Курсанов Андрей Львович
Курсанов Андрей Львович (26 октябрь [8 ноябрь] 1902, Мәскәү — 20 сентябрь 1999, шунда уҡ) — СССР һәм Рәсәй биохимигы, СССР Фәндәр академияһы (1953) һәм Ленин исемендәге Бөтә Союз ауыл хужалығы академияһы (1985) академигы, Лев Иванович Курсановтың улы.
Биографияһы
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]1926 йылда Мәскәү дәүләт университетының физика-математика факультетын тамамлай. 1929 йылда — Мәскәү дәүләт университеты ҡарамағындағы аспирантураны тамамлай[7]. 1935 йылдан 1953 йыл буйынса СССР Фәндәр академияһының биохимия институтында энзимология лабораторияһы мөдире булып эшләй. 1940 йылда Курсановҡа биология фәндәре докторы дәрәжәһе бирелә[8]. 1946 йылдың 4 декабрендә СССР Фәндәр академияһының ағза-корреспонденты итеп һайлана[9].
1952-1988 йылдарҙа СССР Фәндәр академияһының К. А. Тимирязев исемендәге үҫемлектәр физиологияһы институты менән етәкселек итә[8]. 1953 йылдың 23 октябрендә СССР Фәндәр академияһының академигы итеп һайлана[9]. 1984—1988 йылдарҙа Мәскәү дәүләт университетында үҫемлектәр физиологияһы кафедраһын етәкләй[10]. 1985 йылда Ленин исемендәге Бөтә Союз ауыл хужалығы академияһы академигы итеп һайлана[8].
1999 йылдың 20 сентябрендә Мәскәүҙә вафат була. Мәскәүҙә Новодевичье зыяратында ерләнә[11].
Фәнни ҡаҙаныштары
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]Андрей Львович Курсанов Поляр-Альп ботаника баҡсаһы хеҙмәткәрҙәре һәм «Апатит» тресы инженерҙары менән берлектә лишайниктарҙан глюкозалы крахмал шәрбәте алыу технологияһын эшләй.[12].
«Физиология растений» журналын ойоштора[13].
Үҫемлектәр туҡымаларында ферменттарҙы өйрәнеү менән шөғөлләнә. Запрометов Михаил Николаевич менән бергә сәй катехиндарының ҡан капиллярҙары стеналарын нығытыу һәләтен асыҡлай[14].
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- Социалистик Хеҙмәт Геройы (13.03.1969)[14]
- 4 Ленин ордены (19.09.1953; 13.03.1969; 06.11.1972; 17.09.1975)
- Октябрь Революцияһы ордены (05.11.1982)[8]
- 2 Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (10.06.1945; 26.12.1962)[8]
- миҙалдар
- Рәсәй Федерацияһы Президентының Рәхмәт хаты (4 июнь 1999 йыл) — ватан фәне үҫешенә индергән ҙур өлөшө, күп йыллыҡ намыҫлы хеҙмәте өсөн һәм Рәсәй Фәндәр академияһының 275-йыллығы менән бәйле
- М. В. Ломоносов исемендәге Ҙур алтын миҙал (1983);
- К. А. Тимирязев исемендәге үҫемлектәр физиологияһы институтының Почётлы директоры (1988 йылдан)[8].
Ҡайһы бер баҫмалары
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- Курсанов А. Л. По Франции и Западной Африке / Художник Г. В. Храпак. — М.: Географгиз, 1956. — 272 с. — 50 000 экз. (в пер.)
Иҫкәрмәләр
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- 1 2 3 Чешская национальная авторитетная база данных
- ↑ Visuotinė lietuvių enciklopedija Online (лит.)
- ↑ Курсанов Андрей Львович // Большая советская энциклопедия (урыҫ): [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Бровина А. А., Рощевский М. П., Рощевская Л. П. Исследования физиологии растений д.б.н. А.Л. Курсанова в Коми АССР в годы Великой Отечественной войны, Studies on plant physiology conducted by A. L. Kursanov, Doctor of Biological Sciences, in the Komi ASSR during the Great Patriotic War (урыҫ) // Историко-биологические исследования — 2020. — Т. 12, вып. 2. — С. 44—66. — ISSN 2076-8176; 2500-1221 — doi:10.24411/2076-8176-2020-12003
- 1 2 3 Письма советских учёных в издательство «Наука» в поддержку издания очерка Ж.А. Медведева «Биологическая наука и культ личности», Letters of Soviet scientists to the publishing house “Nauka” in support of the publication of Zhores Medvedev’s essay “Biology and the personality cult” (урыҫ) // Историко-биологические исследования — 2019. — Т. 11, вып. 2. — С. 20—40. — ISSN 2076-8176; 2500-1221
- 1 2 Летопись Российской академии наук. Т. VII. 1946—1953 (урыҫ) — М.: Архив Российской академии наук, 2022. — С. 706. — 896 с. — 300 экз. — ISBN 978-5-6046932-6-1
- ↑ Курсанов Андрей Львович. Летопись московского университета.
- 1 2 3 4 5 6 Курсанов Андрей Львович. Портал Российской академии сельскохозяйственных наук. 2013 йыл 17 апрель архивланған.
- 1 2 Курсанов Андрей Львович. Информационная система «Архивы Российской академии наук».
- ↑ История кафедры. Кафедра физиологии растений Московского государственного университета.
- ↑ Могила А. Л. Курсанова на Новодевичьем кладбище
- ↑ История создания полярно-альпийского ботанического сада. Полярно-альпийский ботанический сад-институт им. Николая Александрович Аврорина КНЦ РАН. Дата обращения: 11 апрель 2012. Архивировано 2 апрель 2012 года. 2012 йыл 2 апрель архивланған.
- ↑ Журнал "Физиология растений": первые 55 шагов на пути к совершенству. Журнал "Физиология растений" Российской академии наук. Дата обращения: 11 апрель 2012. Архивировано 23 ноябрь 2011 года. 2011 йыл 23 ноябрь архивланған.
- 1 2 Андрей Львович Курсанов // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
Һылтанмалар
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- Антон Бочаров. Курсанов Андрей Львович. «Герои страны» сайты. Дата обращения: 23 август 2021.
- Профиль Андрея Львовича Курсанова РФА рәсми сайтында
- Курсанов, Андрей Львович — статья из Биографической энциклопедии РАСХН, ВАСХНИЛ
- Историческая справка на сайте Архива РАН
- 8 ноябрҙә тыуғандар
- 1902 йылда тыуғандар
- Мәскәүҙә тыуғандар
- Рәсәй империяһында тыуғандар
- 20 сентябрҙә вафат булғандар
- 1999 йылда вафат булғандар
- Мәскәүҙә вафат булғандар
- Мәскәүҙә ерләнгәндәр
- Мәскәү дәүләт университетын тамамлаусылар
- Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалерҙары
- Ленин ордены кавалерҙары
- Социалистик Хеҙмәт Геройҙары
- Октябрь Революцияһы ордены кавалерҙары
- Кирилл һәм Мефодий ордены кавалерҙары (БХР)
- Леопольдина ағзалары
- Рәсәй биохимиктары
- СССР биохимиктары
- Биология фәндәре докторҙары
- 22 сентябрҙә вафат булғандар