Эстәлеккә күсергә

Бруевич Николай Григорьевич

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Бруевич Николай Григорьевич
Зат ир-ат
Гражданлыҡ  Рәсәй империяһы
 СССР
Хеҙмәт итеүе СССР
Тыуған көнө 31 октябрь (12 ноябрь) 1896[1]
Тыуған урыны Мәскәү, Рәсәй империяһы[2]
Вафат булған көнө 5 май 1987({{padleft:1987|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:5|2|0}})[1] (90 йәш)
Вафат булған урыны Мәскәү, СССР[3]
Ерләнгән урыны Новодевичье зыяраты[d][3]
Һөнәр төрө ғалим
Эш урыны Н. Е. Жуковский исемендәге Хәрби-һауа инженер академияһы[4]
Рәсәй Фәндәр академияһы[5]
Институт точной механики и вычислительной техники имени С. А. Лебедева[d][6][7]
Институт машиноведения им. А. А. Благонравова РАН[d][7]
Н. Э. Бауман исемендәге Мәскәү дәүләт техник университеты[7]
Уҡыу йорто М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты[4]
Мәскәү авиация институты[4]
Ғилми дәрәжә техник фәндәр докторы[d][7]
Сәйәси фирҡә ағзаһы Советтар Союзы Коммунистар партияһы
Хәрби звание генерал-лейтенант[d][7]
Һуғыш/алыш Бөйөк Ватан һуғышы һәм Рәсәйҙә Граждандар һуғышы[7]
Архивы хранятся в Архив Российской академии наук[d]
Ойошма ағзаһы Рәсәй Фәндәр академияһы[7], Рәсәй Фәндәр академияһы[7] һәм Монгольская академия наук[d][3]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
«Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһының егерме йыллығы» юбилей миҙалы Ленин ордены II дәрәжә Ватан һуғышы ордены Ҡыҙыл Байраҡ ордены Ленин ордены Ленин ордены Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены Ҡыҙыл Байраҡ ордены «Почёт Билдәһе» ордены Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены Октябрь Революцияһы ордены «Хеҙмәт ветераны» миҙалы "СССР-ҙың Ҡораллы Көстәре ветераны" миҙалы «Мәскәүҙе обороналаған өсөн» миҙалы «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы

Николай Григорьевич Бруевич (31 октябрь [12 ноябрь] 1896, Мәскәү — 5 май 1987, Мәскәү) — машиналар белеме һәм иҫәпләү техникаһы өлкәһендә совет ғалимы, СССР Фәндәр академияһы академигы, Монгол Фәндәр академияһының почетлы ағзаһы[8], инженер-техник хеҙмәттәр генерал-лейтенанты[9].

Ҡыҙыл армия составында Граждандар һуғышында ҡатнаша[10]. 1921 йылда ВКП(б) сафына инә. 1923 йылда Мәскәү дәүләт университетының физика-математика факультетын тамамлай. 1930 йылда — Мәскәү авиация институтын[11], 1931 йылда Хәрби-һауа инженер академияһы адъюнктураһын[10]. В 1937 году Николаю Бруевичу была присвоена степень доктора технических наук[10] тамамлай. Николай 1937 йылда Николай Бруевичҡа техник фәндәр докторы дәрәжәһе бирелә[10]. 1939 йылдың 28 ғинуарында СССР Фәндәр академияһының «механика» һөнәре буйынса ағза--корреспонденты итеп һайлана[12].

1940 йылдан алып 1941 йыл буйынса Мәскәү механика-машиналар төҙөү институты директоры булып эшләй[13].

1941 йылда юғары мәктәп эштәре буйынса комитет рәйесенең беренсе урынбаҫары итеп тәғәйенләнә[14]. 1942 йылдың 8 майында[12] «механика, машиналар һәм механизмдар теорияһы» һөнәре буйынса академик итеп һайлана. 1949 йылдың 10 майынан 1942 йылдың 17 мартына тиклем СССР Фәндәр академияһының академик-секретары вазифаһын биләй[12]. 1948 йылдың 16 июленән 1950 йылдың башына тиклем Теүәл механика һәм иҫәпләү техникаһы институты директоры була[15]. 1959—1961 йылдарҙа СССР оборона министрлығы советы ағзаһы була[8]. 1961 йылда отставкаға сыға[10].

