Ғәлиә мәҙрәсәһе — версиялар араһындағы айырма

Перейти к навигации Перейти к поиску
вики, һылтанма
(вики, һылтанма)
}}
{{Культурное наследие РФ|0301124000}}
'''Ғәлиә мәҙрәсәһе'''  — [[Өфө]]лә [[1906 йыл]]дың көҙөндә «Ғәлиә» мәҙрәсәһе асыла.
 
== Ойоштороусылары ==
Уның ойоштороусыһы һәм ректоры Ҡаһирәнең «Әль-Әзһәр» университетын тамамлап ҡайтҡан Зыя Камали була.
 
== Уҡытыу барышы ==
ҡалдырған. Һуңғараҡ татар, башҡорт, ҡаҙаҡ, черкес һәм башҡа телдәрҙә лә матбуғат баҫмалары алдырғандар.
 
Мәҙрәсә шәкерте [[Шәйехзада Бабич]] үҙе «Парлак» исемле журнал сығара башлай. Ул һуңғараҡ киң билдәле шағир булып китә, [[башҡорт милли хәрәкәте]] етәкселәренең береһе, рухи йүнәлеш биреүсеһе булып таныла. «Ғәлиә» мәҙрәсәһендә [[Варшава]] консерваторияһы профессоры В. Клеменц уҡыған шәкерттәрҙең рухын үҫтереүгә ныҡ ярҙам итә. «Ғәлиә» мәҙрәсәһендә уҡыу-уҡытыу эштәре юғары кимәлдә ойошторолған булған. Әйтәйек, төрки халыҡтарҙың тарихын танылған шәрҡиәт белгесе, һуңынан башҡорт милли хәрәкәте етәксеһе булып киткән [[Зәки Вәлиди]] уҡытҡан, ғәрәп теленән билдәле ғәрәп теле уҡытыусыһы [[Закир Ҡадири]] белем биргән.
Яҙыусы, публицист, йәмәғәт эшмәкәре [[Ғәлимйән Ибраһимов]] татар теле һәм әҙәбиәте дәрестәренән һабаҡ биргән. Мөғәллимдәрҙең байтағы [[Рәсәй]], [[Төркиә]], [[Мысыр]], [[Сирия]], [[Урта Азия]]лағы иң танылған уҡыу йорттарында юғары белем алған зыялы инсандар булған. Шуға күрә «Ғәлиә» мәҙрәсәһен тамамлаған шәкерттәр һәйбәт белемгә эйә көслө шәхес Рәсәй ҡалаларында
һәм ауылдарында ғына түгел, сит илдәрҙә лә үҙҙәренә эш, урын табырлыҡ бик уҡымышлы кешеләр булып сыҡҡан.
 
 
== Мәҙрәсәне тамамлаған күренекле кешеләр ==
Бында танылған башҡорт шағирҙары [[Бабич Шәйехзада Мөхәмәтзәкир улы|Ш. Бабич]] һәм [[Ғафуров Ғәбделмәжит Нурғәни улы|М. Ғафури]], [[Ҡудашев Сәйфетдин Фәттәхетдин улы|С. Ҡудаш]] һәм [[Ш.Шамун ФиданФидаи]], композитор [[Ғәбәши Солтан Хәсән улы|С. Ғәбәши]] һәм драматург, шағир [[Ғәбитов Хәбибулла Ғәбделҡаһир улы|Х. Ғәбитов]], дипломат [[Хәкимов Кәрим Әбдрәүеф улы|К. Хәкимов]] һәм 1923—1927 йылдарҙа [[Башҡортостан]]дың эске эштәр комиссары И. Солтанов.
 
һәм башҡа бик күптәр тәрбиәләнгән. Һәм әйтергә кәрәк, был уҡыу йорто беҙҙең яҡташтарыбыҙға ғына түгел, [[Татарстан]], [[Ҡаҙағстан]], [[Урта Азия]] һәм [[Кавказ]]дағы башҡа республикаларҙан килгән шәкерттәргә лә һуңғараҡ дәүләт йә йәмәғәтселек эшмәкәрҙәре, ижади зыялы инсандар йә фән өлкәләрендә ҙур ғалимдар булып китерлек тәрбиә һәм аң-белем биргән. «Ғәлиә» мәҙрәсәһен тамамлап сыҡҡан зыялылар  — башҡорттар ҙа, башҡа милләт кешеләре лә — күбеһе үҙ илендә милли азатлыҡ хәрәкәтенә етәкселек иттеләр.
 
== Һылтанмалар ==
{{БЭ2013|index.php/read/8-statya/4443-li|«Ғәлиә», мәҙрәсә|автор=Р. Үтәбай-Кәрими.}}
 
[[Категория:Мәҙрәсәләр]]
38 428

үҙгәртеү

Навигация