Ишембай Аҡбирҙин

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ишембай Аҡбирҙин
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of Russia.svg Рәсәй империяһы
Тыуған көнө 1770
Тыуған урыны Рәсәй империяһы, Ырымбур губернаһы, Өфө провинцияһы
Вафат булыу көнө 1831

Аҡбирҙин Ишембай (17701831) — Ағиҙел йылғаһының һул яҡ ярында Ишембай ауылына нигеҙ һалыусы (беренсе тапҡыр 1815 йылда теркәлгән). Ауыл 1940 йылда ҡала итеп үҙгәртелә. Исеме Ишембай Аҡбирҙин хөрмәтенә Ишембай тип аталған.

Әлеге ваҡытта ауыл — Ишембай ҡалаһының Иҫке Ишембай биҫтәһе.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ишембай Аҡбирҙин юрматы ырыуынан булған.

Уның атаһы — Аҡбирҙе. Был хаҡта нәҫелдәре шәжәрәһенән билдәле:

  • XXVI дәрәжә

796 :728 Аҡбирҙе

  • XXVII дәрәжә

810 : 796 Ишембай. [1]

Ишембай Аҡбирҙин ике ҡыҙ һәм ете ул атаһы: Мөхәмәтйән (17971834), Сәлимйән (1806 йылғы), Исмәғил (1815 йылдан), Вильдан (1808 йылғы), Әйүп (йәки Әюп[2]) (1813 йылғы), Исхак (1828 йыл), Мөхәмәтғәле (1828 йыл тыуған). А. З. Әсфәндиәров, Башҡортостан тарихсыһы, былай тип яҙа:

Ишембай Аҡбирҙин һәм уның балалары хәлле крәҫтиәндәр, йорт һәм кантон идараһы түрәләре булалар. Бер хужалыҡтан торған ауыл властың бөтә атрибуттарына эйә була — ауыл башлығы, административ-полиция бурыстары йөкмәтелгән йорт десятнигы.

http://ufagen.ru/places/ishimbayskiy/ishimbay.html

Урындағы фольклорҙа Ишем-бабай (Ишем олатай) булараҡ билдәле[3].

Уның исеме «Ишембай икмәк комбинаты» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең «Ишем олатай» сауҙа маркаһы итеп ҡулланыла[4],[5].

Башҡорт халыҡ үҙәге «Юрматы» йәмәғәт ойошмаһы рәйесе һәм депутат Рәхимов М. Ғ. Ишембай ҡалаһы урамдарының береһен уның исеме менән атарға тәҡдим итә[6].

Миниғәлей Яҡуповтың «Йөҙ башы, ауыл, Ишембай ҡалаһы» китабы (2005)[7] Ишембай Аҡбирҙингә арналған.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]