Борис Георгиевич Перчаткин
| Борис Георгиевич Перчаткин | |
| Тыуған көнө | |
|---|---|
| Ил | |
.svg){kind=small}
Борис Георгиевич Перчаткин (1 июль 1946 йыл) — кеше хоҡуҡтарын яҡлаусы, 1970 йылдарҙың икенсе яртыһында һәм 1980 йылдар башында Находка ҡалаһында башланған дини эмиграция хәрәкәтенең күренекле вәкиле[2]. 1989 йылда АҠШ-та "Лаутенберг төҙәтмәһен" ҡабул итеү өсөн лоббизмды етәкләй, был закон элекке СССР илдәренән яҡынса 1 миллион дини аҙсылыҡ вәкиленә АҠШ-ҡа легаль рәүештә күсеп китергә мөмкинлек бирә[3].
Биографияһы
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]Иртә йылдары һәм сиркәүгә килеүе
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]Борис Перчаткин хәрби пилот ғаиләһендә тыуған. Ул тыуғандан һуң тиҙҙән атаһы автомобиль һәләкәтендә һәләк була. Беренсе ире үлгәндән һуң бер нисә йыл үткәс, Бористың әсәһе башҡа бер хәрбигә кейәүгә сыға. 1953 йылда аталығы ихтилал ваҡытында бойороҡҡа буйһонмаған өсөн ҡулға алына һәм Воркута хеҙмәт лагерҙарына 25 йылға хөкөм ителә. 16 йәшендә Борис Находка ҡалаһында пятидесятниктар сиркәүен таба һәм уға ҡушыла. Бынан һуң ул СССР-ҙа диндарҙарҙы эҙәрлекләү тураһында мәғлүмәт йыя башлай һәм уны сит ил журналистары менән әүҙем уртаҡлаша[4].
Эмиграция хәрәкәте һәм диссиденттар менән бәйләнеш
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]1976 йылда Перчаткин арҡадаштары Василий Патрушев, В. А. Бурлаченко һәм Владимир Степанов менән бергә Мәскәү диссиденттары менән бәйләнеш урынлаштыра. Диссиденттар уларға үҫә барған эмиграция ғылFormatына ойошҡан төҫ төрөргә кәңәш итә. Шул уҡ йылда Мәскәү Хельсинки төркөмө вәкиле Л. В. Воронина Находкаға килә. Ошо ваҡыттан алып Перчаткин пятидесятниктарҙың СССР-ҙан күпләп сығыуы өсөн әүҙем көрәшә башлай[5]. Шул уҡ йылда ул БМО-ға, Сиркәүҙәрҙең бөтә донъя советына һәм Хельсинки килешеүенә ҡул ҡуйған дәүләттәр башлыҡтарына СССР-ҙа диндарҙарҙы юғары кимәлдә эҙәрлекләү тураһында хәбәр иткән мөрәжәғәтнамәләр ебәрә[6].
1977 йылда Николай Горетый менән бергә пятидесятниктар исеменән ҡулға алынған диссиденттар Александр Гинзбург, Юрий Орлов һәм Анатолий Щаранскийҙы яҡлап сығыш яһай[7]. Шул уҡ йылда башҡа христиан конфессиялары вәкилдәре менән бергә эҙәрлекләнгән христиандарға СССР-ҙан сығыу рөхсәтен талап итеп асыҡ аслыҡ иғлан итеүҙә ҡатнаша[8].
1978 йылдың 20 декабрендә Перчаткин Находка почтаһынан АҠШ Президенты Джимми Картерға Яңы йыл телеграммаһын ебәрергә тырыша, унда дини иреклектән мәхрүм ителгәндәргә иғтибар итеүҙе һорай[9][6][10].
1979 йылдан башлап ул СССР-ҙан эмиграцияға китергә теләгән диндарҙар өсөн үҙәк булдырыу буйынса ойоштороу эшен етәкләй. 1980 йылда яңы ойошторолған "Совет пятидесятниктары сиркәүҙәренең эмиграция буйынса советы"ның секретары итеп һайлана[9].
