Инглиз теле

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Инглиз теле
Үҙатама: English
Илдәр: Австралия, АҠШ, Бөйөк Британия, Һиндостан, Ирландия, Либерия, Мальта, Канада, Көнъяк-Африка Республикаһы, Яңы Зеландия,
Рәсми статусы: Австралия, АҠШ, Бөйөк Британия, Һиндостан, Ирландия, Либерия, Мальта, Канада, Көнъяк-Африка Республикаһы, Яңы Зеландия,
Телде белеүселәрҙең дөйөм һаны: 1Тыуған тел: 322 миллион
Икенсе тел: 180 миллион
Рейтинг: 2 (тулы һөйләшеүселәр буйынса)
Классификация (?)
Категория: Евразия телдәре
Һинд-Европа ғаиләһе
Көнбайыш-герман тармағы
Анлофриз төркөмө
Яҙма: латин алфавиты
Тел кодтары (?)
ГОСТ 7.75–97: анг 45
ISO 639-1: en
ISO 639-2: eng
ISO 639-3: ENG

Ингли́з теле́, ингл. (the) English (language)Бөйөк Британияла, Америка Ҡушма Штаттарында, Австралия Берлегендә һәм бик күп башҡа илдәрҙә рәсми тел, Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының 6 рәсми теленең береһе.

Википедия Был мәҡәлә тамамланмаған. Һеҙ уны мөхәррирләп һәм тулыландырып проектҡа ярҙам итә алаһығыҙ.
Был иҫкәрмәне дөрөҫөрәге менән алмаштырыр кәрәк.

Инглиз теленең алфавиты[үҙгәртергә]

Латин алфавитында нигеҙләнгән һәм 26 хәрефтән тора. 6 хәреф һуҙынҡы өндө белдерә: A, E, I, O, U, Y.
20 хәреф тартынҡы өндәрҙе билдәләй: B, C, D, F, G, H, J, K, L, M, N, P, Q, R, S, T, V, W, X, Z.

Хәҙерге инглиз алфавиты хәрефтәре[үҙгәртергә]

Хәреф Исем әйтелеше хәрефтен башҡортса яҙыуы иҫкәрмә
1 A a a [eɪ] Ә
2 B b bee [biː] Б
3 C c cee [siː] К
4 D d dee [diː] Д
5 E e e [iː] И
6 F f ef [ɛf] Ф
7 G g gee [dʒiː] Г
8 H h aitch [eɪtʃ] Һ
9 I i i [aɪ] АЙ
10 J j jay [dʒeɪ] ДЖ
11 K k kay [keɪ] Ҡ
12 L l el [ɛl] Л
13 M m em [ɛm] М
14 N n en [ɛn] Н
15 O o o [əʊ] О
16 P p pee [piː] П
17 Q q cue [kjuː] Ҡ
18 R r ar [ɑː] или [ɑr] Р
19 S s ess [ɛs] С
20 T t tee [tiː] Т
21 U u u [juː] Ю
22 V v vee [viː] В
23 W w double-u [ˈdʌb(ə)l juː] В (Ватан)
24 X x ex [ɛks] КС
25 Y y wy [waɪ] УА, Ы
26 Z z zed, zee [zɛd], [ziː] З

Лексика[үҙгәртергә]

Инглиз теле өсөн Сводеш списогы
Инглиз Башҡорт
1 I мин
2 you һин
3 he ул
4 we беҙ
5 you һеҙ
6 they улар
7 this был
8 that был, шул
9 here мында
10 there тегелә
11 who һин
12 what нимә
13 where ҡайҙа
14 when касан
15 how нисек
16 not юҡ
17 all бөтә
18 many күп
19 some бер-нисә
20 (a) few, some аҙ
21 other башҡа
22 one бер
23 two ике
24 three өс
25 four дүрт
26 five биш
27 great бөйөк, ҙур
28 long оҙон
29 wide киң
30 thick ҡалын (предметтар), йыуан
31 heavy ауыр
32 small бәләкәй
33 short ҡыҫка
34 narrow тар
35 thin йоҡа
36 woman ҡатын
37 man ир
38 person, man кеше
39 child бала
40 wife ҡатын, кәләш
41 husband ир, кәләш
42 mother әсәй
43 father атай
44 animal һайуан
45 fish балыҡ
46 bird ҡош
47 dog эт
48 louse кеблә, бет
49 snake йылан
50 worm ҡорт
51 tree ағас
52 forest, wood урман
53 stick таяҡ
54 fruit емеш-еләк
55 seed орлоҡ
56 leaf япраҡ
57 root тамыр
58 bark ҡайыр, ҡабыҡ
59 flower сәскә
60 grass үлән
61 rope бау, арҡан
62 skin тире
63 meat ит
64 blood ҡан
65 bone һөйәк
66 fat май
67 egg күкәй, йомортҡа
68 horn мөгөҙ
69 tail ҡойроҡ
70 feather перо, ҡанат
71 hair сәс
72 head баш
73 ear ҡолаҡ
74 eye күҙ
75 nose танау
76 mouth ауыҙ
77 tooth теш
78 tongue тел
79 nail тырнаҡ
80 foot аяҡ
81 leg аяҡ
82 knee тубыҡ
83 hand ҡул
84 wing ҡанат
85 stomach эс
86 entrails эсәк
87 neck муйын
88 back арҡа
89 breast күкрәк, түш
90 heart йөрәк
91 liver бауыр
92 drink эсергә
93 eat ашарға
94 bite тешләрғә
95 suck имерғц
96 spit төкөрөрғә
97 barf ҡоҫоу
98 blow өрөрғә
99 breathe тын алыу
100 laugh көлөрғә
Уильям Шекспирҙын «Гамлет» пьесаһының китаптын беренсе бите

