Яманһары Яппаров — версиялар араһындағы айырма

Перейти к навигации Перейти к поиску
ә
clean up using AWB
("{{Персона |имя = Яманһары Яппаров |портрет = |размер = |описа…" исемле яңы бит булдырылған)
 
ә (clean up using AWB)
 
{{Персона
|имя = Яманһары Яппаров
|портрет =
|размер =
|описание =
|имя при рождении =
|род деятельности =
|дата рождения = билдәһеҙ
|место рождения = [[Нуғай даруғаһы]], [[Ҡыпсаҡ|Һун-Ҡыпсаҡ]] улусы
|гражданство =
|подданство = {{Рәсәй империяһы}}
|дата смерти = билдәһеҙ
|место смерти = билдәһеҙ
|отец =
|мать =
|супруг =
|супруга =
|дети = Үҙәнбай, Кейекбай
}}
{{фамилиялаш|Яппаров}}
Сығышы менән [[Нуғай даруғаһы]] [[Ҡыпсаҡ|Һун-Ҡыпсаҡ]] улусы [[башҡорттар]]ынан. Һун-Ҡыпсаҡ улусы старшинаһы итеп һайлана<ref name="Нуғай даруғаһының башҡорт юлбашсылары">{{статья|автор =[[Ҡолбахтин Нәзир Мырҙабай улы|Кулбахтин Н. М.]]|заглавие =Нуғай даруғаһының башҡорт юлбашсылары|ссылка = http://vatandash.ru/pics/pdf/574.pdf|издание = [[Ватандаш (журнал)|Ватандаш]]|год = 2005|номер = 6|страницы=76—77|issn = 1683-3554}}</ref>. Хәҙерге [[Башҡортостан Республикаһы]] [[Көйөргәҙе районы]] [[Яманһары (Көйөргәҙе районы)|Яманһары]] ауылы уның исеме буйынса аталған.
 
1954 йылдың 9 июлендә Өфө провинция канцелярияһында Нуғай даруғаһының 5 улусының 147 вәкиле һәм завод хужалары И. Б. Твердышев һәм И. С. Мясников араһында 483 рудник аҫтына ер биреү тураһында килешеү төҙөлә, башҡорт делегацияһы составында буласаҡ ихтилал башлыҡтары Яманһары Яппаров, [[Кинйә Арыҫланов]], [[Ҡотлогилде Абдрахманов]], [[Ҡасҡын Һамаров]]тар ҙа була<ref name="Кинзя-абыз и его дети"/>.
 
1773 йылда [[Пугачёв Емельян Иванович|Е. И. Пугачёвтың]] етәкселегендә [[1773—1775 йылғы Крәҫтиәндәр һуғышы|Крәҫтиәндәр һуғышы]] тоҡанғас, батша хөкүмәте башҡорт старшиналарына каратель отрядын йыйырға бойора. Яманһары Яппаров үҙ улусында 500 кешенән торған каратель отрядын туплай һәм 28 сентябрҙә башҡорт каратель командалары дислокацияланған [[1-се Иманғол|Иманғол]] ауылына тәүгеләрҙән булып килә. 1773 йылдың 4 октябрендә [[Бәрҙе (Ырымбур)|Бәрҙе]] ихтиласылар үҙәгенә килеп башҡорт старшиналары араһынан беренсе булып үҙенең командаһы менән ихтилалсылар яғына күсә<ref name="Кинзя-абыз и его дети">{{статья|автор =[[Ҡолбахтин Нәзир Мырҙабай улы|Кулбахтин Н. М.]]|заглавие =Кинзя-абыз и его дети|ссылка = http://vatandash.ru/index.php?article=1238|издание = [[Ватандаш (журнал)|Ватандаш]]|год = 2005|номер = 1|страницы=46—72|issn = 1683-3554}}</ref>. 1773 йылдың октябренән [[Ырымбур]] ҡалаһын ҡамауҙа ҡатнаша<ref name="БЭ">{{ЭБЭ2013|9477|Емансара Епаров|автор=[[Ҡолбахтин Нәзир Мырҙабай улы|Ҡолбахтин Н. М.]]}}</ref>. [[Кинйә Арыҫланов]]ҡа һәм [[Әлибай Мырҙағолов]]ҡа күп меңлек башҡорт полкы менән етәкселек итергә ярҙамлаша, Е. И. Пугачёв уға полковник чинын бирә<ref name="Нуғай даруғаһының башҡорт юлбашсылары"/>.
== Әҙәбиәт ==
* ''[[Ҡолбахтин Нәзир Мырҙабай улы|Кулбахтин Н. М.]]'' Башкирские вожди Крестьянской войны 1773—1775 годов. Ч.1. — Уфа, 2005.
* {{книга|автор = [[Таймаҫов Салауат Усман улы|Таймасов С. У.]]|заглавие= Восстание 1773—1774 гг. в Башкортостане|ссылка = |ответственный = |место = Уфа|издательство = Китап|год = 2000|том =|страниц = 376|страницы = |isbn = 5-295-02163-7}}
 
== Һылтанмалар ==
48 042

үҙгәртеү

Навигация