Логунов Анатолий Алексеевич

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Логунов Анатолий Алексеевич
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Russia.svg Рәсәй
Тыуған көнө 30 декабрь 1926({{padleft:1926|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:30|2|0}})[1][2]
Тыуған урыны Обшаровка[d], Самарский уезд[d], Һамар губернаһы, РСФСР, СССР
Вафат булған көнө 1 март 2015({{padleft:2015|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:1|2|0}})[3] (88 йәш)
Вафат булған урыны Мәскәү ҡалаһы, Рәсәй
Ерләнгән урыны Троекуров зыяраты[d]
Һөнәр төрө физик-теоретик, сәйәсмән
Эшмәкәрлек төрө теоретическая физика[d]
Эш урыны М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты
Ядро тикшеренеүҙәре берләштерелгән институты
юғары энергиялар физикаһы институты[d]
Мәскәү физика-техник институты[d]
Биләгән вазифаһы ректор Московского университета[d][4] һәм СССР Юғары Советы депутаты[d]
Ойошма ағзаһы Рәсәй Фәндәр академияһы, СССР Фәндәр академияһы[d], КПСС Үҙәк комитеты, Национальная академия наук Грузии[d] һәм Болгарская академия наук[d]
Уҡыу йорто М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты
МДУ-ның физика факультеты[d]
Ғилми дәрәжә физика-математика фәндәре докторы[d]
Ғилми етәксе Анатолий Александрович Власов[d] һәм Боголюбов Николай Николаевич
Аспиранттар Арбузов Борис Андреевич[5]
Кемдә уҡыған Анатолий Александрович Власов[d]
Сәйәси фирҡә ағзаһы Советтар Союзы Коммунистар партияһы
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

Логунов Анатолий Алексеевич (30 декабрь 1926 йыл — 1 март 2015 йыл) — СССР һәм Рәсәйҙең физик-теоретигы, физика-математика фәндәре докторы (1959), профессор. 1977—1992 йылдарҙа М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты ректоры[6]. СССР Фәндәр академияһы вице-президенты (1974—1991). СССР Фәндәр Академияһы ағза-корреспонденты (1968). Социалистик Хеҙмәт Геройы (1980). Ленин премияһы (1970) һәм СССР-ҙың дәүләт премияһы лауреаты (1975, 1984). СССР-ҙың X һәм XI саҡырылыш (1979—1989) Юғары Советы депутаты.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Антолий Алексеевич Логунов — Волга буйы районы Һамар өлкәһе Обшаровка ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Атаһы — Алексей Иванович Логунов (1904—1987). Әсәһе — Логунова Агриппина Кузьминична (1904—1992).

Мәктәптең өлкән синыфтарында математика фәне менән уҡытыусы М. А. Колпаков йоғонтоһо аҫтында мауыға. Отличие менән урта мәктәпте тамамлағандан һуң, Куйбышев авиация институтына уҡырға инә, ғаилә Подмосковьеға күсеү сәбәпле, Мәскәү авиация институтының радиотехник факультетына уҡырға инә. Фундаменталь физика проблемалары менән шөғөлләнергә теләп, Мәскәү дәүләт университетының физика факультетына иимтихандарҙы өс курс өсөн экстер тапшырып, уҡыуын дауам итә. 1951 йылда физика факультетынын тамамлағандан һуң, МДУ-ла аспирантурала ҡалдырыла һәм ике йылда кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлай (1953).

1954—1956 йылдарҙа Мәскәү дәүләт университетының теоретик физика кафедраһында Н. Н. Боголюбов етәкселегендә эшләй ; һуңынан —1953-1963 йылдарҙа- Берләштерелгән ядро тикшеренеүҙәре институтының фән буйынса теоритик физика лабораторияһы директор урынбаҫары (ОИЯЙ, Дубна, Мәскәү өлкәһе); Юғары энергия физикаһы институты директоры (ИФВЭ, Протвино ҡалаһы, Мәскәү өлкәһе) (1963—1974,1993-2003) һәм ИФВЭ ғилми етәксеһе (1974); (1974—2015); 1974—1991 йылдарҙа СССР фәндәр Академияһының вице-президенты; Мәскәү дәүләт университетының квант теорияһы һәм юғары энергия физикаһы кафедраһы мөдире; 1978—1980 йылдарҙа «Тиҙ процестарҙы тикшереү ысулдары» кафедраһы мөдире;1972-1992 М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты ректоры.

Физика-математика фәндәре докторы (1959), профессор (1961), СССР фәндәр академияһы акдемигы (1972), "Теоретик физика һәм математика"журналының баш мөхәррире, халыҡ-ара журнал «Pacific Peace Asia Forum» редколлегия ағзаһы.


2015 йылдың 1 мартында вафат була[7]. 2015 йылдың 4 мартында Мәскәүҙең Троекуров зыяратында ерләнә[8].

Фәнни эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Фәнни тикшеренеүҙәр өлкәһе: квант теорияһы, юғары энергия физикаһы, гравитация теорияһы[9].

Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • 2016 йылдың 29 декабрендә Теоретик бинаһы ИФВЭ корпусында мемориаль таҡтаташ асыла.

Хеҙмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Күп һанлы фәнни һәм ғилми-популяр мәҡәләләр, монографиялар авторы.:

Авторҙаш[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

    • Боголюбов Н. Н., Логунов А. А., Тодоров И. Т. Основы аксиоматического подхода в квантовой теории поля. — М.: Наука, Глав. ред. физ.-мат. лит-ры, 1969.
    • Боголюбов Н. Н., Логунов А. А., Оксак А. И., Тодоров И. Т. Общие принципы квантовой теории поля. — 2-е изд: Физматлит, 2006. — ISBN 5-9221-0612-0.
    • Логунов А. А., Петров В. А. Как устроен электрон? — М.: Педагогика, 1988.
    • Икэда Д., Логунов А. А. Третий радужный мост: поиск мира и человека / Пер. с яп. — М.: Прогресс, 1988.
    • Логунов А. А., Мествиришвили М. А. Релятивистская теория гравитации. — М.: Наука, 1989.

Үҙ аллы хеҙмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

    • Логунов А. А.. Лекции по теории относительности и гравитации: Современный анализ проблемы. — М.: Наука, 1987.
    • Логунов А. А. Теория гравитационного поля. — М.: Наука, 2000.
    • Логунов А. А. Лекции по теории относительности. — M.: Наука, 2002.
    • Логунов А. А. Анри Пуанкаре и теория относительности. — М.: Наука, 2004.
    • Логунов А. А. Релятивистская теория гравитации. — М.: Наука, 2006.

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Премиялары:

  • Ленин премияһы (1970)
  • СССР дәүләт премияһы фән өлкәһендә (1973, 1984)
  • Дж. У Гиббс ижад Академияһы премияһы (1992)
  • Н.Н Боголюбов премияһы (1996) — беренсе лауреаты
  • Рәсәй федерацияһы президентының Почет грамотаһы (3 май 2012)
  • Рәсәй федерацияһы Президентының Рәхмәт хаты (9 октябрь 2006) — фәнни тикшеренеүҙәре үткәреү ҡаҙаныштары һәм күп йыллыҡ емешле эшмәкәрлеге өсөн[11]
  • Рәсәй федерацияһы Президентының Рәхмәт хаты (18 декабрь 1996) — фән үҫешенә ҙур шәхси өлөш индергән өсөн[12]
  • Иван Калита ордены (Мәскәү өлкәһе) (24 май 2011)[13]

Берлин, Братислава, Гавана, Карл университеты (Прага), София, Хельсинкский һәм бер нисә Япония университеттарының почётлы докторы, теоретик физика Институтының (Молизе, Италия) фундаменталь тикшеренеүҙәр бүлегендә тулы профессор, Болгария фәндәр академияһының (1978), ГДР фәндәр академияһының (1978), Грузия фәндәр академияһы (1996) сит ил ағзаһы[14].

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Логунов Анатолий Алексеевич // Большая советская энциклопедия (урыҫ): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. Anatoly Logunov // SNAC (ингл.) — 2010.
  3. Anatolij Logunov // https://www.vle.lt/straipsnis/anatolij-logunov/
  4. http://letopis.msu.ru/peoples/7743 (урыҫ)
  5. Математическая генеалогия (ингл.) — 1997.
  6. Скончался последний ректор советского МГУ Анатолий Логунов 2016 йылдың 31 ғинуар көнөндә архивланған.
  7. Сообщение о кончине на официальном сайте города Протвино
  8. Большая утрата для отечественной науки — не стало выдающегося советского и российского учёного, физика-теоретика, академика РАН Анатолия Логунова.
  9. Биография 2008 йылдың 9 февраль көнөндә архивланған. на сайте физического факультета МГУ
  10. Указ Президента Российской Федерации от 28 августа 1995 г. № 882 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». Дата обращения: 5 июнь 2012. Архивировано 2 апрель 2015 года. 2015 йылдың 2 апрель көнөндә архивланған.
  11. Распоряжение Президента Российской Федерации от 9 октября 2006 года № 478-рп «О поощрении Логунова А. А.». Дата обращения: 5 март 2015. Архивировано 2 апрель 2015 года. 2015 йылдың 2 апрель көнөндә архивланған.
  12. Распоряжение Президента Российской Федерации от 18 декабря 1996 года № 591-рп «О поощрении Логунова А. А.». Дата обращения: 5 март 2015. Архивировано 2 апрель 2015 года. 2015 йылдың 2 апрель көнөндә архивланған.
  13. Постановление Губернатора Московской области от 24 мая 2011 года № 45-ПГ «О награждении наградами Московской области». Дата обращения: 5 март 2015. Архивировано 2 апрель 2015 года. 2015 йылдың 2 апрель көнөндә архивланған.
  14. Биографические сведения на сайте «Летопись Московского университета»

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]