Зверево ҡалаһы ҡала округы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Зверево
Зверево ҡалаһы
Ҡала округы
Герб
Coat of Arms of Zverevo (Rostov oblast).png
Флаг
Flag of Zverevo (Rostov oblast).png
Ил

Flag of Russia.svg Рәсәй

Федерация субъекты

Ростов өлкәһе

Административ үҙәк

Зверево

Включает

2 тораҡ пункт

Халҡы (2016)

21 601[1] чел. 

Халыҡ тығыҙлығың

~ 670.84 чел/км²

Майҙан

32,2 км² 

Административ үҙәгенең координаталары
48°00′36″ с. ш. 40°04′12″ в. д.HGЯO

Ҡала округы башлығы

Игорь Юрьевич Зюзин [2]

Сәғәт бүлкәте

MSK+-3 (UTC)

Автомобиль коды

61, 161

http://zverevo.donland.ru/

Зве́рево йәки Зве́рево ҡалаһы — Рәсәйҙең Ростов өлкәһе составындағы ҡала округы.

Административ үҙәге — Зверево ҡалаһы.

Географияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ростов өлкәһенең төньяҡ-көнбайышында урынлашҡан. Ҡала округының административ үҙәгенән Дондағы Ростов ҡала өлкәһе үҙәгенә тиклем алыҫлыҡ автомобиль юлы буйлап 110 км тәшкил итә. Зверево һәм Новомихайловская тимер юл станциялары бар. Округ территорияһында һыу ятҡылыҡтары юҡ.

Халҡы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Халыҡ иҫәбе
1931[3] 1939[3] 1959[4] 1970[5] 1979[6] 1989[7] 1992[3] 1996[3]
2600 7500 10 853 16 644 21 695 28 206 30 900 32 800
1998[3] 2000[3] 2001[3] 2002[8] 2003[3] 2005[3] 2006[3] 2007[3]
29 800 28 600 28 100 25 356 25 400 24 600 24 100 24 000
2008[3] 2009[9] 2010[10] 2011[3] 2012[11] 2013[12] 2014[13] 2015[14]
23 700 23 262 22 411 22 400 21 899 21 495 20 974 20 437
2016[1]
19 920

