Петр I (1718) ике һумы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
(Два рубля Петра I (1718) битенән йүнәлтелде)
Перейти к навигации Перейти к поиску

МатериалдарТөрҙәре Йыл сығарыу

Петрҙың I ике һум (1718) — 1718 йылда һуғылған 2 һум номиналы менән алтын тәңкәләр .

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Эйәрсән апаһы, Софья Алексеевнаны, ҡолатҡандан һуң, Петрға i ҡаҡшаған финанс системаһы һәм кешеләрҙең аҡсаға ҡарата юғалған ышанысы эләгә. Батша Алексей Михайлович баҡыр аҡса индерергә тырышлығы Баҡыр бола ( Медный бунт)менән тамамланды

Петрҙың i Европаға Бөйөк илселек составындағы 1697-1698 йылдарҙағы сәйәхәте аҡса сәйәсәтенә ҙур йоғонто яһай. Ул унда аҡса һуғыу йорто( Монетному дворуҠалып:Какому?) инеү мөмкинлеген ала, Монетный дворҙың күҙәтеүсеһе Исаак Ньютон менән осраша. Петр I Мәскәү дәүләте менән төрлө номиналдағы тәңкәләр һуғыусы Англия араһында айырма тоя., кешеләргә ваҡ тәңкә киҫәксәләрен( половинок, четвертинок) иҫәпләр өсөн күп ваҡыт сарыф ителә. Был ваҡытта инглиздәр гурчение ( ҡабырғаларҙы машинала эшкәртеү) юлы менән иң яҡшы һаҡланыуға өлгәшә.. Гурчение арҡаһында тәңкәләр шулай мәғәнәһеҙ киҫелмәй,элек металдың бер өлөшө ҡабырғанан жуликтар тарафынан киҫелгән. . Петр батша Англиянан тәңкәләр етештереү өсөн ҡорамалдар һатып алырға һәм уны Мәскәүгә оҙатырға бойора.

1717 йылда була, ул саҡта аҡса һуғыу йорто Париж, өҫтәрәк тәңкәләрҙән рәсәй империяһының европа эштәре өлгөләре ҡуйылған инде. Иң тәүҙә эштәре оҫтаһы тәңкә яҙылыуы-сит илдә етештерелгән үҙләштереү рус һуңынан мастер. Федор алексеев мәскәү станоктар эшләү оҫтаһы булыу өсөн үҙ гурчение 1710 йылда, петр i өсөн уның хаҡын күтәрә. Гурчение бөтә ерҙәрендә 1718 йылда рәсәй менән ҡулланырға була.

Петр I тәүге алтын тәңкәләре Иван һәм Софья һүрәттәре йәки ике хакимдың,шулай һәм ябай ғына ике яҡлап ҡуш башлы бөркөт. . Артабан, Петр i осоронда, үҙгәрә бара. Алтын тәңкәләр көндәлек тормошҡа керәләр.. Башта улар көнбайыштың алтын дукаттарын яңынан баҫалар. Бер дукаттың ауырлығы. ҡағиҙә булараҡ, 6-7 грамм тәшкил итә, ләкин тәңкәләрҙә номинал күрһәтелмәй.. Руста уларҙы червонец тип атай башлайҙар, ә ике дукат — икеләтә червонец. Петр I 1718 йылда ике һумлыҡ алтын номиналы менән тәңкәләр сығара[1].башлай.

Һүрәтләнеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Петрҙың i икеһумлыҡ тәңкәһе 1718 йылда 781-се проба баҫыла;гурт:биҙәге;тәңкәнең диаметры 20,6 мм тәшкил итә; ауырлығы:408 г. Тәңкә Мәскәүҙә Красный дворҙ[2]а баҫыла..

Аверс[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Аверста император Петр I башы һүрәтләнгән, лавр веногында уңға боролған,лата һәм мантия ҡайыш менән уң яуырынында һәм күкрәгендә ҡаптырмалар менән. Периметры буйынса тәңкә легендаһы: ЦРЪ Г САМОД ПЕТР Р АЛЕІКСІЕВіЧЪ ( Петр Алексеевич Император и Самодержец Всероссийский)

Реверс[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Реверста изге апостол Андрей Первозванный тулы кәүҙәһе һүрәтләнә, нимб менән башын тотоп, уң ҡулын бөкләп, унан артта — тәре. Легенда — ЯҢЫ ХАҠЫ ИКЕ ҺУМ М 1718. Изге Андрей һүрәт аҫтына l хәреф — минцмейстер Иоганн Ланге тамғалары (1707-1719). Изге(Святой) тура дүртмөйөш рәүешендә эшләнгән нигеҙҙә тора.

Тәңкә шыма гурт( тәнле) булып һынлана.

Төрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Петр i 1718 йылдағы ике һумлыҡ тәңкә бер төрө булып , түбәндәге билдәләре[3] менән айырылған:тәңкәләр тора.

  • түңәрәк латин хәрефтәре менән яҙылған, ҙур баш, йыл 17-18 айырым;
  • l хәреф, яҙыу аверстың түңәрәк яҙыуы «•В•Р• САМОДЕРЖЕЦ•», айырым портреттар , йыл 17-18;
  • l хәреф, аверстың түңәрәк яҙыуы «•В•Р• САМОД•», реверс «М• НОВА•» айырым портреты , йыл 17-18;
  • башҡа хәрефтәр, аверстыү түңәрәк яҙыуы «•В•Р• САМОД•», реверс «М• НОВА•» йыл 17-18;
  • l хәреф, аверстың түңәрәк яҙыуы «•В•Р• САМОД•», реверс «яңы м» айырым портреты, 1718 йылда айырым;
  • l хәреф, аверстың түңәрәк яҙыуы «•В•Р• САМОД•», реверс «М• ЯҢЫ•» айырым портреты, 1718 йыл айырым;
  • L башҡа хәрефтәр, аверстың түңәрәк яҙыуы «•В•Р• САМОД•» / «М НОВА» нөктәһеҙ булды.

Иҫкәрмә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Бөйөк кенәз Георгий Михайлович. Урыҫ тәңкәләре корпусы. Император Петр I батшалыҡ иткәндәге тәңкәләр — СПб, 1914, II шул. — ГМ.
  • Золотые монеты в истории династии Романовых. Каталог выставки. Международный нумизматический клуб — М.: Лингва-Ф, 2017. — 432 б. — ISBN 978-5-91477-038-6.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]