Джейда Сунгур
| Джейда Сунгур | |
| төр. Ceyda Sungur | |
| Тыуған көнө | |
|---|---|
| Ил | |
Джейда Сунгур, шулай уҡ Ҡырым ҡатын-ҡыҙы (төрөксә: «Ҡыҙыл кейемдәге ҡатын-ҡыҙ») — төрөк уҡытыусыһы һәм эшмәкәре[1].
Биографияһы
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]1986 йылда тыуған. Ҡала төҙөлөшө буйынса бакалавр дәрәжәһен алғандан һуң, Истанбул техник университетында ғилми хеҙмәткәр булып эшләй башлай[2].
Полицияның ҡырағайлығы эше
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]2013 йылдың майында Истанбулда Гези паркында үткән протест акцияларында ҡатнаша һәм ваҡытлыса ялан дауаханаһында ирекмән булып эшләй[3]. Демонстрациялар ваҡытында уға Фатих Зенгин исемле полиция хеҙмәткәре һөжүм итә. Reuters фотохәбәрсеһе Осман Орсал полицияның Сунгурға ҡаршы көс ҡулланыуын видеоға төшөргән, был Төркиәлә һәм халыҡ-ара кимәлдә ҙур шау-шыу тыуҙырған. Ул һуңынан ҡаршылыҡ акцияларының символына әүерелә. Прокурорҙар Зенгурға ҡаршы судҡа дәғүә белдерә, тыныс халыҡҡа ҡаршы пропорциональ булмаған көс ҡулланған өсөн өс йылға иркенән мәхрүм итеүҙе һорай[4] Сунгур судта: «Әгәр ҙә ғәйепләнгән кешенең ҡулында мылтыҡ булһа, ул мине үлтерер ине, Этем Сарысюлюкты үлтергән икенсе полиция хеҙмәткәре кеүек». Суд бер йылдан һуң тамамлана, һәм Зенгур эргәһендә күҙ йәштәре ҡойоусы газ ҡулланған һәм үҙ власын яуыз маҡсаттарҙа дөрөҫ ҡулланмаған өсөн 600 үҫенте ултыртырға хөкөм ителә. Бынан тыш, Сунгур үҙенә ҡаршы тағы бер суд эше, уны «йәмәғәтселекте законға буйһонмауға этәреүҙә» ғәйепләп, кире ҡағыла[5].
Халыҡ мәҙәниәтендә
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]Китаптар
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- Төрөк-итальян режиссеры Ферзан Озпетек «Ҡыҙыл Истанбул» ( İstanbul Kırmızısı ) тигән китап яҙа, ул «Ҡыҙыл кейемдәге ҡатын»дың хикәйәһе һәм образы менән илһамлана[6].
- Гези протесттары ваҡытында ябылған Тарих журналы мөхәррире Гурсель Онджу «Яшаркен Язылан Тарих» китабын яҙа, уның тышлығында Джейд Сунгур һәм милиционер фотоһы ҡулланыла[7].
Журналдар
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- 2013 йылдың июль һанында Бразилияның Piauí мәҙәниәт журналы Бразилияла Гези протесттары ваҡытында барлыҡҡа килгән йәмәғәт тәртипһеҙлектәренә яуап итеп, Бразилия флагын тотҡан «Ҡыҙыл кейемдәге ҡатын-ҡыҙ» һүрәтен баҫтырып сығара. Шулай уҡ тышлыҡтың аҫҡы өлөшөндә «#direngezi» хештегы ла ҡуйылған[8].
- Төркиәнең Penguen сатирик журналы 2013 йылдың июль һанында «Ҡыҙыл кейемдәге ҡатын»дың полиция хеҙмәткәрен борос һипкән һүрәтен баҫтырып сығара, уға «Демонстранттар полицияға һөжүм итә!» Һүрәт «2013 йылдың иң ижади юмор журналы тышлыҡтарының береһе» тип атала.
Иҫкәрмәләр
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- ↑ Turkey Uprising: Ceyda Sungur, 'Woman In Red', Becomes Iconic Image For Activists (5 июнь 2013). 22 апрель 2022 тикшерелгән.
- ↑ Kırmızılı Kadın konuştu, Milliyet (10 июнь 2013). 22 апрель 2022 тикшерелгән.
- ↑ Lady in the Red Dress and her dream of a Turkish rebirth, The Daily Telegraph (8 июнь 2013). 22 апрель 2022 тикшерелгән.
- ↑ Turkey: Jail sought over 'woman in red' police case, BBC News (16 ғинуар 2014). 21 июль 2022 тикшерелгән.
- ↑ "Kırmızılı Kadın" Ceyda Sungur İfade Verdi, Milliyet (13 май 2014). 22 апрель 2022 тикшерелгән.
- ↑ Özpetek'in 'İstanbul Kırmızısı' raflarda, Radikal (5 ноябрь 2013). 22 апрель 2022 тикшерелгән.
- ↑ #tarih dergisi kapandı, Sözcü (8 декабрь 2015). 22 апрель 2022 тикшерелгән.
- ↑ Kırmızılı Kadın Brezilya dergilerinde (12 июль 2013). 22 апрель 2022 тикшерелгән.