Западов Александр Васильевич

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Западов Александр Васильевич
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Russia.svg Рәсәй
Хеҙмәт итеүе СССР
Тыуған көнө 23 ғинуар (5 февраль) 1907
Тыуған урыны Рәсәй империяһы, Петербург губернаһы[d], Кронштадт
Вафат булған көнө 11 сентябрь 1997({{padleft:1997|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:11|2|0}}) (90 йәш)
Вафат булған урыны Рәсәй, Мәскәү ҡалаһы
Ерләнгән урыны Миус зыяраты[d]
Яҙма әҫәрҙәр теле урыҫ теле
Һөнәр төрө ғалим
Эшмәкәрлек төрө әҙәбиәт ғилеме
Эш биреүсе Санкт-Петербург дәүләт университеты
Ойошма йәки клуб ағзаһы СССР Яҙыусылар союзы
Уҡыу йорто Санкт-Петербург дәүләт университеты
Ғилми дәрәжә филология фәндәре докторы[d]
Ғилми етәксе Гуковский, Григорий Александрович[d]
Сәйәси фирҡә ағзаһы Советтар Союзы Коммунистар партияһы
Һуғыш/алыш Бөйөк Ватан һуғышы
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Ҡыҙыл Байраҡ ордены I дәрәжә Ватан һуғышы ордены II дәрәжә Ватан һуғышы ордены РСФСР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре

Александр Васильевич Западов (23 ғинуар [5 февраль1907 йыл, Кронштадт — 11 сентябрь 1997, Мәскәү) — совет һәм Рәсәй әҙәбиәт белгесе, яҙыусы. Филология фәндәре докторы (1959), профессор. РСФСР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1980). СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы (1960).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Гимназия уҡытыусыһы ғаиләһендә тыуған. 1925 йылда, «Красный Кронштадт» гәзитендә эшләгәндә әҫәрҙәре баҫыла башлай (1925—1927).

1931 йылда Ленинград тарихи-лингвистик институттың әҙәби бүлеген (хәҙерге — Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты), уның янындағы аспирантураны тамамлай (1933), Г. А. Гуковскийҙың уҡыусыһы. 1933—1935 йылдарҙа — «Молодая гвардия» нәшриәтенең Ленинград бүлеге мөхәррире. 1939—1941 йылдарҙа Рус әҙәбиәте институтында эшләй. 1940 йылда «Журнально-сатирическая литература 1760—1790-х гг.» темаһына кандидатлыҡ диссертацияһы яҡланй. 1941 йылда Курск педагогия институтының, һуңынан Львов уҡытыусылар институтының доценты була.

Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша. 1941 йылдың июленән — Ленинград фронтында 531-се артиллерия полкының взвод командиры. Артабан был полк менән төрлө фронттарҙа һуғыша. 1942 йылда ВКП(б) сафына инә[1]. Һуғышты майор званиеһында 1-се Алыҫ Көнсығыш фронты идаралығының оператив бүлеге начальнигы ярҙамсыһы вазифаһында тамамлай. Ике тапҡыр яралана, контузия ала[2].

1945—1947 йылдарҙа — Удмурт педагогия институты доценты. 1947—1954 йылдарҙа Ленинград дәүләт университетының филология факультетында уҡыта. 1940-сы йылдар аҙағында башҡаса фекерләүселәрҙе партия «эшкәртеүендә» ҡатнаша. Шағир һәм әҙәбиәт белгесе Е. Г. Эткинд һуңынан былай тип яҙа: «А. В. Западовтың темпераментлы сығышын хәтерләйем (ҡасандыр Гуковскийҙың яратҡан шәкерттәренең береһе, күптәрҙән алда үҙенең уҡытыусыһын һатты, хәҙер уның иҫтәлегенә бағышланған «В глубине строки» китабын баҫтырып сығарҙы); бар тел оҫталығы менән ул диссертацияла кире патриотик боҙоп күрһәтеүҙәр, уның авторына кандидатлыҡ дәрәжәһе биргән ғалимдар советының хаталары тураһында ентекле һөйләне»[3].

1954—1961 йылдарҙа Мәскәү дәүләт университетының рус әҙәбиәте тарихы һәм журналистика кафедраһы мөдире; 1962—1984 йылдарҙа — журналистика факультетының редакция-нәшриәт эше кафедраһы мөдире. 1959 йылда «Поэзия Державина» темаһына докторлыҡ диссертацияһы яҡлай.

«Молодая гвардия» гәзитенең Мәскәү нәшриәтендә мөхәррир булып эшләй.

Ҡатыны — Кулакова Любовь Ивановна (1906—1972), әҙәбиәт белгесе, А. И. Герцен исемендәге Ленинград дәүләт педагогия институтының профессоры[4]. Улы Владимир (1930—1998) — әҙәбиәт белгесе, XVIII быуат рус әҙәбиәте тарихы буйынса белгес; ҡыҙы Елена (1938—1991) — филолог-бирманист[5].

