Архангельское (Сосновка районы)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ауыл
Архангельское
Ил

Рәсәй

Федерация субъекты

Силәбе өлкәһе

Муниципаль район

Сосновка

Ауыл биләмәһе

Архангельское

Координаталар

54°55′55″ с. ш. 60°59′31″ в. д.HGЯO

Нигеҙләнгән

XVIII быуатҡа тиклем

Элекке исеме

Туҡтыбай

Халҡы

917[1] кеше (2015)

Агломерация

Силәбе агломерацияһы

Телефон коды

+7 35144

Почта индексы

456537

Цифровые идентификаторы
Автомобиль коды

74, 174

ОКАТО коды

75 252 806 001

ОКТМО коды

75 652 406 101

Рәсми сайт

arhangelskoe.eps74.ru

Картаны күрһәтергә/йәшерергә
Архангельское (Рәсәй)
Архангельское
Архангельское
Архангельское (Сосновка районы) (Силәбе өлкәһе)
Архангельское

Арха́нгельскоеРәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһенең Сосновка районындағы ауыл. Архангельское ауыл биләмәһенең административ үҙәге[2].

Ауыл аша Биргилде һәм Сура йылғалары аға. Иң яҡын тораҡ пункт — Самарка ауылы. Элекке атамаларының береһе буйынса — Туҡтыбай тимер юл платформаһы атала[3], ул ауылдан төньяҡ-көнбайышҡа табан 10 км алыҫлыҡта урынлашҡан.

Ауылда мәктәп, балалар баҡсаһы, ауыл клубы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, мәсет һәм сиркәү бар[4].

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

XVIII быуат уртаһына ҡәҙәр Сура тамағы янында Туҡтыбай ауылы булған. Ауыл аша Өфө почта тракты үткән, шунлыҡтан XVIII быуат уртаһында бында (Сыбаркүл ҡәлғәһе дачаһында) рус. Туктубаевский (Токтубаевский) Ям почта станцияһын урынлаштыралар[3]. Һуңыраҡ Биргилде йылғаһының һул яҡ ярындағы тораманы Туҡтыбай тип атай башлағандар. 1769 йылда Биргилде йылғаһының уң яр буйында Һамар губернаһы Сембер өйәҙе Архангельское ауылынан килтерелгән крепостной крәҫтиәндәр ауылына нигеҙ һалына.

1889 йлда ауылда 118 ихата, мәктәп, мәсет һәм сиркәү теркәлгән. 1920-се йылдарҙа Архангельское ауылнан йәнә 430 кешенән торған Туҡтыбай ҡасабаһы айырылып сыға. 1970-се йылдарҙа ауыл аша үткән Өфө почта тракты буйлап төҙөлгән М5 юлы төньяҡтараҡ күсерелә. 1990-сы йылдарҙа ауылда быуа[3].

Халҡы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Архангельское — башҡорттарҙың компактлы йәшәү урыны (75 %[4]). Ерҙәрҙе Ырымбур казак ғәскәренә биреү тураһында батша указы сыҡҡандан һуң, башҡорттарҙың бер өлөшө Архангельское ауылынан төньяҡҡа табан 20 километр алыҫлыҡҡа Мейәс йылғаһы буйына күсеп Туҡтыбай ауылына нигеҙ һалғандар[5].

Халыҡ иҫәбе
2002[6]2010[7]2012[8]2013[9]2014[10]2015[1]
879904928914921917

2002 йылғы бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса ауылда башлыса башҡорттар (63 %) йәшәй[11][12].

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 6 август 2015. 6 август 2015 тикшерелгән.
  2. Архангельское ауыл биләмәһе. Официальный сайт Сосновского муниципального района. 27 апрель 2017 тикшерелгән.
  3. 3,0 3,1 3,2 село архангельское челябинской области. Тәүге сығанаҡтан архивланған 27 апрель 2017. 27 апрель 2017 тикшерелгән.
  4. 4,0 4,1 Архангельское сельское поселение. Официальный сайт Сосновского муниципального района. 27 апрель 2017 тикшерелгән.
  5. Салиев Г.Я., Новикова Г.Ф., Юлайханов Ф.Р. Из истории сел Туктубаево и Архангельское (Сосновка районы Челябинской области) (doc). 27 апрель 2017 тикшерелгән.
  6. Численность населения Челябинской области по данным Всероссийской переписи населения 2002 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 13 февраль 2016. 13 февраль 2016 тикшерелгән.
  7. Тома официальной публикации итогов Всероссийской переписи населения 2010 года по Челябинской области. Том 1. «Численность и размещение населения Челябинской области». Таблица 11. Челябинскстат. Тәүге сығанаҡтан архивланған 13 февраль 2014. 13 февраль 2014 тикшерелгән.
  8. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 31 май 2014. 31 май 2014 тикшерелгән.
  9. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов). Тәүге сығанаҡтан архивланған 16 ноябрь 2013. 16 ноябрь 2013 тикшерелгән.
  10. Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 2 август 2014. 2 август 2014 тикшерелгән.
  11. Мурзабулатов М. В., Шитова С. Н., Юсупов Р. М. Зауральские башкиры // Башкирская энциклопедия — Уфа: ГАУН «Башкирская энциклопедия», 2015—2019. — ISBN 978-5-88185-306-8.
  12. Итоги Всероссийской переписи населения 2002 года: В 14 т. [Электронный ресурс] / Рос. Федерация. Федер.служба гос.статистики. — Офиц.изд. — М.: Статистика России, 2004. — Т.4: Национальный состав и владение языками, гражданство. — 1 электрон.опт.диск (CD-ROM). — (Всероссийская перепись населения 2002 года; Т.4).