Баш бит

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Википедия — һәр кем бушлай ҡуллана алған ирекле онлайн энциклопедия.
Уны төҙөүҙә теләге һәм һәләте булған һәр кеше ҡатнаша ала.
Әлеге ваҡытта башҡорт телендә 41 124 мәҡәлә бар.
Олимпия викимарафоны мәҡәләһе
Биатлон буйынса ярыш барышында

Уле-Эйнар Бьёрндален (норв. Ole Einar Bjørndalen; 27  ғинуар 1974, Драммен ҡалаһы, Бускеруд фюлькеһы, Норвегия) — норвег биатлонсыһы, Ҡышҡы Олимпия уйындары (13 миҙал, шул иҫәптән 8 алтын), биатлон буйынса донъя чемпионаттары (20 еңеү), биатлон буйынса Донъя кубоктары (дөйөм иҫәптә 6 еңеү) тарихында иң күп наградаларға лайыҡ булған спортсы; 2002 йылғы Солт-Лейк-Ситиҙағы Олимпия уйындарында дүрт ихтималлыҡтан дүрт еңеү яулап, донъяла берҙән-бер абсолют Олимпия чемпионы була. Бьёрндален биатлон буйынса Донъя кубоктарында 95 һәм саңғы буйында донъя беренселектәрендә 1 шәхси еңеү яулай. Йәмғеһе 133 тапҡыр еңеү яулаған. 2014—2016 йылдарҙа Халыҡ-ара олимпия комитеты ағзаһы.

Ҡышҡы Олимпия уйындары тарихында бөтә спорт төрҙәре араһында иң күп һанлы награда (13) яулаусы. Ҡышҡы Олимпия уйындары чемпионы титулына эйә булыу һаны буйынса, саңғысы Бьёрн Дели кеүек үк, рекордсы (икеһе лә 8-әр тапҡыр). Биатлон буйынса Донъя кубогының иң өлкән еңеүсеһе (41 йәш 10 ай 5 көн) була (Эстерсунд, 2015 йылдың 2 декабре).

Уле Эйнар саңғыла шәп йөрөй, шуға саңғы ярыштарында ла ҡатнаша. 2002 йылғы Солт-Лейк-Ситиҙағы Олимпия уйындарында, биатлондан тыш, ул 30 километрға ирекле стиль менән саңғы уҙышында ла көс һынай һәм алтынсы урынды ала. Уле Эйнар саңғы буйынса донъя чемпионаттарында ике тапҡыр ҡатнаша. 2005 йылда 15 километрға ирекле стиль менән уҙышта — 11-се, 2007 йылда шундай уҡ уҙышта 13-сө була.

дауамы…

Үҙгәртеү

Һайланған мәҡәлә
MED-emblem.jpg

Медицина — диагностика, дауалау терапияһы, ауырыуҙарҙы профилактикалау, сәләмәтлекте һаҡлау һәм нығытыу, кешенең хеҙмәткә яраҡлылығын, ғүмерен оҙайтыу, шулай уҡ физик, психик сирҙәр ваҡытында хәлде еңеләйтеү маҡсаты берләштергән фәнни белем һәм практик саралар системаһы. «Медицина» һүҙе латин теленән — дауалау сәнғәте.

Хәҙерге заманда медицинаны билдәләү өсөн иң ҙур символик мәғәнәнең дүрт варианты бар.

Медицинаның тышҡы символдарының береһе 6 мөйөшлө йондоҙ. Боронғораҡ медицина символы булып Асклепия таяғы тора. Ул бөйөк дауалаусыныҡы була. Өсөнсө киң билдәле символ — Халыҡ-ара Ҡыҙыл тәре хәрәкәте. Эмблемаһы — Ҡыҙыл тәре һәм ярым ай. Дүртенсе символ — тәрилкә тирәләй уралған йылан. Ул дауалауҙа йылан ағыуы ҡулланған Әбүғәлисина һәм тәрилкә, йылан менән кәүҙәләндерелгән боронғо грек һаулыҡ аллаһы Гигиея менән бәйле.

Башта ауырыу, кешегә дошман булған тышҡы йән эйәһе нисектер кеше тәненә үтеп инеп, ауыртыныу булдыра, тип ҡаралған. Шулай итеп, шул дәүерҙәге кешенең тирә-яҡ донъяның асылын һәм закондарын белмәүе, тәбиғәт алдындағы көсһөҙлөгө кеше организмына эйәләшкән ҡара көстәр тураһындағы ялған куҙаллауҙарҙың һәм уларҙы дауалау буйынса төрлө магик алымдарҙың (сихыр, өшкөрөү, доға һ. б.) барлыҡҡа килеүенә сәбәпсе булған.

