Кәкүк әшәлсәһе

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Кәкүк әшәлсәһе
Gymnadenia conopsea T69.1.jpg
Кокушник длиннорогий
Фәнни классификация
Халыҡ-ара фәнни исеме

Gymnadenia R.Br., 1813

Номенклатура тибы
Wikispecies-logo.svg
Викитөркөмдә
Систематика
Commons-logo.svg
Викиһаҡлағыста
рәсемдәр
GRIN  t:5229

Кәкүк әшәлсәһе (лат. Gymnadénia) — әшәлсә һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлектәр заты.

Таралышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

10 төрө билдәле, Евразияның, Төньяҡ Американың уртаса бүлкәттәрендә таралған. Башҡортостанда 2 төрө үҫә. Таулы болондарҙа, урман аҡландарында, ҡыуаҡлыҡтар араһында, һирәкләнгән урмандарҙа, түбән ятҡан һаҙлыҡтарҙың ситтәрендә һәм тау тундраларында үҫәләр. Оҙонмөгөҙ кәкүк әшәлсәһе Башҡортостан Республикаһының бөтә биләмәһендә, еҫле әшәлсә Салауат районының Арҡауыл һәм Лағыр һаҙлыҡтарында осрай. Декоратив үҫемлек, халыҡ медицинаһында ҡулланыла. Ике төрө лә Башҡортостан Республикаһының Ҡыҙыл китабына индерелгән.

Ботаник өылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Бер аҙ тығыҙланған бармаҡса-айырсалы бүлбеләре булған күп йыллыҡ үлән. Һабағы төҙ, нескә, 15—65 см бейеклектә. Япраҡтары тар, буй бөкләнгән, ҡыяҡ, таҫмалы‑ланцет формаһында (оҙонмөгөҙ кәкүк әшәлсәһе киңерәк). Сәскәләре ваҡ, хуш еҫле, асыҡ алһыу зәңгәр, алһыу зәңгәр, ҡуйы ҡыҙыл төҫтә. Оҙонмөгөҙ К.ә. сәскә эргәлегенең тышҡы әйләнәһенең өҫкө япраҡтары һәм эскеһенең 2 япрағы торҡа барлыҡҡа килтерәләр, ирене тупаҡ, тигеҙ тиерлек 3 айырсалы, типкесе еп һымаҡ, мөгөҙ формаһында. Еҫле әшәлсә ирененең урта ҡалаҡсаһы оҙонораҡ, типкесе ҡыҫҡа, цилиндр формаһында. Сәскәлеге — цилиндр формаһындағы башаҡ. Июнь—июлдә сәскә ата. Емеше — ҡумта, август—сентябрь өлгөрә.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Об условности отнесения описываемой в данной статье группы растений к классу однодольных см. раздел «Системы APG» статьи «Однодольные».

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Род 342. Кокушник — Gymnadenia R. Br. // Флора СССР. В 30-ти томах / Главный редактор и редактор тома акад. В. Л. Комаров — М.—Л.: Издательство Академии Наук СССР, 1935. — Т. IV. — Б. 667—669. — 760 + XXX б. — 5175 экз.
  • Xinqi Chen, Stephan W. Gale, Phillip J. Cribb 38. Gymnadenia R. Brown in W. T. Aiton // Flora of China — 2009 Vol. 25. — P. 133—135.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Викикитапхана логотибы
Ошо темаға Викикитапханала текстар бар
Gymnadenia