Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы
United Nations

Organisation des Nations unies
الأمم المتحدة
Организация Объединённых Наций
Organización de las Naciones Unidas

联合国

United Nations Members.svg

     Государства — члены ООН
Ағзалыҡ:

193 ағза-дәүләт

Штаб-квартира:

Америка Ҡушма Штаттары  Нью-Йорк
Дополнительные офисы:
Австрия  Вена[1]
Швейцария  Женева[2]
Кения  Найроби[3]

Ойошма төрө:

халыҡ-ара ойошма

Рәсми телдәр:

инглиз, француз, рус, ҡытай, ғәрәп, испан

Етәкселәр
Генераль секретары

Португалия  Антониу Гутерреш

'

Эквадор Мария Фернанда Эспиноса Гарсес

Ойошоу
БМО уставына ҡул ҡуйыу

26 июнь 1945 йыл

Устав ғәмәлгә инде

24 октябрь 1945 йыл

Награды
un.org/ru/
Commons-logo.svg Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы Викимилектә
"ООН" бите бында йүнәтелә.
"UN" бите бында йүнәтелә.

Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы, БМО (ингл. United Nations, рус. Организация Объединённых Наций — донъяла тыныслыҡ һәм именлекте һаҡлауҙы, дәүләттәр араһында күп яҡлы бәйләнештәрҙе үҫтереүҙе үҙ эшмәкәрлегенең маҡсаты итеп ҡуйған халыҡ-ара ойошма. БМО ҡарарҙары Ойошма системаһына ҡараған махсус маҡсатлы агентлыҡтар, бәйле ойошмалар, шуралар һәм ағза илдәрҙең структуралары арҡылы тормошҡа ашырыла.

Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ойошма эшмәкәрлеге һәм структураһы Икенсе донъя һуғышы ваҡытында Гитлерға ҡаршы коалиция булдырған илдәр тарафынан төҙөлгән. «Берләшкән Милләттәр» исеме беренсе тапҡыр 1942 йылдың 1 ғинуарында ҡул ҡуйылған «Берләшкән Милләттәр Декларацияһы»нда телгә алына.

БМО уставы 1945 йылда Сан-Франциско конференцияһында раҫлана, шул уҡ йылдың 26 июнендә 51 дәүләт вәкиле тарафынан ҡул ҡуйыла. Уставтың үҙ көсөнә инеү датаһы — 24 октябрь Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы көнө тип билгеләнә.

Структура[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Генераль секретарь[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

БМО-ның Генераль секретары ойошманың Именлек Советы тәҡдиме буйынса Генераль Ассамблея тарафынан яңынан һайланыу мөмкинлеге менән 5 йылға тәғәйенләнә.

Исем Фото Ил Вазифаны үтәй башлау ваҡыты Тамамлау ваҡыты
Глэдвин Джебб
Sr. Gladwyn Jebb.jpg Бөйөк Британия
(Көнбайыш Европа)
24 октябрь 1945 йыл 1 февраль 1946 йыл
1 Трюгве Хальвдан Ли
Trygve Lie.jpg Норвегия
(Көнбайыш Европа)
2 февраль 1946 йыл 10 ноябрь 1952 йыл
2 Даг Хаммаршельд
Швеция
(Көнбайыш Европа)
10 апрель 1953 йыл 18 сентябрь 1961 йыл
3 У Тан
U-Thant-10617.jpg Бирма
(Азия)
30 ноябрь 1961 йыл 1 ғинуар 1972 йыл
4 Курт Вальдхайм
Bundesarchiv Bild 183-M0921-014, Beglaubigungsschreiben DDR-Vertreter in UNO new.png Австрия
(Көнбайыш Европа)
1 ғинуар 1972 йыл 1 ғинуар 1982 йыл
5 Хавьер Перес де Куэльяр
Javier Pérez de Cuéllar.JPG Перу
(Көньяҡ Америка)
1 ғинуар 1982 йыл 1 ғинуар 1992 йыл
6 Бутрос Бутрос-Гали
Boutros Boutros-Ghali in Davos.JPG Мысыр
(Африка)
1 ғинуар 1992 йыл 1 ғинуар 1997 йыл
7 Кофи Аннан
Kofi Annan.jpg Гана
(Африка)
1 ғинуар 1997 йыл 1 ғинуар 2007 йыл
8 Пан Ги Мун
Bankimoon07052007.jpg Көньяҡ Корея
(Азия)
1 ғинуар 2007 йыл 1 ғинуар 2017 йыл

Беренсе срогы бөтөр алдынан
(2011 йылдың 21 июнендә)
вәкәләтлектәре тағы 5 йылға оҙайтылды

9 Антониу Гутерреш
António Guterres 2012 (cropped).jpg Португалия Португалия
(Көнбайыш Европа)
1 ғинуар 2017 йыл Вазифаһын башҡара

Ағза дәүләттәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

2011 йылдың 14 июленә БМО-ға 193 дәүләт керә[4].

Телдәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

БМО-ла эште ойоштороу өсөн рәсми һәм эш телдәре раҫланған. Ойошманың һәр органы өсөн ошо телдәрҙе ҡулланыу тәртибе эшләнгән.

Ойошманың барлыҡ документтары БМО-ның рәсми телдәрендә төҙөлә.

Халыҡ-ара ойошманың рәсми телдәре булған түбәндәге алты телдең махсус көнө билдәләнә:

Галерея[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтамалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]