Калинин районы (Өфө)

	Калинин районы
	Герб;
	Герб;
Өфө
Барлыҡҡа килгән:	1952 йыл
Элекке исемдәре:	Черниковск ҡасабаһы, Сталин районы,Черниковск ҡалаһы
Тәүге телгә алыу:	XVI быуат
Элекке статусы:	ҡала, ҡасаба
Этнохороним:	калининсылар, черниковсылар
Халыҡ һанын иҫәпләү:	2021
Халыҡ һаны:	↘207 664 кеше
Башлығы:	Кожевников Сергей Петрович
Телефон кодтары:	+7 347

Калинин районы — Өфөләге ете райондың береһе, ҡаланың төньяҡ-көнсығыш өлөшөндә урынлашҡан.

Географияһы

Район территорияһы 201 км² тәшкил итә.

Тарихы

XVI быуат аҙағында воевода ярҙамсыһы Михаил нагой хөрмәтенә аталған Черниково ауылы барлыҡҡа килә. Михаил Нагой бында поместье (алпауыт ере) алған Түбәнге Новгородта тыуған бояр Иван Черников — Онучиндың улы була.

1931 йылдың 23 декабрендә БашЦик ҡарарына ярашлы Черниковский ҡасабаһы булдырыла.

1936 йылда ул Өфө ҡалаһы составына Сталин районы исеме аҫтында инә.

1941 йылдың декабрендә районда Ярославль өлкәһенең Рыбинск ҡалаһынан эвакуацияланған 26-сы һанлы моторҙар төҙөү заводы урынлаштырыла, хәҙерге ваҡытта ул Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе тип атала.

1944 йылдың 15 декабрендә РСФСР-ҙың Юғары Советы Президиумы указына ярашлы Өфө ҡалаһының Сталин районы республиканың (АССР) буйһоноуындағы айырым Черниковск ҡалаһы итеп бүлеп сығарыла.

1952 йылда Өфө ҡалаһының Калинин районына әүерелә.

Халҡы

Халыҡ иҫәбе
1959^[2]	1970^[3]	1979^[4]	1989^[5]	2002^[6]	2003^[7]	2004^[8]	2005^[9]
119 941	207 020	219 765	211 886	197 233	196 910	195 674	195 722
2006^[10]	2007^[11]	2008^[12]	2009^[13]	2010^[14]	2013^[15]	2014^[16]	2015^[17]
195 502	195 316	195 061	195 014	197 451	199 910	199 883	201 281
2016^[18]	2017^[19]	2020^[20]	2021^[21]
202 993	203 873	207 750	207 664

Иҡтисад һәм сәнәғәт

Районда 27 эре һәм урта сәнәғәт предприятиелары эшләй.

Район территорияһында автомобиль һәм авиация двигателдәре етештереү буйынса Рәсәйҙә иң ҙур предприятиеларҙың береһе. —"Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе" (УМПО) урынлашҡан.

УМПО эргәһендә Өфөнөң торлаҡ массивының яртыһын тиерлек (Черниковка, Һупайлы, Октябрь проспектындағы торлаҡ кварталдары) йылылыҡ менән тәьмин иткән Өфө ТЭЦ-2 һәм бик күп сәнәғәт предприятиелары урынлашҡан.

Шулай уҡ районда райондарҙа «Башкирэнерго», «2-се һанлы Өфө тимер-бетон заводы», «Стеклонит», «Өфө ит-консерва комбинаты», «Өфө икмәге» асыҡ акционерҙар йәмғиәттәре, «Вимм-Билль-Данн» асыҡ акционерҙар йәмғиәте филиалы һымаҡ эре предприятиелар һәм башҡалар урынлашҡан.

Мәғариф

Районда 71 муниципаль белем биреү учреждениелары эшләй, шул иҫәптән 36 мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһы, 26 дөйөм белем биреү учреждениеһы һәм 9 өҫтәмә белем биреү учреждениеһы. Белем биреү учреждениеларының бөтә типтарында төрҙәрендә 26 697 бала уҡытыла һәм тәрбиәләнә, 2 030 педагог эшләй.

