Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы
Флаг[d]
Flag of the United Nations.svg
Нигеҙләү датаһы 24 октябрь 1945
Рәсми атамаһы United Nations, 联合国, Naciones Unidas, Организация Объединённых Наций, الأمم المتحدة һәм Nations Unies
Ҡыҫҡаса атамаһы 🇺🇳 һәм ONU
Нигеҙләүсе СССР, Америка Ҡушма Штаттары, Китайская Республика[d], Украина Совет Социалистик Республикаһы, Белорус Совет Социалистик Республикаһы, Бөйөк Британия, Франция, Эфиопия, Һиндостан, Канада, Югославия, Чехословакия, Австралия, Яңы Зеландия, Нидерландтар, Дания, Люксембург, Бельгия, Польша, Норвегия һәм Греция
Ойошма етәксеһенең вазифаһы генеральный секретарь ООН[d]
Генеральный секретарь Антониу Гутерреш
Рәсми тел рус, Ғәрәп теле, путунхуа[d], инглизсә, Француз теле һәм Испан теле
Дипломатические отношения Европа Берләшмәһе
Бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәре
Алыштырған Лига Наций[d]
Дочерние компании (организации, учреждения) Совет Безопасности ООН[d], Всемирная организация интеллектуальной собственности[d] һәм United Nations Research Institute For Social Development[d]
Штаб-фатирҙың урынлашыуы штаб-квартира ООН[d]
Основополагающий текст Устав ООН[d]
Рәсми сайт un.org
Изображение печати/эмблемы
Ойошма хеҙмәткәрҙәре категорияһы [d] һәм Q9148038?
Тема тарихы История ООН[d]
Нимәнән тора Генеральная Ассамблея ООН[d], Совет Безопасности ООН[d], Экономический и Социальный Совет ООН[d], Секретариат ООН[d], БМО-ның Халыҡ-ара суды һәм Совет по опеке ООН[d]
Обзорная статья Викимедиа outline of the United Nations[d]
Commons-logo.svg Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы Викимилектә

Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы, БМО (ингл. United Nations, рус. Организация Объединённых Наций — донъяла тыныслыҡ һәм именлекте һаҡлауҙы, дәүләттәр араһында күп яҡлы бәйләнештәрҙе үҫтереүҙе үҙ эшмәкәрлегенең маҡсаты итеп ҡуйған халыҡ-ара ойошма. БМО ҡарарҙары Ойошма системаһына ҡараған махсус маҡсатлы агентлыҡтар, бәйле ойошмалар, шуралар һәм ағза илдәрҙең структуралары арҡылы тормошҡа ашырыла.

Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ойошма эшмәкәрлеге һәм структураһы Икенсе донъя һуғышы ваҡытында Гитлерға ҡаршы коалиция булдырған илдәр тарафынан төҙөлгән. «Берләшкән Милләттәр» исеме беренсе тапҡыр 1942 йылдың 1 ғинуарында ҡул ҡуйылған «Берләшкән Милләттәр Декларацияһы»нда телгә алына.

БМО уставы 1945 йылда Сан-Франциско конференцияһында раҫлана, шул уҡ йылдың 26 июнендә 51 дәүләт вәкиле тарафынан ҡул ҡуйыла. Уставтың үҙ көсөнә инеү датаһы — 24 октябрь Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы көнө тип билгеләнә.

Структура[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Генераль Ассамблея
  • Генераль секретарь
  • БМО-ның Именлек Советы
  • Секретариат
  • БМО-ның Халыҡ-ара суды
  • Махсус ойошмалар

Генераль секретарь[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

БМО-ның Генераль секретары ойошманың Именлек Советы тәҡдиме буйынса Генераль Ассамблея тарафынан яңынан һайланыу мөмкинлеге менән 5 йылға тәғәйенләнә.

Исем Фото Ил Вазифаны үтәй башлау ваҡыты Тамамлау ваҡыты
Глэдвин Джебб
Sr. Gladwyn Jebb.jpg Бөйөк Британия
(Көнбайыш Европа)
24 октябрь 1945 йыл 1 февраль 1946 йыл
1 Трюгве Хальвдан Ли
Trygve Lie.jpg Норвегия
(Көнбайыш Европа)
2 февраль 1946 йыл 10 ноябрь 1952 йыл
2 Даг Хаммаршельд
Швеция
(Көнбайыш Европа)
10 апрель 1953 йыл 18 сентябрь 1961 йыл
3 У Тан
U-Thant-10617.jpg Бирма
(Азия)
30 ноябрь 1961 йыл 1 ғинуар 1972 йыл
4 Курт Вальдхайм
Bundesarchiv Bild 183-M0921-014, Beglaubigungsschreiben DDR-Vertreter in UNO new.png Австрия
(Көнбайыш Европа)
1 ғинуар 1972 йыл 1 ғинуар 1982 йыл
5 Хавьер Перес де Куэльяр
Javier Pérez de Cuéllar.JPG Перу
(Көньяҡ Америка)
1 ғинуар 1982 йыл 1 ғинуар 1992 йыл
6 Бутрос Бутрос-Гали
Boutros Boutros-Ghali in Davos.JPG Мысыр
(Африка)
1 ғинуар 1992 йыл 1 ғинуар 1997 йыл
7 Кофи Аннан
Kofi Annan.jpg Гана
(Африка)
1 ғинуар 1997 йыл 1 ғинуар 2007 йыл
8 Пан Ги Мун
Bankimoon07052007.jpg Көньяҡ Корея
(Азия)
1 ғинуар 2007 йыл 1 ғинуар 2017 йыл

Беренсе срогы бөтөр алдынан
(2011 йылдың 21 июнендә)
вәкәләтлектәре тағы 5 йылға оҙайтылды

9 Антониу Гутерреш
António Guterres 2012 (cropped).jpg Португалия Португалия
(Көнбайыш Европа)
1 ғинуар 2017 йыл Вазифаһын башҡара

Ағза дәүләттәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

2011 йылдың 14 июленә БМО-ға 193 дәүләт керә[1].

Телдәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

БМО-ла эште ойоштороу өсөн рәсми һәм эш телдәре раҫланған. Ойошманың һәр органы өсөн ошо телдәрҙе ҡулланыу тәртибе эшләнгән.

Ойошманың барлыҡ документтары БМО-ның рәсми телдәрендә төҙөлә.

Халыҡ-ара ойошманың рәсми телдәре булған түбәндәге алты телдең махсус көнө билдәләнә:

Галерея[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтамалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]