Константин Алексеевич Сатунин

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Константин Алексеевич Сатунин
Рәсем
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of Russia.svg Рәсәй империяһы
Автор названия таксона (зоология) Satunin
Тыуған көнө 20 май 1863({{padleft:1863|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:20|2|0}})
Тыуған урыны Рәсәй империяһы, Ярославль[1]
Вафат булған көнө 10 ноябрь 1915({{padleft:1915|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:10|2|0}}) (52 йәш)
Вафат булған урыны Грузия, Мцхета-Мтианети, Мцхетский муниципалитет[d]
Һөнәр төрө зоолог
Эшмәкәрлек төрө Зоология
Уҡыу йорто Мәскәү университетының физика-математика факультеты[d]

Константин Алексеевич Сатунин (20 май, 1863 — 10 ноябрь, 1915) — Рәсәй зоологы.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Телеграф технигы ғаиләһенән. 1869 йылдан 1-се Мәскәү гимназияһында уҡый, Г. А. Кожевниковтың класташы. 8-се класта имтиханды насар бирә, Черниговта белемен тамамлай. Мәскәү университетының физика һәм математика факультетының тәбиғәт белеме бүлегендә уҡый (1885—1890). [2]

Ул Тифлистағы Кавказ ебәк ҡорто үрсетеү станцияһында (1893 йылдан) биологик лаборатория мөдире булып хеҙмәт итә. Рәсәйҙең көньяҡ төбәктәрен өйрәнеп, ул балыҡ, һөйрәлеүселәр, имеҙеүселәрҙең ҙур коллекцияһын туплай.

Кавказда ғәмәли зоология һәм һунарсылыҡ буйынса Ауыл хужалығы бүлегенең өлкән белгесе (1907—1915). К. А. Сатунин беренсе булып Кавказ териофаунаһын[3], таксондарҙы һүрәтләп биргән һәм төбәк фаунаһының зоогеографик анализын эшләүселәрҙең береһе. Сатунин (1912) Кавказдың зоогеографик бүлектәргә бүленеүен булдыра. Сатунин коллекцияһының бер өлөшө ер тетрәү ваҡытында Ашхабадта югала (1948).

Ҙур булмаған һөтимәрҙәрҙең систематикаһын һәм фаунистикаһын маҡсатлы өйрәнеү менән етди шөғөлләнгән беренсе Рәсәй зоологтарының береһе. 240 фәнни хеҙмәт авторы, уларҙа фәнде популярлаштырыу менән шөғөлләнә, «Природа и охота», «Охотничий вестник» журналдарында мәҡәләләр баҫтыра[2]

Рәсәй һәм Үҙәк Азия һөтимәрҙәренең күп төрҙәрен һүрәтләй, улар араһында Кавказ һуҡыр сысҡаны (Talpa caucasica), Шелковников кутораһы (Неомис шелковникови), Роборовский ала иртәне (Фодопус роборовский) һәм башҡалар бар. К. А. Сатунин Кавказ фаунаһы (нигеҙҙә умыртҡалылар), энтомология, ихтиология, орнитология, герпетология, зоогеография, йөҙөм культураһы, һунар, балыҡ тотоу һәм башҡалар тураһында бер нисә китап яҙған.

Ул Мцхета тирәһендә йөрәк фалижынан кинәт кенә вафат була.

Әҫәрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Сатунин К. А. Муганская степь. — Тифлис: Изд. Управления Кавказского учебного Округа, 1913. — 30 с.
  • Сатунин К. А. Млекопитающие Кавказского края, Тифлис, Т.1. 1915; Т.2. 1920.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Сатунин Константин Алексеевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. 2,0 2,1 Императорский Московский университет, 2010, с. 642
  3. Сатунин К. А. Млекопитающие Кавказского края, Тифлис, Т.1. 1915; Т.2. 1920.

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Кожевников Г. К. А. Сатунин // Орнитологический вестник. 1916. № 1.
  • Мазурмович Б. Н. Выдающиеся отечественные зоологи: Пособие для учителей средней школы — М.: Учпедгиз, 1960. — 428 б. — 8000 экз.
  • Ермишин О. Т. {{{заглавие}}} // Императорский Московский университет: 1755—1917. — Российская политическая энциклопедия (РОССПЭН), 2010.