Һаулыҡ һаҡлау

Район территорияһында 12 дауалау-профилактика учреждениеһы бар. Улар араһында диализ үҙәге, поликлиника һәм 13-сө һанлы ҡала клиник дауаханаһы янындағы хирургия комплексы, муниципаль-ара онкология үҙәге уңышлы эшләп килә . 2014 йылдың сентябрендә реконструкциянан һуң Вологодская урамы, 20 йорт адресы ьуйынса урынлашҡан 4-се һанлы балалар поликлиникаһының филиалы асылды. Ун ете мең ярым меңдән ашыу баланы хеҙмәтләндерә.

Спорт

Районда 6 балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе, Н. Гастелло исемендәге стадион, «Юлаевсы» ябыҡ боҙ һарайы , 3 яһалма ҡаплаулы күп функциялы спорт майҙансыҡтары, 28 мәктәп яны футбол майҙаны,8 хоккей ҡумтаһы, 25 баскетбол һәм 23 волейбол майҙансыҡтары урынлашҡан.

Мәҙәниәт

Районда «Победа» кинокомплексы, «Первомайский» мәҙәниәт һәм ял итеү паркы, ике музыка мәктәбе, 9 китапхана, 18 мәктәп музейы, МБУ «Федоровка мәҙәниәт йорто», мотор төҙөүселәр мәҙәниәт һарайы эшләй.

Дин

Район территорияһында урынлашҡан;

Шаҡшала Изге-Никола ғибәҙәтханаһы,
Богород-Өфө ғибәҙәтханаһы,
Изге сығанаҡ часовняһы (бәләкәй сиркәү),
Инорс биҫтәһендә «Мәҙинә» мәсете,
Инорс, Шаҡша, Максимовкала мәсеттәр.

Шулай уҡ ҡарағыҙ

Өфө
Черниковка
Өфө биҫтәләре (слободалары)
Инорс
Шаҡша-Төньяҡ
Шаҡша-Көньяҡ

Иҫкәрмәләр

Һылтанмалар

Өфө районы порталы биттәрендә 2012 йыл 10 май архивланған.

[1] Итоги Всероссийской переписи населения 2020 года (по состоянию на 1 октября 2021 года) / Wikidata

[2] Всесоюзная перепись населения 1959 года. Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городски / Wikidata

[3] Всесоюзная перепись населения 1970 года Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских / Wikidata

[4] Всесоюзная перепись населения 1979 года Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских / Wikidata

[5] Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских ра / Wikidata

[6] Всероссийская перепись населения 2002 года. Численность населения субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских н / Wikidata

[7] Подготовка к проведению всероссийской переписи населения на территории городского округа г. Уфа / Wikidata

[8] Подготовка к проведению всероссийской переписи населения на территории городского округа г. Уфа / Wikidata

[9] Подготовка к проведению всероссийской переписи населения на территории городского округа г. Уфа / Wikidata

[10] Подготовка к проведению всероссийской переписи населения на территории городского округа г. Уфа / Wikidata

[11] Подготовка к проведению всероссийской переписи населения на территории городского округа г. Уфа / Wikidata

[12] Подготовка к проведению всероссийской переписи населения на территории городского округа г. Уфа / Wikidata

[13] Численность постоянного населения Российской Федерации по городам, посёлкам городского типа и районам на 1 января 2009 года / Wikidata

[14] Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан / Wikidata

[15] Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года / Wikidata

[16] Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года / Wikidata

[17] Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года / Wikidata

[18] Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года / Wikidata

[19] Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2017 года / Wikidata

[20] Хәҙерге осор мәғлүмәттәре / Wikidata

[21] Итоги Всероссийской переписи населения 2020 года (по состоянию на 1 октября 2021 года) / Wikidata

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]