Греция халҡы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Греция халҡы
Commons-logo.svg Греция халҡы Викимилектә

Греция халҡы мәҡәләһе Грецияла демографик хәл тураһында мәғлүмәт бирә. Ул халыҡ тығыҙлығын, милли составын, мәҙәнилеген, халҡының сәләмәтлеген, иҡтисади хәлен, дини конфессияларын һ. б. һүрәтләй.

Материк Грецияның хәҙерге эллин этносы Сәлжүк дәүләтенең мосолман йоғонтоһо аҫтында барлыҡҡа килә, Сәлжүктәр XV быуатта Греция биләмәһенә арнауттарҙы күсерә (ул ваҡытта улар Греция халҡының күпселек өлөшөн тәшкил итә). Был ваҡытта православие ҡабул иткән арнауттар, бигерәк тә гректарға мәҙәни планда яҡын була. Бер ни тиклем албандарҙың, һуңыраҡ төрөктәрҙең иммиграцияһына гректарҙың, урындағы идара башлыҡтары тарафынан ҡотҡо һалына, улар ҡыҫҡа ваҡыт эсендә һуғыштан һуң эпидимияларға дусар булған һәм бөлгөнлөккә төшкән төбәктәрҙең иҡтисадын тергеҙеү маҡсатында алдбандарҙың иммграцияһын файҙаланырға ынтыла. Арнауттарҙың Грецияла күплегенә бәйле айырым этнографтар, ысын мәғәнәһендә гректар — боронғо гректарҙың вариҫтары — Византия империяһы бөлгөнлөккә төшкән осорҙа юҡ ителә, ә хәҙерге гректар йәнәһе урта быуат албандарҙан барлыҡҡа килгән тип яңылыш хәбәр итә. Ғосман Империяһы Балкан ярымутаруҙарына баҫҡынсылыҡты дауам итә, XIX быуатта ғосман халыҡ иҫәбен алыу һөҙөмтәләре буйынса Греция халҡының дүрттән бер өлөшөн гректар, шул уҡ кимәлдә арнауттар һәм мосолман албандар, яртыһынан әҙерәген төрөктәр, болғарҙар, македондар, йәһүдтәр һәм әрмәндәр биләй.

2010 йылдың 1 ғинуарына ҡарата «Евростат» ойошмаһы мәғлүмәттәре буйынса Грецияла 11 295 002 кеше йәшәй[1], был күрһәткес буйынса Греция донъяла 74-се урында тора. Һуңғы тапҡыр халыҡ иҫәбен алыу Грецияла 2011 йылда үтә[2].

Греция халҡы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1961 йылда Грецияла халыҡ һаны үҙгәреүе динамикаһы
Грек теленең диалекттары картаһы
Грецияның аҙсылыҡ телдәре картаһы
Йыл Халыҡ
10000 б.э. тиклем 100 000
1500-гә б.э.тиклем. 1 500 000
1000 б.э. тиклем 1 000 000
500 б.э. тиклем 10 000 000
400 б.э. тиклем 8 000 000
200 б.э. тиклем 4 000 000
1 2 000 000
150 4 000 000
400 2 000 000
500 1 000 000
1000 1 000 000
1500 1 000 000
1600 1 500 000
1700 1 500 000
1710 1 568 000
1720 1 635 1000
1730 1 703 000
1740 1 771 000
1750 1 838 000
1760 1 906 000
1770 1 974 000
1780 2 041 000
1790 2 109 000
1800 2 177 000
1810 2 244 000
1820 2 312 000
1830 2 534 000
1840 2 777 000
1850 3 044 000
1860 3 336 000
1870 3 657 000
1880 4 049 000
1890 4 482 000
1900 4 962 000
1910 5 320 000
1920 5 016 900
1930 6 387 100
1940 7 344 900
1950 7 566 028
1960 8 327 405
1970 8 792 806
1980 9 642 505
1990 10 603 129
2000 10 559 110
2017 10 979 846[3]
2050 (прогноз) 8 756 000
2100 (прогноз) 5 678 000

Халыҡтың йәш структураһы (2008)[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • 0-14 йәш — 14,3 %
  • 15-64 йәш — 66,6 %
  • 65 йәштән өлкәндәр — 19,1 %

Уртаса йәш 41,5 йәш. Ирҙәр — 40,4 йәш, ҡатын- ҡыҙ — 42,6 йәш

Халыҡ артымы (2008)[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

2008 йылда — 0,146 % — .

  • Тыуым — 1000 кешегә 9,54;
  • Үлем — 1000 кешегә 10,42;
  • 1 ҡатынға 1,36 бала

Бала үлеме күрһәткестәре (2008)[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • 1000 тыуған балаға 5,25;
  • малайҙар — 1000 тыуған малайға 5,77;
  • ҡыҙҙар — 1000 тыуған ҡыҙға 4,7;

Ғүмер оҙонлоғо (2008)[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Дөйөм — 79,52 йәш
  • Ирҙәр — 76,98 йәш
  • Ҡатын-ҡыҙҙар — 82,21 йәш

Этник төркөмдәр (2001)[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

COB data Greece.PNG
Этнос Халҡы %
Гректар 9,090,560 85.76
Албандар 1,305,920 12.32
Болгарҙар 43,981 0.39
Румындар 25,375 0.23
Украиндар 19,785 0.18
Пакистандар 15,830 0.14
Рустар 13,635 0.12
Грузиндар 13,254 0.12
Һиндтар 10,043 0.09
Башҡалар 72,413 0.65

Халыҡтың грамоталылығы (2001 йылға)[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • дөйөм — 96 %
  • ирҙәр — 97,8 %
  • ҡатын- ҡыҙҙар — 94,2 процент

Дине[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Бөтә дини конфессиялар араһында Грецияла Эллада православие сиркәүе өҫтөнлөк итә, ә православие Грецияның Конституцияһы буйынса хакимлыҡ иткән дин тип таныла. Һуңғы ваҡытта бөтә граждандар өсөн дин тотоу ирке гарантиялана.

Грек милли статистика хеҙмәте граждандарҙың дини сығышы буйынса рәсми статистика алып бармай, әммә Дәүләт департаменты күрһәткестәре буйынса 98 % граждандар үҙҙәрен берҙәй православие динендә тип таный[4]. Евростат социологик тикшеренеүҙәр мәғлүмәттәре буйынса 2005 йылда 81 % гректар аллаға ышаныуҙарын белдерә, был Мальта һәм Кипрҙан ҡала, Европа союзы илдәре араһында өсөнсө күрһәткес була.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Total population. Eurostat (2010-01-01). Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 август 2011. 8 ғинуар 2010 тикшерелгән.
  2. Δείτε τη Διοικητική Διαίρεση (Greek). Hellenic Interior Ministry. www.ypes.gr. Тәүге сығанаҡтан архивланған 17 март 2012. 9 сентябрь 2009 тикшерелгән.
  3. [1]
  4. Религия в Греции

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]