Башҡорт Автономиялы Совет Социалистик Республикаһы — версиялар араһындағы айырма

Перейти к навигации Перейти к поиску
аныҡлаштырыу,тәржемә башҡортса түгел
(орфография, стилде төҙәтеү, аныҡлаштырыу)
(аныҡлаштырыу,тәржемә башҡортса түгел)
[[1919]] йылдың [[20 март]]ында [[Ырымбур губернаһы]]ның төньяҡ өйәҙҙәре (кантондары) биләмәләрендә ойошторолған. Территорияһында ҡалалар булмағанлыҡтан, тәүге ваҡытта күрше [[Өфө губернаһы]]нда урынлашҡан [[Стәрлетамаҡ]] ҡалаһынан идара ителгән.
 
[[1925]] йылдың [[27 март]]ында БАССР-ҙың беренсе Конституцияһы ҡабул ителә. Был конституция Башҡортостандың кантондарға бүленешен билдәләгән; уның буйынса БаҡортБашҡорт АССР-ы Арғаяш, Бәләбәй, Бөрө, Йылайыр, Мәсәғүт, Стәрлетамаҡ, Тамъян-Ҡатай һәм Өфө кантондарынан торған. Граждандар йыйылыштарҙа, судта, идаралыҡта һәм ижтимағи тормошта үҙ телендә һөйләшеү һәм яҙыу хоҡуғын алған. Бер үк ваҡыытта республикала йәшәгән аҙ һанлы милләттәргә лә мәктәптә үҙ телдәрендә уҡыу хоҡуғы тәьмин ителгән. Рәсми телдәр булып [[башҡорт теле|башҡорт]] һәм [[урыҫ теле|урыҫ]] телдәре танылған<ref>[http://www.bashinform.ru/news/257611/ Башинформ: 85 йыл элек БАССР-ҙың беренсе Конституцияһы ҡабул ителгән] {{ref-ru}}</ref>.
 
[[1990]] йылдың 11 октябрендә «Башҡорт АССР-ы суверенитеты тураһында» декларация ҡабул ителә.
Уның [[Өфө өйәҙе|Өфө]], [[Бөрө өйәҙе|Бөрө]], [[Бәләбәй өйәҙе|Бәләбәй]], [[Златоуст өйәҙе|Златоуст]] өйәҙҙәре Автономлы Башҡорт Социалистик Совет Республикаһына ҡушыла. Республика составына шулай уҡ [[Силәбе губернаһы]]ның Мейәс өйәҙенең Торғаяҡ, Сыростан, Мейәс олоҫтары һәм Мейәс ҡалаһы индерелә. Бәләкәй Башҡортостандан Силәбе губернаһына Ялан кантоны тапшырыла. Өфө губернаһының Минзәлә өйәҙе 1920 йылда барлыҡҡа килгән яңы [[ТАССР|Автономлы Татар Социалистик Совет Республикаһына]] тапшырыла.
 
Автономлы Башҡорт СоциалистикАвтономиялы Совет Социалистик Республикаһының рәсми баш ҡалаһы булып [[Өфө]] таныла.
 
Юридик яҡтан Өфө губернаһы административ берәмек булараҡ бөтөрөлә, уның ерҙәре Башҡорт Республикаһына күсә. Өфө губернаһының етәкселәре күпселектә [[Оло Башҡортостан]]дың идаралығына күсә.
 
СоветтарВКП(б)-ның Союзыһәм КомунистикКПСС-тың Партияһының БашҡортБашҡортостан өлкә комитетының беренсе сәркәтиптәресекретарҙары:
# [[Йомағолов Харис Йомағол улы]] (1919, ноябрь — 1919, декабрь)
# Каспранский Ахметҡамал Әхмәтнур улы (1920, март — 1920, май)
# Горбунов Игорь Алексеевич (февраль / апрель 1990 — август 1991)
 
== Ижтимағи-иҡтисади үҫешеүҫеш ==
Совет власы осоронда Башҡортостан ҙур үҫеш кисерә, уның сәнәғәт секторына нигеҙ һалына. республиканың күпселек ҡалалары тап ошо осорҙа төҙөлә.
 
84 319

үҙгәртеү

Навигация