Гелий

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
2 ВодородГелийЛитий
He

Ne
ВодородГелийЛитийБериллийБорУглеродАзотКислородФторНеонНатрийМагнийАлюминийКремнийФосфорКөкөртХлорАргонКалийКальцийСкандийТитанВанадийХромМарганецТимерКобальтНикельБаҡырЦинкГаллийГерманийМышьякСеленБромКриптонРубидийСтронцийИттрийЦирконийНиобийМолибденТехнецийРутенийРодийПалладийКөмөшКадмийИндийОловоСурьмаТеллурИодКсенонЦезийБарийЛантанЦерийПразеодимНеодимПрометийСамарийЕвропийГадолинийТербийДиспрозийГольмийЭрбийТулийИттербийЛютецийГафнийТанталВольфрамРенийОсмийИридийПлатинаАлтынТере көмөшТаллийСвинецВисмутПолонийАстатРадонФранцийРадийАктинийТорийПротактинийУранНептунийПлутонийАмерицийКюрийБерклийКалифорнийЭйнштейнийФермийМенделевийНобелийЛоуренсийРезерфордийДубнийСиборгийБорийХассийМейтнерийДармштадтийРентгенийКоперницийУнунтрийУнунквадийУнунпентийУнунгексийУнунсептийУнуноктийЭлементтарҙың периодик системаһы
2He
Hexagonal.svg
Electron shell 002 Helium.svg
Ябай матдәнең тышҡы күренеше
Газоразряд торбала Гелия яныуы
Инерт газ , төҫһөҙ, тәме булмаған һәм еҫһеҙ
Атом үҙенсәлектәре
Исеме, символы, номеры

Ге́лий/Helium (He), 2

Атом массаһы
(моляр массаһы)

4,002602(2)[1] а. м. б. (г/моль)

Электрон конфигурация

1s2

Атом радиусы

? (31)[2] пм

Химик үҙенсәлектәре
Ковалент радиус

28[2] пм

Ион радиусы

93[2] пм

Электроотиҫкәрелек

4,5 (Полинг шкалаһы)

Электрод потенциалы

0

Окисланыу дәрәжәһе

0

Ионлашыу энергияһы
(первый электрон)

2361,3(24,47) кДж/моль (эВ)

Ябай матдәнең термодинамик үҙенсәлектәре
Тығыҙлыҡ (н. ш.)

0,147 (при −270 °C) 0,00017846 (при +20 °C) г/см³

Иреү температураһы

0,95 (при 2,5 МПа)

Ҡайнау температураһы

4,215 (для 4He)[3]

Парға әйләнеү йылылығы

0,08 кДж/моль

Моляр йылы һыйышлығы

20,79[3] Дж/(K·моль)

Моляр күләм

31,8 см³/моль

Ябай матдәнең кристалл рәшәткәһе
Рәшәткә структураһы

гексагональная

Рәшәткә параметры

a=3,570; c=5,84 Å

Отношение c/a

1,633

Башҡа характеристикалар
Йылы үткәреүсәнлек

(300 K) 0,152 Вт/(м·К)

2
Гелий
4,0026
1s2

Ге́лий — Менделеевтың периодик таблицаһында икенсе элемент. Атом һаны — 2, сағыштырмаса атом массаһы — 4,0026.

Марганецтын ябай матдәһе (CAS-номеры: 7440-59-7) — инерт газ, төҫһөҙ, тәме булмаған һәм еҫһеҙ.

Исем[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

грек. ἥλιος — «Ҡояш» (ҡара Гелиос).

Таралыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ғаләмдә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ғаләмдә водородтан ҡалышып, иң таралған элемент (ғаләмден массаһының 23 %).[4].

Ләкин ер шарында гелий әҙ.[5][6]

Ер ҡабығында[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Алыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рәсәйҙә гелийҙы тәбиғи һәм нефть газдарҙан алалар. Хәҙерге ваҡытта «Газпром етештереү Ырымбур» Яуаплығы сикләнғән йәмғиәтендә алына[7]

Ҡулланыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Michael E. Wieser, Norman Holden, Tyler B. Coplen, John K. Böhlke, Michael Berglund, Willi A. Brand, Paul De Bièvre, Manfred Gröning, Robert D. Loss, Juris Meija, Takafumi Hirata, Thomas Prohaska, Ronny Schoenberg, Glenda O’Connor, Thomas Walczyk, Shige Yoneda, Xiang‑Kun Zhu Atomic weights of the elements 2011 (IUPAC Technical Report) (инг.) // Pure and Applied Chemistry. — 2013. — Т. 85. — № 5. — С. 1047-1078. — DOI:10.1351/PAC-REP-13-03-02
  2. 2,0 2,1 2,2 Size of helium in several environments  (инг.). www.webelements.com. 10 июль 2009 тикшерелгән.
  3. 3,0 3,1 Соколов В. Б. Гелий // Химическая энциклопедия / гл. редактор Кнунянц И. Л.. — Москва: Советская энциклопедия, 1988. — Т. 1. — С. 513-514. — ISBN 5-85270-008-8.
  4. Helium: geological information  (инг.). www.webelements.com. 11 июль 2009 тикшерелгән.
  5. Хокинг С., Млодинов Л. Глава восьмая. Большой взрыв, черные дыры и эволюция Вселенной // Кратчайшая история времени — СПб: Амфора. ТИД Амфора, 2006. — Б. 79-98. — 180 б. — 5000 экз. — ISBN 5-367-00164-5.
  6. Вайнберг С. V. Первые три минуты // Первые три минуты: современный взгляд на происхождение Вселенной — Изд. 2-е. — Ижевск: НИЦ "Регулярная и хаотическая динамика", 2000. — Б. 105-122. — 272 б. — 1000 экз. — ISBN 5-93972-013-7.
  7. Основным поставщиком гелия являлся ОГЗ

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]