1979 йылдың аҙағында ул АҠШ Конгресына һәм хөкүмәтенә, шулай уҡ Канада, Австралия, Англия, ГФР, Франция һәм Италия хөкүмәттәренә йүнәлтелгән белдереү яҙа, унда совет ысынбарлығын, Коммунистар партияһының дингә ҡарашын һәм дини йолалар тураһындағы совет ҡануниәтен ентекләп һүрәтләй[6].
Дәүләт тарафынан эҙәрлекләү һәм төрмәгә ултыртыу
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]Эмиграцияға ғариза биргән диндарҙар комитетының иң әүҙем ағзаһы булараҡ, ул совет властарының сәнескеле иғтибары аҫтына эләгә. уға һәм уның ғаиләһенә ҡаршы урындағы матбуғатта яла яғыу кампанияһы башлана[9].
1980 йылдың 21 августында Перчаткин Находкала ҡулға алына. 1981 йылдың март аҙағында[11] РСФСР енәйәт кодексының 190.1 статьяһы буйынса ("Совет дәүләтен һәм йәмғиәт ҡоролошон яраҡһыҙлаған алдаҡ уйҙар таратыу") 2 йылға иркенән мәхрүм ителә[11]. Америка тауышы радиостанцияһы хәбәрҙәренә ярашлы, тикшереү һәм суд ваҡытында уға ҡаршы химик матдәләр (нейролептиктар) ҡулланыла, шунлыҡтан ул йыш эҫен юғалта[9].
1982 йылдың августында азат ителгәс, ул эмиграция хоҡуғы өсөн көрәшен дауам итә. Әммә 1983 йылдың февралендә уны яңынан ҡулға алалар һәм һалҡын ҡоралды законһыҙ һаҡлаған өсөн 218-се статья буйынса 1,5 йылға төрмәгә ултырталар[9].
АҠШ-ҡа эмиграция һәм Лаутенберг төҙәтмәһе
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]1987 йылда ул АҠШ Конгресы өсөн "СССР-ҙа диндең хәле тураһында" темаһына доклады әҙерләй. Доклад Конгреста уҡыла, һәм Перчаткин ул ваҡыттағы АҠШ дәүләт секретары Джордж Шульц[3], АҠШ Юғары суды баш судьяһы Уильям Ренквист[3] һәм башҡа рәсми кешеләр менән осрашыуға саҡырыла. 1988 йылдың майында, АҠШ Президенты Рональд Рейган һәм совет лидеры Михаил Горбачёв Мәскәүҙә саммит үткәргәндә, Перчаткин совет протестанттары вәкиле булараҡ 40 кешенән торған делегация составында Беренсе леди Нэнси Рейган менән осрашыуға саҡырыла[12]. Был осрашыуҙа ул Рейганға һәм Горбачёвҡа дин иреклеген һәм СССР-ҙан тотҡарлыҡһыҙ күсеп кетеү хоҡуғын талап иткән мөрәжәғәтнамә тапшыра.
1988 йылдың 26 июлендә Перчаткин ғаиләһе менән АҠШ-ҡа эмиграцияға китә[12][9]. 1988 йылдың 4 августында ул АҠШ Конгрессында СССР-ҙа диндарҙарға ҡаршы геноцид тураһында телмәре менән сығыш яһай[9][12][13], унан һуң конгрессмендар, сенаторҙар һәм дипломаттар менән фекер алышыуҙар дауам итә[12]. Ошо тырышлыҡтар һөҙөмтәһендә[14] 1989 йылда Нью-Джерси штатынан демократ сенатор Фрэнк Лаутенберг исемендәге "Лаутенберг төҙәтмәһе" ҡабул ителә. Был закондың тәүге ун йылында АҠШ-та яҡынса 350 000 дини ҡасаҡ урынлаша[12][4], ә 2010 йылға уның менән файҙаланыусыларҙың дөйөм һаны яҡынса 1 миллионға етә[3].
АҠШ-та кеше хоҡуҡтарын яҡлау эшмәкәрлеге
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]АҠШ-та йәшәгәндә Перчаткин үҙенең шәхси веб-сайтын булдыра, унда ҡулға алыныуы, төрмәлә ултырыуы һәм эмиграция өсөн көрәше тураһында ентекләп яҙа[9][15]; шулай уҡ ARRC (American-Russian Relief Committee) христиан хоҡуҡ яҡлау ойошмаһын ойоштора[3][16]. Бынан тыш, ул "Утлы һуҡмаҡтар" (рус. Огненные тропы) исемле автобиографик китап баҫтырып сығара[9].