Миус зыяратында ерләнгән[6].

Фәнни эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

А. В. Западовтың XVIII быуаттың урыҫ яҙыусылары һәм шағирҙары: М. В. Ломоносовтың, Г. Р. Державиндың, Н. И. Новиковтың, А. П. Сумароковтың, М. М. Херасковтың һәм башҡаларҙың ижадына бағышланған хеҙмәттәре киң билдәлек менән файҙалана. Юғары уҡыу йорттарында уҡытҡан йылдарында ул әҙәбиәт теорияһы, боронғо әҙәбиәт һәм XVIII быуат рус әҙәбиәте тарихы буйынса курстар уҡый.

Төп хеҙмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Кутузовский проспекты, № 1/7 — «Известия» нәшриәтенең йорттары, архитектор Л. М. Поляков. Икенсе адрес: Тарас Шевченкояр буйы урамы, 7. Бында әҙәбиәтсе А. В. Западов йәшәгән
  • Западов А. В. И. А. Крылов (1769—1844). — М.-Л.: Искусство, 1951. — 96 с. — (Русские драматурги. Научно-популярные очерки).
  • Аппарат книги. М., 1957 (в соавт. с Е. М. Алехиной)
  • Западов А. В. Мастерство Державина. М., 1958.
  • Западов А. В. К вопросу об изучении и преподавании истории русской журналистики // «Вестник Московского университета. Историко-филологическая серия», 1959, № 1.
  • Западов А. В. Логические основы редактирования текста // О редактировании книги. М., 1959.
  • Западов А. В. Державин — М.: Молодая гвардия, 1958. — 240 б. — (Жизнь замечательных людей). — 45000 экз. (в пер.)
  • Западов А. В. М. В. Ломоносов и журналистика. М., 1961.
  • Западов А. В. Отец русской поэзии. О творчестве Ломоносова. M.: Советский писатель, 1961.
  • История русской журналистики XVIII—XIX вв. / под ред. А. В. Западова. М.: Высшая школа, 1963 (3-е изд. 1973)
  • Западов А. В. Русская журналистика XVIII в. М., 1964.
  • Западов А. В. Забытая слава: Историческая повесть (Александр Сумароков) — М.: Советский писатель, 1968. — 336 б. — 100000 экз. (в пер.)
  • Западов А. В. Новиков / Серийная обл. Ю. Арндта; Оформление А. Степановой — М.: Молодая гвардия, 1968. — 192, [18] б. — (Жизнь замечательных людей. Вып. 17 (441)). — 75000 экз. (в пер.)
  • Западов А. В. Мысль и слово: из наблюдений над литературной работой В. И. Ленина — М.: Советский писатель, 1970. — 360 б. — 25000 экз. (3-е изд. 1977), удостоена Ломоносовской премии.
  • Западов А. В. В глубине строки: о мастерстве читателя — М.: Советский писатель, 1972. — 296 б. — 40000 экз. (2-е изд. 1975)
  • Западов А. В. Опасный дневник: (повесть о Семёне Андреевиче Порошине) — М.: Советский писатель, 1974. — 360 б. — 30000 экз. (в пер.)
  • Западов А. В. Забытая слава. Опасный дневник: Исторические повести (Александр Сумароков, Семён Порошин) — М.: Советский писатель, 1976. — 624 б. — 100000 экз. (в пер.)
  • Западов А. В. От рукописи к печатной странице: о мастерстве редактора — М.: Советский писатель, 1978. — 16000 экз. (2-е изд. 1982)
  • Недочитанные строки. Книговедческие статьи и очерки. М., 1979 (в соавт.)
  • Западов А. В. Поэты XVIII в.: (М. Ломоносов, Г. Державин) — М.: Изд-во МГУ, 1979. — 312 б. — 40000 экз. (обл.)
  • Западов А. В. Поэты XVIII в.: (А. Кантемир, А. Сумароков, В. Майков, М. Херасков): Литературные очерки / Рецензенты: канд. филол. наук М. И. Алексеева, член Союза писателей СССР А. В. Кикнадзе — М.: Изд-во МГУ, 1984. — 240 б. — 23900 экз. (в пер.)
  • Западов А. В. Подвиг Антиоха Кантемира: исторический роман. М.: Советский писатель, 1988.
  • Западов А. В. М. В. Ломоносов и журналистика — М.: Изд-во МГУ, 2011. — 120 б. — (К 300-летию со дня рождения М. В. Ломоносова. 1711—2011). — 500 экз. — ISBN 978-5-511-05883-5. (обл.)

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Подвиг народа
  2. Писатели Москвы — участники Великой Отечественной войны — М., 1997. — Б. 172.
  3. Эткинд Е. Г. Записки незаговорщика.
  4. Рейфман П. С. Повесть о Псковском досадном сидении
  5. Е. А. Западова на сайте ИВР РАН
  6. Могила А. В. Западова

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]