Германия

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Германия Федератив Республикаһы
Bundesrepublik Deutschland
Германия флагы гербы Германия
Германия флагы Германия гербы
Location Germany EU Europe.png
Милли девиз: «Einigkeit und Recht und Freiheit»
Гимн: «Das Lied der Deutschen»
Нигеҙ һалынған 843, 18 ғинуар 1871, 23 май 1949, 3 октябрь 1990
Рәсми телдәр немец теле
Башҡала Берлин
Иң ҙур ҡалалары Берлин, Гамбург, Мюнхен
Идара итеү формаһы Федератив парламентар республика
Федераль президенты
Федераль канцлеры
Йоахим Гаук
Ангела Меркель
Территория
  • Барыһы
  • % һыу.
61-се/сө/сы урын
357 022 км²
2,18
Халыҡ
  • Барыһы (2006)
  • Тығыҙлыҡ
13- се/сө/сы урын
82 310 000
231 кеше/км²
ЭТП
  • Бөтәһе (2006)
  • Кеше башына
5- се/сө/сы урын
2 609 000 млн. $
31 472 $
Валюта евро
Интернет-домен .de
Телефон коды +49
Сәғәт бүлкәте UTC +1


Герма́ния (шулай уҡ Әлмәниә (иҫке әҙәби)); рәсми исеме Герма́ния Федерати́в Республика́һы, нем. Deutschland, Bundesrepublik Deutschland) — Европалағы ил, Европа Берләшмәһе ағзаһы. Майҙаны — 357 022 км², донъяла 61 се урында тора. Баш ҡалаhы — Берлин, Европаның иң ҙур ҡалаларының береһе (икенсе урында тора). Дәүләт теле — немец теле.

Дәүләт төҙөлөшө — федератив ил, административ-берәмеге булып 16 федератив ер тора. Германияла дәүләт идара итеү формаһы — федератив республика. 2005 йылдан башлап Ангела Меркель федерал канцлер. Германия Европаның үҙәгендә урынлашҡан, Балтик диңгеҙе һәм Төнъяҡ диңгеҙе һыуҙары менән йыуыла. Төнъяҡтан Дания менән, көнсығыштан Польша һәм Чехия менән, көнъяҡтан Австрия һәм Швейцария менән, көнбайыштан Франция, Люксембург, Бельгия һәм Нидерланд менән сик буйҙары киҫешә.

Тиҙ үсешкән иҡтисадлы индустриаль ил. ЭТП 2009 йылда 3,24 триллион Америка доллары, йән башына 39 442 Америка доллары тирәһе тәшкил итә. Аҡса берәмеге — евро.

Германия Ҙур етәүгә инә. Германия Америка Ҡушма Штаттарынан ҡала имиграция буйынса икенсе урында тора.

Тарихы[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]

Боронғо тарихы[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]

Урта быуаттар[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]

Пруссияның күтәрелеүе[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]

XVIII—XIX быуат[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]

Феодал төҙөлөшө һаҡлана. Европаның иҡтисади яҡтан иң түбәнге иле.

Дәүләт ҡоролошо[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]

Административ бүленеше[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]

Германия Федератив Республикаһының майҙаны 357 021 квадрат км. Германия — федератив ил, уның территорияһы 16 тиң хоҡуҡлы субъекттан тора.

Ерҙәре[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]

  1. Ирекле дәүләт Бавария
  2. Баден-Вюртемберг
  3. Берлин
  4. Бранденбург
  5. Бремен ере
  6. Ирекле һәм Ганза ҡалаһы Гамбург
  7. Гессен
  8. Мекленбург — Алғы Померания
  9. Түбәнге Саксония
  10. Райнланд-Пфальц
  11. Саар
  12. Ирекле дәүләт Саксония
  13. Саксония-Анхальт
  14. Төньяҡ Рейн-Вестфалия
  15. Ирекле дәүләт Тюрингия
  16. Шлезвиг-Гольштейн

Йәшәү кимәле[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]

Географик урынлашыуы[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]

Иҡтисады[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]

2009 йылда Германияның ЭТП 2 триллион 811 миллион Америка доллары менән донъяла 5- се урында тора ине (Америка Ҡушма Штаттарынан, Ҡытайҙан, Япониянан һәм Һиндостандан ҡала). Экспорт буйынса Германия донъяла алдыңғы урындарҙы алып тора. Made in Germany бренды менән сыҡҡан тауарҙар бар донъяға таныш. Германияла эшләнгән, тимәк сифатлы. Йәшәү кимәле буйынса Германия донъяла 5-се урында тора.

Халҡы[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]

Германия Федератив Республикаһының майҙаны Германияла 2014 йылғы халыҡ иҫәбенән күренеүенсә 80 миллион кеше иҫәпләнә. Германия халҡының 92 % — немецтар, 1,749 — миллион төрөк, 930 мең — элекке Югославия республикаһы граждандары, 187,5 мең Рәсәй һәм 129 мең Украина граждандары тәшкил итә.

Мәҙәниәте[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]

Спорт[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]

Германияла спорт ныҡ үҫешкән, дөйөм халҡының 25-30 % (24-27 миллион кеше) төрлө спорт ойошмаларың ағзалары булып торалар. Спорт менән шөғөлләнеүселәр йыл һайын 5-6 % артып бара. Германияның футбол йыйылма командаһы донъяла көслөләрҙән һанала. Немецтарҙың исәбендә донъя чемпионатаның 12 миҙалы бар: 4 алтын, 4 көмөш, 4 бронза; Европа чемпионатында 8 миҙал: 3 алтын, 3 көмөш, 2 бронза. Германияның футбол йыйылма командаһы бөтә донъя турнирҙарының иң уңышлыларының береһе. Германияла ҙур теннис та киң таралған. 80се йылдар аҙағында Борис Беккер һәм Штеффи Граф теннис олимпына менгәс, илдә теннис бумы башлана. Граф — һәләтле тенниссы, Ҙур Алтын Шлемда берҙән-бер еңеүсе һәм тарихта иң оҙаҡ еңеүсе була. 2000се йылда Германияның йөҙйыллыҡ спортсмены тип таныла. Формула 1ҙең иң уңышлы һәм тынылыу алған ярышсыһы, 7 тапҡыр донъя чемпионы Михаэль Шумахер ҙа — немец. Германияла биатлон да киң таралған. Был спорт төрөндә иң ныҡ танылған немец — Магдалена Нойнер, ике тапҡыр олимпияда чемпионы, донъяла берҙән-бер ун ике тапҡыр биатлондан донъя чемпионы, өс тапҡыр донъя кубогын яулаусы.

Климаты[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]

Хәрби көстәре[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]

Википедия Был мәҡәлә тамамланмаған. Һеҙ уны мөхәррирләп һәм тулыландырып проектҡа ярҙам итә алаһығыҙ.
Был иҫкәрмәне дөрөҫөрәге менән алмаштырыр кәрәк.