Диграфтар[үҙгәртергә]

  1. sh = [ʃ], «shine» [ʃajn];
  2. zh = [ʒ], «Zhukov» [ʒukov] ;
  3. ch = [tʃ], «China» [çajnə];
  4. kh = [χ], «Kharkov» [xarkov]
  5. th = [ð] либо [θ],башҡортса Ҙ «the» [ðe], «think» [θiŋk] башҡортса Ҫ.

Ҡылым[үҙгәртергә]

Инглиз телендә ҡылымдар бүленәләр :

  • Төҙөлөү буйынса — ябайға, яһалмаға, ҡушмаға. Ябай ҡалымдар префикстар һәм суффикстарһыҙ була. Яһалма ҡылымдар ябай ҡылымдарҙан барлыҡҡа килә, префикстар (мәҫәлән, un-, re-, dis-) йәки суфикстар (мәҫәлән, -ize, -ify, -en) ҡушып. Ҡушымта ҡылымдар төрлө структуралар ҡушылып төҙөлә.
  • Ҡылымдар артынан тултырыусы булмау йәки булыу — күсемле һәм күсемһеҙ.
  • Үҙенең II и III форма төҙөү буйынса — на дөрөҫ һәм яңылыш

Һәр ҡылым 4 формалы :

  • I  (инфинитив, Infinitive),
  • II  ( шаһитһыҙ үткән заман , Past Indefinite),
  • III  (үткән заман сифат ҡылым, Past Participle),
  • IV  (хәҙерге заман сифат ҡылым, Present Participle).


