Бикбаева Әлфиә Исхаҡ ҡыҙы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Бикбаева Әлфиә Исхаҡ ҡыҙы
Заты ҡатын-ҡыҙ
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Russia.svg Рәсәй
Тыуған көнө 23 ноябрь 1926({{padleft:1926|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:23|2|0}})
Тыуған урыны СССР, РСФСР, Вятка губернаһы, Малмыж[d]
Вафат булған көнө 10 ноябрь 2004({{padleft:2004|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:10|2|0}}) (77 йәш)
Вафат булған урыны Рәсәй, Өфө
Һөнәр төрө ғалим
Эшмәкәрлек төрө оториноларингология[d]
Эш биреүсе Башҡорт дәүләт медицина университеты
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында фиҙакәр хеҙмәт өсөн» миҙалы
Уҡыу йорто Башҡорт дәүләт медицина университеты
Ғилми дәрәжә медицина фәндәре докторы[d]

Бикбаева Әлфиә Исхаҡ ҡыҙы (23 ноябрь 1926, Малмыж — 10 ноябрь 2004, Өфө) — отоларинголог, Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының почетлы академигы (1995), профессор (1970), республика оториноларингология ғилми йәмғиәте рәйесе (1966—1991), медицина фәндәре докторы (1970), РСФСР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1986) һәм БАССР-ҙың (1976). СССР‑ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1967).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Бикбаева Әлфиә Исхаҡ ҡыҙы 1926 йылдың 23 ноябрендә Киров өлкәһенең Малмыж ҡалаһында тыуған.

1949 йылда Әлфиә Исхаҡ ҡыҙы тамамлағас Башҡортостан медицина институтын тамамлай. БДМИ‑ны тамамлағандан һуң (1949) 1991 йылға тиклем шунда уҡ эшләй (1966 йылдан алып ҡолаҡ, тамаҡ һәм танау ауырыуҙары кафедраһы мөдире), бер үк ваҡытта 1966—1991 йылдарҙа БАССР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының баш оториноларингологы.

Ә. Бикбаеваның «Сравнительная оценка различных методов терапии острых ангин» темаһына яҙылған кандидатлыҡ диссертацияһы (1963) хәҙерге ваҡытта ла үҙ актуаллеген юғалтмаған[1].

19661991 йылдарҙа Башҡорт дәүләт медицина университетында ҡолаҡ, тамаҡ һәм танау ауырыуҙары кафедраһы мөдире, БАССР-ҙың Һаулыҡ һаҡлау министрлығының баш отоларингологы булып эшләне.

Республика клиник дауаханаһы эргәһендәге республика беренсе сурдология үҙәген ойоштороусы (1968).

Фәнни хеҙмәттәре танау ҡыуышлығы хроник ауырыуының (озена) этиологияһын һәм патогенезын[2], баш һөйәге эсендәге отоген өҙлөгөүҙәрҙең һәм фронтиттарҙың көсәйеп китеүендә вирустарҙың ролен өйрәнеүгә, ревматизм ваҡытындағы тонзилоген интоксикацияны тикшереүгә арналған.

Әлфиә Бикбаева шулай уҡ тонзилоген интоксикацияһының дифференциаль диагностикалау һәм ревматизм; отоларингологик патология терапияһында лазерҙы ҡулланыу мәсьәләләрен өйрәнеү менән дә шөғөлләнә. Уның етәкселеге аҫтында урта һәм эске ҡолаҡ патологиялы ауырыуҙарҙы комплекслы электр-физиологик тикшереү алымдары эшләнә; озендың килеп сығыуының оригиналь концепцияһы төҡдим ителде һәм практикаға ошо ауырыуҙың патогенетик терапияһы ысулы индерелә.

Хеҙмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

230-ҙан ашыу фәнни хеҙмәт авторы, шул иҫәптән 2 монография, 12 рационализаторлыҡ тәҡдимдәр, 160 фәнни баҫма авторы. Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһы атҡаҙанған эшмәкәре Әлфиә Исхаҡ ҡыҙы Бикбаева етәкселеге аҫтында 16 кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлана, медицина фәндәре докторы әҙерләнә[3]

Наградалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1971); «Фиҙакәр хеҙмәте өсөн» миҙалы; «БАССР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре» (1976); «РСФСР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре» (1986).

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. История кафедры. Тәүге сығанаҡтан архивланған 26 ғинуар 2013. 4 ғинуар 2013 тикшерелгән.
  2. Озена // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
  3. Издательство «Медиа Сфера». Тәүге сығанаҡтан архивланған 26 ғинуар 2013. 4 ғинуар 2013 тикшерелгән.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]