Бруевич Николай Григорьевич

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Бруевич Николай Григорьевич
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of Russia.svg Рәсәй империяһы
Flag of the Soviet Union.svg СССР
Хеҙмәт итеүе СССР
Тыуған көнө 31 октябрь (12 ноябрь) 1896
Тыуған урыны Рәсәй империяһы, Мәскәү ҡалаһы[1]
Вафат булған көнө 5 май 1987({{padleft:1987|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:5|2|0}}) (90 йәш)
Вафат булған урыны СССР, Мәскәү ҡалаһы
Ерләнгән урыны Новодевичье зыяраты[d]
Һөнәр төрө ғалим
Эш биреүсе Н. Е. Жуковский исемендәге Хәрби-һауа инженер академияһы
Ойошма йәки клуб ағзаһы СССР Фәндәр академияһы[d]
Уҡыу йорто М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты
Мәскәү авиация институты
Ғилми дәрәжә техник фәндәр докторы[d]
Сәйәси фирҡә ағзаһы Советтар Союзы Коммунистар партияһы
Һуғыш/алыш Бөйөк Ватан һуғышы
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Ҡыҙыл Байраҡ ордены Ленин ордены Октябрь Революцияһы ордены «Почёт Билдәһе» ордены II дәрәжә Ватан һуғышы ордены «Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһының егерме йыллығы» юбилей миҙалы Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены «Хеҙмәт ветераны» миҙалы "СССР-ҙың Ҡораллы Көстәре ветераны" миҙалы «Мәскәүҙе обороналаған өсөн» миҙалы «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы

Николай Григорьевич Бруевич (31 октябрь [12 ноябрь1896, Мәскәү — 5 май 1987, Мәскәү) — машиналар белеме һәм иҫәпләү техникаһы өлкәһендә совет ғалимы, СССР Фәндәр академияһы академигы, Монгол Фәндәр академияһының почетлы ағзаһы[2], инженер-техник хеҙмәттәр генерал-лейтенанты[3].

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡыҙыл армия составында Граждандар һуғышында ҡатнаша[4]. 1921 йылда ВКП(б) сафына инә. 1923 йылда Мәскәү дәүләт университетының физика-математика факультетын тамамлай. 1930 йылда — Мәскәү авиация институтын[5], 1931 йылда Хәрби-һауа инженер академияһы адъюнктураһын[4]. В 1937 году Николаю Бруевичу была присвоена степень доктора технических наук[4] тамамлай. Николай 1937 йылда Николай Бруевичҡа техник фәндәр докторы дәрәжәһе бирелә[4]. 1939 йылдың 28 ғинуарында СССР Фәндәр академияһының «механика» һөнәре буйынса ағза--корреспонденты итеп һайлана[6].

1940 йылдан алып 1941 йыл буйынса Мәскәү механика-машиналар төҙөү институты директоры булып эшләй[7].

1941 йылда юғары мәктәп эштәре буйынса комитет рәйесенең беренсе урынбаҫары итеп тәғәйенләнә[8]. 1942 йылдың 8 майында[6] «механика, машиналар һәм механизмдар теорияһы» һөнәре буйынса академик итеп һайлана. 1949 йылдың 10 майынан 1942 йылдың 17 мартына тиклем СССР Фәндәр академияһының академик-секретары вазифаһын биләй[6]. 1948 йылдың 16 июленән 1950 йылдың башына тиклем Теүәл механика һәм иҫәпләү техникаһы институты директоры була[9]. 1959—1961 йылдарҙа СССР оборона министрлығы советы ағзаһы була[2]. 1961 йылда отставкаға сыға[4].

1987 йылдың 5 майында вафат була. Мәскәүҙә Новодевичье зыяратында ерләнә

Images.png Тышҡы медиафайлдар

.

Фәнни ҡаҙаныштары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Николай Григорьевич Бруевич машина һәм приборҙарҙың ышаныслылығы һәм аныҡлығы теорияһына нигеҙ һалыусыларҙың береһе[3]. Машиналар төҙөлөшөндә аҡыл хеҙмәтен автоматлаштырыу тикшеренеүҙәре менән етәкселек итә[3].

Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре[2][үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

— өс Ленин ордены (04.11.1944; 1945; 10.06.1945)

Октябрь Революцияһы ордены (1975)

— ике Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1945; 1949)

— 2-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены (1944)

— ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (11.11.1946; 12.11.1966)

«Почёт Билдәһе» ордены (1951)

— миҙалдар

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Бруевич Николай Григорьевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. 2,0 2,1 2,2 Академики МГУ > Бруевич Николай Григорьевич  (рус.). Сайт «Все о Московском университете». Тәүге сығанаҡтан архивланған 14 сентябрь 2012. 28 февраль 2012 тикшерелгән.
  3. 3,0 3,1 3,2 Бруевич Николай Григорьевич // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Николай Григорьевич Бруевич  (рус.). Институт точной механики и вычислительной техники им. С. А. Лебедева РАН. 28 февраль 2012 тикшерелгән.
  5. Выпускники МАИ — академики АН СССР и РАН  (рус.). Московский авиационный институт. Тәүге сығанаҡтан архивланған 14 сентябрь 2012. 28 февраль 2012 тикшерелгән.
  6. 6,0 6,1 6,2 Бруевич Николай Григорьевич  (рус.). Информационная система «Архивы Российской академии наук». Тәүге сығанаҡтан архивланған 14 сентябрь 2012. 28 февраль 2012 тикшерелгән.
  7. Выпускники МАИ — ректоры (директора́) высших учебных заведений  (рус.). Московский авиационный институт. Тәүге сығанаҡтан архивланған 14 сентябрь 2012. 28 февраль 2012 тикшерелгән.
  8. Николай Григорьевич Бруевич (некролог) (doc) 133. Российская академия наук. Тәүге сығанаҡтан архивланған 14 сентябрь 2012. 28 февраль 2012 тикшерелгән.
  9. История развития института  (рус.). Институт точной механики и вычислительной техники им. С. А. Лебедева РАН. 28 февраль 2012 тикшерелгән.