Кәмәлек (йыр)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Кәмәлек
Жанр Оҙон көй
Әҫәр йәки уның атамаһы теле башҡорт теле

“Кәмәлек" - рус. Камалек - башҡорт халыҡ йыры, оҙон көй [1].

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Риүәйәт буйынса, иртә яҙҙа һөйгән ҡыҙын һоратырға барғанда кейәү булаһы егет Кәмәлек йылғаһында батып, һәләк булған. Ҡыҙ һөйгәне хаҡында йыр сығарған.

Йыр 1934 йылда А. С. Ключарев тарафынан ҡурайсы Ҡансуриндан яҙып алынған.Ул тәүге тапҡыр композитор Х.Ф. Әхмәтовтың “Башҡорт халыҡ йырҙары" тигән йыйынтығында баҫылып сыҡҡан. Артабан йырҙы һәм уның варианттарын Л.Н.Лебединский, Н.Д.Шоңҡаров баҫтырып сығарған.

Тасуирламаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Йыр лирик-драматик характерҙа.

Йырҙың үҙенсәлеге - көйҙөң юғары өлөшөндә әүҙем рәүештә амбитус файҙаланылыуы.

Башҡарыусылары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Йырҙы башҡарыусылар араһында Я. Ф. Аҡмырҙин, Ю.И.Ғәйнетдинов, К.М.Дияров, М.А.Ҡаҙаҡбаев һәм башҡалар.

Эшкәртеүселәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

“Кәмәлек" көйөн эшкәртеүселәр араһында К.Ю.Рәхимов, ул әҫәрҙе симфоник оркестр, шулай уҡ скрипка һәм фортепиано өсөн әҙерләгән. Б.И.Шестаков тауыш һәм фортепиано өсөн эшкәрткән. Композитор Р.Ә. Мортаҙин 2-се симфонияһында ҡулланған (1957) [2]

Йырҙың һүҙҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Эй... Кәмәлеккәй буйы ла, ә-һә-й, шау ҡамыш,
Шул ҡамыштан сыға ла бер тауыш.
Тауыштары шоңҡар ҙа, ә-һә-й, тауышы,
Буйҡайҙары бохар ҙа ҡамышы.
 
Эй... Кәмәлеккәй буйы ла, ә-һә-й, дөм урман,
Йүгереп кенә булмай — ҡарама.
Арыҫлан ғына кеүек ир, ә-һә-й, булһаң да,
Кәңәш итмәй ҙә эшләү ярамай.

Шулай уҡ ҡара[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]