Герасимов Иван Александрович (хәрби етәксе)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Герасимов Иван Александрович (хәрби етәксе)
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Ukraine.svg Украина
Хеҙмәт итеүе СССР
Тыуған көнө 8 август 1921({{padleft:1921|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:8|2|0}})[1]
Тыуған урыны Рәсәй, Стәрлетамаҡ районы
Вафат булған көнө 4 июнь 2008({{padleft:2008|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:4|2|0}})[2] (86 йәш)
Вафат булған урыны Украина, Киев
Ерләнгән урыны Кунцево зыяраты[d]
Һөнәр төрө сәйәсмән
Биләгән вазифаһы СССР Юғары Советы депутаты[d], Украина халыҡ депутаты[d][3], Украина халыҡ депутаты[d][4] һәм Украина халыҡ депутаты[d][5]
Ойошма йәки клуб ағзаһы КПСС Үҙәк комитеты[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
медаль «За победу над Германией в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.» I дәрәжә Ватан һуғышы ордены Октябрь революцияһы ордены Ленин ордены "СССР-ҙың Ҡораллы Көстәре ветераны" миҙалы «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы Ҡыҙыл Байраҡ ордены Ҡыҙыл Йондоҙ ордены медаль «За оборону Кавказа» «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (СССР) медаль «За победу над Японией» медаль «За укрепление боевого содружества» медаль «За освоение целинных земель» орден «За службу Родине в Вооружённых Силах СССР» III степени медаль «За оборону Москвы»
Уҡыу йорто Военная академия Генерального штаба Вооружённых сил Российской Федерации[d]
Сәйәси фирҡә ағзаһы Советтар Союзы Коммунистар партияһы
Хәрби звание генерал армии[d] һәм генерал армии[d]
Һуғыш/алыш Икенсе бөтә донъя һуғышы
Ғәскәр төрө Советская армия[d]

Герасимов Иван Александрович (8 август 1921 йыл, Пестровка ауылы (хәҙер Стәрлетамаҡ районы Оло Аксаков ауылы) , Башҡорт АССР-ы — 4 июнь 2008 йыл, Киев) — совет хәрби етәксеһе, армия генералы (1976), КПСС Үҙәк Комитеты ағзаһы (1986—1991).

Украина сәйәси эшмәкәре, Украинаның халыҡ депутаты (Украина коммунистар партияһынан), Украинаның ветерандар хәрәкәте етәксеһе (Украина ветерандар советы ойошмаһы етәксеһе, 1991 йылдан). Украина Геройы (1999).

Белеме[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Ульяновск бронетанк училищеһы (19381940);
  • Бронетанк һәм механизацияланған ғәскәрҙәрҙең хәрби академияһы (19501955);
  • СССР Ҡораллы Көстәре Генераль штабының Хәрби академияһы (19641966).

Хәрби хеҙмәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • 19401945 йыл — Одесса хәрби округында взвод командиры, Көньяҡ һәм Көньяҡ-Көнбайыш фронттарының танк ротаһы командиры, Төньяҡ Кавказ фронтының танк батальоны командиры, Воронеж, 1-се Украина фронттарында танк полкы командиры, 2-се Алыҫ Көнсығыш фронтында танк бригадаһының штаб начальнигы.
  • 1945—1950 — танк полкы штабы начальнигы, Ленинград хәрби округы танк полкы командиры.
  • 1955—1958 йылдарҙа — дивизия командиры урынбаҫары,
  • 1958 йылдың 4 мартынан — 112-се мотоуҡсылар дивизияһы командиры.
  • 1959 йылдың мартынан алып 1964 йылдың сентябренә тиклем — Киев хәрби округы 6-сы гвардия танк армияһының 37-се танк дивизияһы командиры.
  • 1966 йылдың июленән — хәрби әҙерлек бүлеге начальнигы, 1967 йылдың апреленән — штаб начальнигы, 1968 йылдың октябренән — Германиялағы совет ғәскәрҙәре төркөмөндә 1-се гвардия танк армияһы командующийы
  • 1971 йылдың ноябренән — Карпат яны хәрби округы ғәскәрҙәре командующийының беренсе урынбаҫары.
  • 1973 йылдың ғинуарынан — Төньяҡ ғәскәрҙәр төркөмөнөң командующийы. Генерал-полковник (1973 ноябрь).
  • 1975 йылдың июненән — Киев хәрби округы ғәскәрҙәре командующийы .
  • 1984 йылдың 5 ғинуарынан 1989 йылдың 5 сентябренә тиклем — Көньяҡ-Көнбайыш йүнәлештәге ғәскәрҙәрҙең баш командующийы.
  • 1989 йылдың ғинуарынан —СССР Оборона министрлығының генераль инспекторҙар төркөмөндә генераль инспектор
  • 1992 йылдың ғинуарынан алып отставкала.

Сәйәси һәм йәмәғәт эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1976—1986 йылдар — КПСС Үҙәк Комитеты ағзаһы, Украина Коммунистар партияһы Үҙәк Комитеты ағзаһы, Украина Коммунистар партияһы Үҙәк Комитеты Политбюроһы ағзаһы, 1986—1991 йылдарҙа — КПСС Үҙәк Комитеты ағзаһы. СССР Юғары Советы депутаты: РСФСР-ҙан 8-се һәм 9-сы саҡырылыш Милләттәр Советы (1971—1979)[6], Чернигов өлкәһенән 10сы һәм 11-се саҡырылыш Союз Советы (1979—1989)[7][8], Украина ССР-ы Юғары Советы депутаты.

