана.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Department of Economic and Social Affairs Population Division (2010). «World Population Prospects, Table A.1» (PDF) (United Nations). Проверено 2009-03-12.
  2. 2,0 2,1 Algeria. International Monetary Fund. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 август 2011. 1 октябрь 2009 тикшерелгән.