2025 йылдың йәйендә Перчаткин һәм уның тарафдарҙары АҠШ Дәүләт департаментында һәм АҠШ-тың Халыҡ-ара дини иреклек буйынса комиссияһында (USCIRF) сығыш яһай, унда Украинала һәм Рәсәйҙә пацифист христиандарҙың эҙәрлекләнеүе, уларҙы альтернатив граждандар хеҙмәтенән мәхрүм итеүҙәре, граждандарҙы мәжбүри мобилизациялауҙары һәм хәрби хәрәкәттәрҙә ҡатнашыуҙан баш тартҡан өсөн ҡулға алыу, көс ҡулланыу һәм янауҙар менән осрашыуҙары тураһында иҫкәртә. Ошоға бәйле Перчаткин U4U программаһы буйынса АҠШ-ҡа килгән Украина пацифист христиандары өсөн айырым иммиграция квотаһын билдәләү өсөн лоббизм яһай[17].
Иҫкәрмәләр
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]Билдәле совет диссиденты Андрей Сахаров 1981 йылда яҙған "Ғалимдарҙың яуаплылығы" эссеһында башҡа сәйәси тотҡондар араһында Борис Перчаткиндың исемен айырым атап үтә[18].
Иҫкәрмәләр
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- ↑ http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/
- ↑ Ostrovskaja, 2017, p. 68
- 1 2 3 4 5 Romanovič, 2023
- 1 2 Semjonova, 2020
- ↑ Ostrovskaja, 2017, p. 68—69
- 1 2 3 Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так? www.nashaamerica.com (26 сентябрь 2023). Дата обращения: 26 сентябрь 2023. Архивировано 26 сентябрь 2023 года.
- ↑ Ostrovskaja, 2017, p. 66
- ↑ Zenon Snylyk (1977-10-09). «Dissidents fast across USSR» (en). The Ukrainian Weekly (Ukrainian National Association) LXXXIV (222): 2.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Ostrovskaja, 2017, p. 69
- ↑ Андрей Дементьев. АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы. — Vladivostok: Russkij ostrov, 2011. — P. 213. — ISBN 978-5-93577-054-2.
- 1 2 Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982
- 1 2 3 4 5 Gura, 2018, p. 173
- ↑ Foto - Boris Perchatkin. russiainphoto.ru (26 сентябрь 2023).
- ↑ Виталий Футорный (2013-08-11). «25-летие начала исхода» (ru). Diaspora. Slavjanskaja obščestvennaja gazeta 16 (15): 9.
- ↑ Борис Перчаткиндың шәхси сайты.
- ↑ United States Congress Commission on Security and Cooperation in Europe. Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe. — U.S. Government Printing Office, 2007. — ISBN 978-0-16-077910-7.
- ↑ SlavicSac. В США обсуждают защиту христиан из Украины и России. Slavic Sacramento (15 июль 2025).
- ↑ Сахаров. Ответственность учёных. sakharov.space.
Библиография
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- Островская, O. П. (2017). «Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.» (ru). Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции (Дальневосточный юридический институт МВД РФ).
- Гура, В. O. (2018). «Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.» (uk). Гілея: науковий вісник (135): 171—175. ISSN 2076-1554.
- Семёнова, Виктория Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США. usa.one (3 ғинуар 2020).
- Романович, Михаил Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен. spasenie.by (26 сентябрь 2023).
Тәшҡы һылтанмалар
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- Rowe, Michael (2008). «The Soviet pentecostal emigration movement» (en). Religion in Communist Lands: 337—339. DOI:10.1080/09637498308431098.
- Wanner, Catherine (2010). «Religion and Refugee Resettlement: Evolving Connections to Ukraine since World War II» (en). Canadian-American Slavic Studies 44: 44—66. DOI:10.1163/221023910X512796.
| Фото, видео һәм аудио | |
|---|---|
| Норматив контроль |