Иҫтәлекле урындары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Владимир Ильич Ленин һәйкәле[15].
  • Дан орденының тулы кавалеры Колесников Пётр Яковлевичҡа һәйкәл (2015).
  • «Обуховская» шахтаһының һәләк булған таусыларына һәйкәл (2008)[16]. Һәйкәл ҡара тышлы асыҡ китап күренешендәге кирбес ҡоролманан ғибәрәт. Уртаһында металл таҡтала һәләк булған таусылырҙың фамилиялары яҙылған, һул яҡта —  «Шахтер Даны» билдәһе һәм «„Обуховская“ шахтаһының һәләк булған таусыларына» тигән яҙыу, уң яҡта — яҙыу «Еңел булмаған шахтер хеҙмәтен һайланығыҙ һәм беренсе булып ваҡытынан алда киттегеҙ».
  • Тау эштәренә арналған экспозицияһы булған тыуған яҡты өйрәнеү музейы[17][18].
  • Изге-Никольская сиркәүе (1916)[19].
  • 1920 һәм 1943 йылдарҙа Граждандар һәм Бөйөк Ватан һуғыштарында һәләк булғандар ерләнгән туғандар ҡәберлеге урынында ҡуйылған һуғышсы-азат итеүселәргә мемориаль ансамбль (1957). Архитекторы Дмуховский В. Н. Туғандар ҡәберлегенә һәләк булған һуғышсыларҙың исемдәре яҙылған плита ҡуйылған: лейтенант Ковалёв Владимир Игнатьевич, өлкән сержант Дьяков Александр Трофимович, гвардия кесе сержанты Зверев Виктор Иванович, интендант технигы Шторев Григорий Иванович, ҡыҙылармеец Бушев Иван Иванович, ҡыҙылармеец Верёвкин Семён Ксенофонтович, ҡыҙылармеец Кушников Константин Иванович, ҡыҙылармеец Кистенёв Митрофан Прокофьевич, ҡыҙылармеец Маринин Константин Николаевич, ҡыҙылармеец Нечаев Григорий Михайлович, ҡыҙылармеец Пронькин Александр Петрович, ҡыҙылармеец Тур Андрей Ксенофонтович, ҡыҙылармеец Шомохов Дмитрий Алексеевич, Советтар Союзы Геройы капитан Докукин И. А., гвардия өлкән сержанты Климов Егор Петрович.
  • Советтар Союзы Геройы Докукин Иван Архиповичкә иҫтәлек йөҙөнән билдә (2010). Иҫтәлек билдәһе постаментҡа урынлаштырылған хәрби самолет макетынан ғибәрәт. Макет Иван Архипович Докукин осҡан самолеттың теүәл күсермәһе булып тора, ул Шахты авиаремонт заводында эшләнгән[20].
  • Чернобыль аварияһы ликвидаторҙарына иҫтәлек йөҙөнән билдә. Зверево ҡалаһының 84 кешеһе Чернобыль АЭС-ындағы авария эҙемтәләрен бөтөрөүҙә ҡатнаша, шуларҙың өсәүһе «Ҡаһарманлыҡ ордены» менән бүләкләнә. Һәйкәл емерелгән кирбес йорттоң мөйөш стенаһы өлөшөнән ғибәрәт. Һәйкәлдең уртаһында өңрәйеп торған тишектә атомды символлаштырған метал шар урынлаштырылған. Һәйкәлдең уртаһында ромб рәүешендәге постаментта яҙыу: «Чернобыль АЭС-ы аварияһында һәм башҡа радиация катастрофаларында зыян күргән ликвидаторҙарға».
  • Интернационалист һуғышсыларға, шулай уҡ XXXXI быуаттарҙың локаль һуғыштарында ҡатнашыусыларға иҫтәлек йөҙөнән билдә (2009) иҫтәлек йөҙөнән билдә постаментта ҡуйылған бетон плитанан ғибәрәт, унда «Интернационалист һуғышсыларға һәм XX—XXI быуат локаль һуғыштарҙа ҡатнашыусыларға һәйкәл» тигән яҙыу. Һәйкәл менән йәнәш постаментта Ҡыҙыл Йондоҙ Ордены рәүешендәге биш осло йондоҙ урынлашҡан. Төрлө йылдарҙа ҡаланың 43 кешеһе Афганистанда интернациональ бурысын үтәне.
  • «Һуғышсы — тимер юлсыларға» һәйкәле (1965). Һәйкәл ҡаланың тимер юл вокзалы янындағы майҙанға ҡуйылған. Һәйкәл 2,5 метр бейеклегендәге постаментҡа ҡуйылған шлакоблок плитала каска кейгән һалдаттың барельеф һүрәтенән ғибәрәт. Плитала «1941 −1945 йылдарҙа Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған Зверево станцияһы тимер юлсыларына дан» тигән яҙыу. Һәләк булған тимер юлсыларҙың исемдәре теҙеп яҙылған: Альшианский М. К., Андреев А. И., Васильченко Ф. В., Воробьева Е. И., Жаворонко А. М., Зайцев Я. Д., Келин Г. А., Кирюшин И. И., Куцев Ф. А., Лямин Н. Н., Муратов С. М., Назарьянец А. А., Полозов М. П., Рудой И. П., Семенов А. П., Синицина Р. П., Соловьев П. П., Харьковский И. Н., Цуканов М. И., Мелентьева А. А. Һәйкәлдең аҫтында тимер юлсылар эмблемаһы һүрәте ҡуйылған.
  • Ҡала биналарында иҫтәлекле таҡталар ҡуйылған. Улар: Зверево тимер юлсыларының беренсе урыҫ революцияһын хуплау стачкаһына, 47-се Гвардия уҡсы Дивизияһы хөрмәтенә, тимер юл транспортын ойоштороусы Д. М. Калабухов иҫтәлегенә бағышланған таҡта һәм башҡалар.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года
  2. Зверево ҡалаһы мэры Александр Николаевич Чумаков
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 Народная энциклопедия «Мой город». Зверево
  4. Всесоюзная перепись населения 1959 года. Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу  (рус.). Демоскоп Weekly. Тәүге сығанаҡтан архивланған 28 апрель 2013. 25 сентябрь 2013 тикшерелгән.
  5. Всесоюзная перепись населения 1970 года Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.  (рус.). Демоскоп Weekly. Тәүге сығанаҡтан архивланған 28 апрель 2013. 25 сентябрь 2013 тикшерелгән.
  6. Всесоюзная перепись населения 1979 года Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.  (рус.). Демоскоп Weekly. Тәүге сығанаҡтан архивланған 28 апрель 2013. 25 сентябрь 2013 тикшерелгән.
  7. Всесоюзная перепись населения 1989 года. Численность городского населения. Тәүге сығанаҡтан архивланған 22 август 2011.
  8. Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более. Тәүге сығанаҡтан архивланған 3 февраль 2012.
  9. Численность постоянного населения Российской Федерации по городам, посёлкам городского типа и районам на 1 января 2009 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 2 ғинуар 2014. 2 ғинуар 2014 тикшерелгән.
  10. Итоги Всероссийской переписи населения 2010 года. Том 1. Численность и размещение населения Ростовской области
  11. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 31 май 2014. 31 май 2014 тикшерелгән.
  12. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов). Тәүге сығанаҡтан архивланған 16 ноябрь 2013. 16 ноябрь 2013 тикшерелгән.
  13. Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 2 август 2014. 2 август 2014 тикшерелгән.
  14. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 6 август 2015. 6 август 2015 тикшерелгән.
  15. Памятники Ленину. Зверево.
  16. Памятник погибшим горнякам шахты «Обуховская»
  17. Выставки в музее города Зверево
  18. Краеведческая библиотека-музей
  19. Храм Святителя Николая Чудотворца, г. Зверево, Ростовская область
  20. Донской туризм. г. Зверево

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

сайт администрации городского округа г. Зверево