1991 йылдан — Украинаның Ветерандар советы ойошмаһы башлығы. 1998 йылда — «Хеҙмәтсән Украина» һайлау блогынан Украинаның халыҡ депутатына кандидат, исемлектә 1-се.

2002 йылдың апреленә 2006 апреленә тиклем Украина Коммунистар партияһынан Украинаның 4-се саҡырылыш халыҡ депутаты, исемлектә 3-сө, пенсионерҙар, ветерандар һәм инвалидтар эше буйынса Комитет рәйесе урынбаҫары (июнь, 2002).

2006 йылдың апреленән Украина Коммунистар партияһынан 5-се саҡырылыш Украина халыҡ депутаты, исемлектә 3-сө.

2007 йылдың декабренән Украина Коммунистар партияһынан 6-сы саҡырылыш Украина халыҡ депутаты. Юғары Рада комитетында пенсионерҙар, ветерандар һәм инвалидтар эше буйынса һәм һуғыш ветерандарын социаль яҡлауҙы тәьмин итеү мәсьәләләре буйынса Комитеттың башлығы вазифаһын биләй.

«Украинаның хәтер китабы» баш мөхәрририәтен (08.2006 йылға тиклем) етәкләй. Европа конверсияһы һәм хәүефһеҙлеге институты президенты.

Хәрби дәрәжәләре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • танк ғәскәрҙәрендә генерал-майор (22.02.1963)
  • танк ғәскәрҙәрендә генерал-лейтенант (21.02.1969)
  • генерал-полковник (4.11.1973)
  • армия генералы (28.10.1977)

Бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

СССР[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Украина[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Украина Геройы (1999 йылдың 27 октябрендә «Алтын Йондоҙ» ордены тапшырылып) — 1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышы ваҡытында фашист илбаҫарҙары менән алыштарҙа күрһәткән батырлығы һәм ҡаһарманлығы өсөн, Украинала ветерандар хәрәкәтен үҫтереүҙә шәхси ҡаҙаныштары өсөн[9]
  • Богдан Хмельницкий орденының тулы кавалеры:
    • І дәрәжә (5 май 1999 йыл) — 1941—1945 йылдарҙа Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 54- йыллығы айҡанлы[10]
    • ІІ дәрәжә (27 март 1997 йыл) — һуғыш һәм хеҙмәт ҡаҙаныштары өсөн, Украина ветерандар ойошмаһының 10 йыллығы менән бәйле[11]
    • ІІІ дәрәжә (7 май 1995 йыл) — 1941—1945 йылдарҙа Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 50 йыллығы айҡанлы һәм фашист илбаҫарҙары менән көрәштә күрһәткән батырлыҡтары өсөн[12]
  • Украина Президентының Почёт Билдәһе (6 октябрь 1994) — ветерандар хәрәкәтен үҫтереүҙәге ҡаҙаныштары, әүҙем йәмәғәт эшмәкәрлеге һәм Украинаны фашист илбаҫарҙарынан азат итеүгә 50 йыл тулыу айҡанлы[13]
  • Исемле атыу ҡоралы (7 август 2001) — Укранинала ветерандар хәрәкәтен үҫтереүҙәге ҙур ҡаҙаныштары һәм күп йыллыҡ емешле йәмәғәт эшмәкәрлеге өсөн[14]
  • Чернобыль атом станцияһында авария һөҙөмтәләрен бөтөрөү буйынса ҡатнашыусы (І категориялы).

Ғаиләһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Улы Александр (1945 йылғы) — генерал-лейтенант, Рәсәй Федерацияһы Ҡораллы Көстәре,
  • Ҡыҙы Ольга (ырыу. 1947 йылғы) — хеҙмәткәрҙәрен рәсәй ээм,
  • Наталья ҡыҙы (ырыу. 1951 йылғы) — уҡытыусы.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Герасимов Иван Александрович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. http://web.archive.org/web/20120207222255/http://www.nrcu.gov.ua/index.php?id=148&listid=67838
  3. http://w1.c1.rada.gov.ua/pls/radac_gs09/d_index_arh?skl=4
  4. http://w1.c1.rada.gov.ua/pls/radac_gs09/d_index_arh?skl=5
  5. http://w1.c1.rada.gov.ua/pls/radac_gs09/d_index_arh?skl=6
  6. Ҡалып:Книга:Депутаты Верховного Совета СССР 9 созыва
  7. Список депутатов Верховного Совета СССР 10 созыва
  8. Список депутатов Верховного Совета СССР 11 созыва
  9. Указ Президента Украины от 27 октября 1999 № 1403/99
  10. Указ Президента Украины от 5 мая 1999 № 471/99
  11. Указ Президента Украины от 27 марта 1997 № 282/97
  12. Указ Президента Украины от 7 мая 1995 № 349/95
  13. Указ Президента України № 574/94 від 6 жовтня 1994 року «Про нагородження Почесною відзнакою Президента України» (укр.)(укр.)
  14. Указ Президента України № 592/2001 від 7 серпня 2001 року «Про нагородження відзнакою „Іменна вогнепальна зброя“» (укр.)(укр.)

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Герасимов Иван Александрович // Энциклопедия Криворожья. В 2 т. Т. 1. А—К : [укр.] / сост. В. Ф. Бухтияров. — Кривой Рог : Явва, 2005. — С. 250.
  • Калашников К. А., Додонов И. Ю. Высший командный состав Вооружённых сил СССР в послевоенный период. Справочные материалы (1945—1975 гг.). Том 1. Усть-Каменогорск: «Медиа-Альянс», 2013. — ISBN 978-601-7378-16-5. — С. 66—68.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]