VERB PAST SIMPLE PAST PARTICIPLE ПЕРЕВОД be [bi:] was [wɔz], were [wз:] been [bi:n] Быть beat [bi:t] beat [bi:t] beaten ['bi:tn] Бить become [bi:kʌm] became [bi:keim] become[bi:kʌm] Становиться begin [bi'gin] began [bi'gæn] begun [bi'gʌn] Начинать bleed [bli:d] bled [bled] bled [bled] Кровоточить blow [blou] blew [blu:] blown [bloun] Дуть break [breik] broke [brouk] broken ['brouk(e)n] Ломать bring [briŋ] brought [brɔ:t] brought [brɔ:t] Приносить build [bild] built [bilt] built [bilt] Строить burn [bз:n] burnt [bз:nt] burnt [bз:nt] Гореть burst [bз:st] burst [bз:st] burst [bз:st] Разразиться buy [bai] bought [bɔ:t] bought [bɔ:t] Покупать catch [kætʃ] caught [kɔ:t] caught [kɔ:t] Ловить, хватать, успеть choose [tʃu:z] chose [ʃəuz] chosen [tʃəuz(ə)n] Выбирать come [kʌm] came [keim] come [kʌm] Приходить cost [cɔst] cost [cɔst] cost [cɔst] Стоить creep [kri:p] crept [krept] crept [krept] Ползать cut [kʌt] cut [kʌt] cut [kʌt] Резать do [du:] did [did] done [dʌn] Делать draw [drɔ:] drew [dru:] drawn [drɔ:n] Рисовать, тащить dream [dri:m] dreamt [dremt] dreamt [dremt] Мечтать, дремать drink [driŋk] drank [dræŋk] drunk [drʌŋk] Пить drive [draiv] drove [drouv] driven ['drivn] Водить eat [i:t] ate [et] eaten ['i:tn] Есть fall [fɔ:l] fell [fel] fallen ['fɔ:lən] Падать feed [fi:d] fed [fed] fed [fed] Кормить feel [fi:l] felt [felt] felt [felt] Чувствовать fight [fait] fought [fɔ:t] fought [fɔ:t] Бороться find [faind] found [faund] found [faund] Находить fit [fit] fit [fit] fit [fit] Подходить по размеру fly [flai] flew [flu:] flown [floun] Летать forget [fə'get] forgot [fə'gɔt] forgotten [fə'gɔt(ə)n] Забывать forgive [fo'giv] forgave [fo'geiv] forgiven [fo'givn] Прощать freeze [fri:z] froze [frouz] frozen ['frouzn] Замерзать get [ get ] got [gɔt] got [gɔt] Получать give [giv] gave [geiv] given [givn] Давать go [gou] went [went] gone [gɔn] Идти grow [grou] grew [gru:] grown [groun] Расти hang [hæŋ] hung [hʌŋ] hung [hʌŋ] Вешать have [hæv] had [hæd] had [hæd] Иметь hear [hiə] heard [hз:d] heard [hз:d] Слышать hide [haid] hid [hid] hidden ['hidn] Прятать hit [hit] hit [hit] hit [hit] Попадать в цель hold [hould] held [held] held [held] Держать hurt [hз:t] hurt [hз:t] hurt [hз:t] Ушибить keep [ki:p] kept [kept] kept [kept] Содержать kneel [ni:l] knelt [nelt] knelt [nelt] Стоять на коленях know [nou] knew [nju:] known [noun] Знать lay [lei] laid [leid] laid [leid] Класть lead [li:d] led [led] led [led] Вести lean [li:n] leant [lent] leant [lent] Наклоняться learn [lз:n] learnt [lз:nt] learnt [lз:nt] Учить leave [li:v] left [left] left [left] Оставлять lend [lend] lent [lent] lent [lent] Занимать let [let] let [let] let [let] Позволять lie [lai] lay [lei] lain [lein] Лежать light [lait] lit [lit] lit [lit] Освещать lose [lu:z] lost [lɔst] lost [lɔst] Терять make [meik] made [meid] made [meid] Производить mean [mi:n] meant [ment] meant [ment] Значить meet [mi:t] met [met] met [met] Встречать mistake [mis'teik] mistook [mis'tuk] mistaken [mis'teik(e)n] Ошибаться pay [pei] paid [peid] paid [peid] Платить prove [pru:v] proved [pru:vd] proven [pru:vn] Доказывать put [put] put [put] put [put] Положить quit [kwit] quit [kwit] quit [kwit] Выходить read [ri:d] read [red] read [red] Читать ride [raid] rode [roud] ridden ['ridn] Ездить верхом ring [riŋ] rang [ræŋ] rung [rʌŋ] Звенеть rise [raiz] rose [rouz] risen ['rizn] Подниматься run [rʌŋ] ran [ræŋ] run [rʌŋ] Бежать say [sei] said [sed] said [sed] Говорить see [si:] saw [sɔ:] seen [si:n] Видеть seek [si:k] sought [sɔ:t] sought [sɔ:t] Искать sell [sel] sold [sould] sold [sould] Продавать send [send] sent [sent] sent [sent] Посылать set [set] set [set] set [set] Ставить sew [sou] sewed [soud] sewn [soun] Шить shake [ʃeik] shook [ʃuk] shaken ['ʃeik(ə)n] Встряхивать show [ʃəu] showed [ʃəud] shown [ʃəun] Показывать shrink [ʃriŋk] shrank [ʃræŋk] shrunk [ʃrʌŋk] Уменьшать shut [ʃʌt] shut [ʃʌt] shut [ʃʌt] Закрывать sing [siŋ] sang [sæŋ] sung [sʌŋ] Петь sink [siŋk] sank [sæŋk], sunk [sʌŋk] sunk [sʌŋk] Тонуть sit [sit] sat [sæt] sat [sæt] Сидеть sleep [sli:p] slept [slept] slept [slept] Спать slide [slaid] slid [slid] slid [slid] Скользить sow [sou] sowed [soud] sown [soun] Сеять speak [spi:k] spoke [spouk] spoken ['spouk(e)n] Говорить spell [spel] spelt [spelt] spelt [spelt] Произносить по буквам spend [spend] spent [spent] spent [spent] Тратить spill [spil] spilt [spilt] spilt [spilt] Проливать spoil [spɔil] spoilt [spɔilt] spoilt [spɔilt] Портить spread [spred] spread [spred] spread [spred] Расстилать spring [spriŋ] sprang [spræŋ] sprung [sprʌŋ] Прыгать stand [stænd] stood [stu:d] stood [stu:d] Стоять steal [sti:l] stole [stoul] stolen ['stəulən] Красть stick [stik] stuck [stʌk] stuck [stʌk] Колоть sting [stiŋ] stung [stʌŋ] stung [stʌŋ] Жалить sweep [swi:p] swept [swept] swept [swept] Выметать swell [swel] swelled [sweld] swollen ['swoul(e)n] Разбухать swim [swim] swam [swem] swum [swʌm] Плавать swing [swiŋ] swung [swʌŋ] swung [swʌŋ] Качать take [teik] took [tuk] taken ['teik(ə)n] Брать, взять teach [ti:tʃ] taught [tɔ:t] taught [tɔ:t] Учить tear [tɛə] tore [tɔ:] torn [tɔ:n] Рвать tell [tel] told [tould] told [tould] Рассказывать think [θiŋk] thought [θɔ:t] thought [θɔ:t] Думать throw [θrəu] threw [θru:] thrown [θrəun] Бросать understand [ʌndə'stænd] understood [ʌndə'stud] understood [ʌndə'stud] Понимать wake [weik] woke [wouk] woken ['wouk(e)n] Просыпаться wear [wɛə] wore [wɔ:] worn [wɔ:n] Носить weep [wi:p] wept [wept] wept [wept] Плакать wet [wet] wet [wet] wet [wet] Мочить win [win] won [wʌn] won [wʌn] Выигрывать wind [waind] wound [waund] wound [waund] Извиваться write [rait] wrote [rout] written ['ritn] Писать