Кешенең барлыҡҡа килеүенең тәүге этаптарында им-томсолоҡ һәм шаманлыҡ үҫеше үҙенән-үҙе дауалау төшөнсәһен барлыҡҡа килтергән. Үҫешкән боронғо дәүләттәрҙә медицина ҙур уңышҡа ирешә. Боронғо грек врачы Гиппократтың, Рим тәбиғәт фәндәре белгесе Клавдий Галендың, Александрия врачы Герофилдың һәм Эрасистраттың хеҙмәттәрен бөгөнгә еткергән тарихи документтар бар.

...дауамы

Исемлек (99) | Үҙгәртеү

Яҡшы мәҡәлә
Гайса Хамидуллович Еникеев (Еникиев, 1864-1931) в 1910.png

Ғайса Хәмиҙулла улы Йәнекәев (исеменең варианты Айса, фамилияһыныҡы — Еникеев, Еникиев; 2 июль 1864 йыл, Ырымбур губернаһы — март 1931, Өфө) — уҡытыусы, мәғрифәтсе, этнограф, Ҡазан һәм Ырымбур губерналарынан III һәм IV Дәүләт Думаһы депутаты (1907—1917), Рәсәй империяһының мосолман халҡы мәнфәғәттәрен яҡлауға ҙур иғтибар бирә. Сембер губернаһында буҫтау фабрикаһы директоры һәм Ҡазандың бөтә хәйриә һәм уҡытыу-тәрбиә учреждениеларнының распорядителе була. Февраль революцияһы осоронда Дәүләт Думаһының Ваҡытлы комитеты ағзаһы һәм Беренсе Бөтә Рәсәй мосолмандары съезын ойоштороусы (1917 йылдың майы). Совет осоронда Вятка губернаһының Халыҡ мәғарифы коллегияһы ағзаһы һәм Башсельхозкредиттың инспекторы була; башҡорт һәм татар фольклорының профессиональ белгесе булып таныла.

Ғайса (Айса) Йәнекәев 1864 йылдың 2 июлендә Ырымбур губернаһы Бәләбәй өйәҙе Боғаҙы улусы Яңы Ҡарғалы (Ҡарғалыбаш) ауылында (хәҙер — Башҡортостан Республикаһы Благовар районы Үрге Ҡарғалы ауылы) Йәнекәевтәрҙең фәҡир, әммә боронғо (мырҙалар) дворян ғаиләһендә тыуа. Ырыуға Йәнекәй Тинеш улы Ҡотошов, Ҡазандағы Темников татарҙарының башлығы (1555) һәм Темниковта воевода (1558), нигеҙ һалған.

↪ д а у а м ы…

Исемлек (95) | Үҙгәртеү

Сифатлы мәҡәлә, исемлектәр, порталдар

Һуңғы сифатлы мәҡәлә: Шәйхулов Алмас Ғәлимйән улы.

Һуңғы һайланған портал: Башҡортостан ауылдары.

Сифатлы мәҡәләләр (11) | Исемлектәр һәм порталдар (0, 1) | Үҙгәртеү

Аҙна рәсеме
Sueleymanname nahcevan.jpg
1554 йылда Күркәм Сөләймәндең ғосман ғәскәре менән Нахчиванға юлланғанын һүрәтләгән миниатюра.

Үҙгәртеү | Архив | Тәҡдим

Бөгөн: 20 ғинуар

Christmas bell icon.png Байрамдар

Sciences de la terre.svg Халыҡ-ара байрамдар
Crystal locale.png Милли байрамдар
  • АҠШ флагы АҠШ — Мартин Лютер Кинг көнө.
Social sciences.svg Һөнәри байрамдар

♦ Кисәге: 19 ғинуар ♦ Иртәгә: 21 ғинуарБарлыҡ көндәр

20 ғинуар юбилярҙары *

♦ Кисәге: 19 ғинуар ♦ Иртәгә: 21 ғинуарБарлыҡ көндәр
* Башҡортостан Республикаһының милли архивы мәғлүмәте буйынса

Ҡыҙыҡ мәғлүмәт
Вики-өлөсәйҙәр Василий Блаженный сиркәүе янында
Бөрө ҡалаһының гербы

Үҙгәртеү | Архив | Тәҡдим

Яңы мәҡәлә


Мәҡәлә оҫтаһы | Тиҙ башланғыс

Өмә
    * Һайланған мәҡәләләргә кандидаттар | Яҡшы мәҡәләгә кандидаттар

Үҙгәртеү | Архив | Тәҡдим