Ботвинник Михаил Моисеевич

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ботвинник Михаил Моисеевич
рус. Михаи́л Моисе́евич Ботви́нник
Рәсем
Заты ир-ат[1]
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Russia.svg Рәсәй
Спортта ил өсөн сығыш яһай Flag of the Soviet Union.svg СССР
Тыуған көнө 17 август 1911({{padleft:1911|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:17|2|0}})[1][2][…]
Тыуған урыны Репино[d][4]
Вафат булған көнө 5 май 1995({{padleft:1995|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:5|2|0}})[5][2][…] (83 йәш)
Вафат булған урыны Рәсәй, Мәскәү ҡалаһы[1]
Үлем төрө тәбиғи үлем[d]
Үлем сәбәбе рак поджелудочной железы[d]
Ерләнгән урыны Новодевичье зыяраты[d]
Һөнәр төрө шахматсы, шахматный тренер, инженер, яҙыусы, инженер-электрик, шахматный композитор
Шахматный титул гроссмейстер[d], шахмат буйынса СССР спорт мастеры[d] һәм Международный арбитр по шахматной композиции[d]
Уҡыу йорто Санкт-Петербург дәүләт политехник университеты
Ғилми дәрәжә техник фәндәр докторы[d]
Кемдә уҡыған Ильин-Женевский, Александр Фёдорович[d]
Сәйәси фирҡә ағзаһы Советтар Союзы Коммунистар партияһы
Спорт төрө Шахмат
Ҡатнашыусы Шахматная олимпиада 1954[d], Шахматная олимпиада 1956[d], Шахматная олимпиада 1958[d], Шахматная олимпиада 1960[d], Шахматная олимпиада 1962[d] һәм Шахматная олимпиада 1964[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Commons-logo.svg Ботвинник Михаил Моисеевич Викимилектә

Михаил Моисеевич Ботвинник (4 (17) август 1911 йыл — 5 май 1995) — совет шахматсыһы, 6-й тарихы шахмат тарихында 6-сы һәм 1-се совет донъя чемпионы (1948—1957, 1958—1960, 1961—1963). СССР гроссмейстеры (1935), халыҡ-ара гроссмейстер (1950) һәм шахмат композицияһы буйынса арбитр (1956); СССР-ҙың атҡаҙанған спорт мастеры (1945), алты тапҡыр СССР чемпионы (1931, 1933, 1939, 1944, 1945, 1952), СССР-ҙың абсолют чемпионы (1941). Мәскәү чемпионы (1943/44). СССР командаһы составында алты тапҡыр шахмат олимпиадаһы еңеүсеһе (ике тапҡыр шәхси зачетта еңеүсе). Совет шахмат мәктәбе «патриархы». Бөтә Союз Шахмат секцияһы (1938—1939) һәм «СССР — Нидерландтар» йәмғиәте идараһы рәйесе (1960). РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1971), РСФСР-ҙың атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1991). Техник фәндәр докторы, профессор.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Шахматтар менән танышыу һәм мастер исемен яулау[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1927 йылда

Михаил Моисеевич Ботвинник 1911 йылдың 17 авгусында Рәсәй империяһы Фин Бөйөк кенәзлеге Выборг губернаһының Куоккала Куоккала дача ҡасабаһында (хәҙер — Репино (Санкт-Петербург) йәһүд ғаиләһендә тыуа. Ата-әсәһе — теш технигы Моисей Гиршович (Лейбович) Ботвинник (1878—1931) һәм теш табибы Шифра Самойловна Рабинович (1879—1952)[6][7].

1923 йылдың сентябрендә 12 йәшендә шахмат менән таныша һәм шул йылда уҡ беренсе тапҡыр мәктәп турнирында ҡатнаша[8]. Артабан китаптар буйынса шөғөлләнә башлай, улар араһында 1876—1877 йылдар өсөн «Шахматный листок» (М. Чигорин) була. Һуңыраҡ Н. Грековтың һәм В. Ненароковтың дебюттар дәреслеге китабын ала][9]. Э. Ласкер Ленниградҡа гастролдәре ваҡытында уның партияларын үҙенең комментарийҙары менән яҙып бара. Икенсе йылдың яҙында мәктәп чемпионатында еңеүгә өлгәшә. Шунан һуң ҡаланың шахмат йыйылышына йөрөй һәм ағза була, бының өсөн үҙенә йәш өҫтәй[10].

"Шахматный листок"тың 1924 йылғы 19-сы һанында Михаил Ботвинник беренсе тапҡыр категориянан тыш турнир еңеүсеһе тип телгә алына. Йыл дауамында Михаил Ленинград шахматсылары араһында билдәлелек яулай, бик тиҙ квалификация баҫҡыстарын үтә. 1925 йылда беренсе категориялағы өс турнирҙа еңеү яулай[11].

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 1,2 Немецкая национальная библиотека, Берлинская государственная библиотека, Баварская государственная библиотека и др. Record #118514016 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 SNAC — 2010.
  3. 3,0 3,1 Munzinger Archiv — 1913.
  4. Ботвинник Михаил Моисеевич // Ботвинник Михаил Моисеевич / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. Encyclopædia Britannica
  6. Глава 1. // Шахматное творчество Ботвинника / Составитель В. Д. Батуринский — М.: Физкультура и спорт, 1965. — Т. 1. — Б. 5. — 632 б.
  7. А. Кентлер «Поклон Ботвиннику»
  8. М. М. Ботвинник Аналитические и критические работы 1923—1941 — М.: Физкультура и спорт, 1984. — Б. 5—6. — 319 б.
  9. М. М. Ботвинник Аналитические и критические работы 1923—1941 — М.: Физкультура и спорт, 1984. — Б. 6. — 319 б.
  10. Принят 1-го июня 1924 года.
  11. Глава 1. // Шахматное творчество Ботвинника / Составитель В. Д. Батуринский — М.: Физкультура и спорт, 1965. — Т. 1. — Б. 6. — 632 б.

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]