1987 йылдың 5 майында вафат була. Мәскәүҙә Новодевичье зыяратында ерләнә

Тышҡы медиафайлдар

.

Фәнни ҡаҙаныштары

[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Николай Григорьевич Бруевич машина һәм приборҙарҙың ышаныслылығы һәм аныҡлығы теорияһына нигеҙ һалыусыларҙың береһе[9]. Машиналар төҙөлөшөндә аҡыл хеҙмәтен автоматлаштырыу тикшеренеүҙәре менән етәкселек итә[9].

Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре[8]

[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

— өс Ленин ордены (04.11.1944; 1945; 10.06.1945)

Октябрь Революцияһы ордены (1975)

— ике Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1945; 1949)

— 2-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены (1944)

— ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (11.11.1946; 12.11.1966)

«Почёт Билдәһе» ордены (1951)

— миҙалдар

  1. 1 2 Мелуа А. И. Академия наук. Биографии. 1724—2019, Academy of Sciences. Biographies. 1724—2019 (урыҫ)СПб.: Гуманистика. — Т. 3. — С. 164.
  2. Бруевич Николай Григорьевич // Большая советская энциклопедия (урыҫ): [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  3. 1 2 3 Мелуа А. И. Академия наук. Биографии. 1724—2019, Academy of Sciences. Biographies. 1724—2019 (урыҫ)СПб.: Гуманистика. — Т. 3. — С. 167.
  4. 1 2 3 Карпов Л. Е., Карпова В. Б. Три первых директора ИТМиВТ АН СССР, The First Three Directors of the USSR AS IPMCT (урыҫ) // Труды SORUCOM-2011Великий Новгород: 2011. — С. 131—133. — 100 экз. — ISBN 978-5-98769-088-8
  5. Geltman D. V. Vladimir Leontyevich Komarov: a short biography, Владимир Леонтьевич Комаров: краткий биографический очерк (ингл.) // Историко-биологические исследования — 2020. — Vol. 12, Iss. 4. — P. 29. — ISSN 2076-8176; 2500-1221doi:10.24411/2076-8176-2020-14002
  6. Малиновский Б. Н. История вычислительной техники в лицах (урыҫ)Киев: 1995. — С. 46. — 384 с. — ISBN 5-7707-6131-8
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 Мелуа А. И. Академия наук. Биографии. 1724—2019, Academy of Sciences. Biographies. 1724—2019 (урыҫ)СПб.: Гуманистика. — Т. 3. — С. 165.
  8. 1 2 3 Академики МГУ > Бруевич Николай Григорьевич (недоступная ссылка история). Сайт «Все о Московском университете». Дата обращения: 28 февраль 2012. Архивировано 14 сентябрь 2012 года.(недоступная ссылка)
  9. 1 2 3 Бруевич Николай Григорьевич // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
  10. 1 2 3 4 5 Николай Григорьевич Бруевич. Институт точной механики и вычислительной техники им. С. А. Лебедева РАН. Дата обращения: 28 февраль 2012. 2012 йыл 13 март архивланған.
  11. Выпускники МАИ — академики АН СССР и РАН. Московский авиационный институт. Дата обращения: 28 февраль 2012. Архивировано 14 сентябрь 2012 года. 2013 йыл 7 март архивланған.
  12. 1 2 3 Бруевич Николай Григорьевич. Информационная система «Архивы Российской академии наук». Дата обращения: 28 февраль 2012. Архивировано 14 сентябрь 2012 года.
  13. Выпускники МАИ — ректоры (директора́) высших учебных заведений. Московский авиационный институт. Дата обращения: 28 февраль 2012. Архивировано 14 сентябрь 2012 года. 2013 йыл 7 март архивланған.
  14. Николай Григорьевич Бруевич (некролог) (doc) 133. Российская академия наук. Дата обращения: 28 февраль 2012. Архивировано 14 сентябрь 2012 года.
  15. История развития института. Институт точной механики и вычислительной техники им. С. А. Лебедева РАН. Дата обращения: 28 февраль 2012. 2012 йыл 1 сентябрь архивланған.