Муллуту-Суурлахт

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску

Муллуту-Суурлахт
эст. Mullutu-Suurlaht
58°14′45″ с. ш. 22°22′45″ в. д.HGЯO
ИлЭстония Эстония
РегионСааремаа
Майҙаны14,4-36,0 км²
Иң ҙур тәрәнлек2,1 м
Ҡойоусы йылғаКаармисе, Кярла, Унимяе
Ағып сығыусы йылғаНасва
Муллуту-Суурлахт (Эстония)
Blue pog.svg
Муллуту-Суурлахт

Муллуту-Суурлахт (Mullutu-Suurlaht) — Сааремаа утрауында, Курессааре (Kuressaare) ҡалаһынан 2 километр көнбайышта урынлашҡан Эстонияның ҙурлығы буйынса дүртенсе күле. 1440 гектар самаһы майҙанды биләгән күлдең тәрәнлеге 2,1 м-ға етә.[1] Тоҙлолоғо буйынса күл тоҙло һыулы булып тора. Муллуту-Суурлахт ике өлөштән тора:

  • Суурлахт (Келламяе (Kellamäe)) — көнсығыш өлөшө
  • Муллуту — көнбайыш өлөшө

Даими яҙғы ташҡындар ваҡытында (1,16 м-ға тиклем) күл яҡындағы Паадла (Paadla), Вягара (Vägara) һәм Каалупеа (Kaalupea) һыу ятҡылыҡтары менән ҡушыла һәм, шулай итеп, һыу кимәле ике ярым тапҡырға арта. Күлгә өс км оҙонлоғондағы Насва (Nasvа) йылғаһы ҡоя. Һыу баҫыу ваҡытында йылға диңгеҙҙән күлгә аға, ә башҡа саҡта киреһенсә. Шуға күрә күл балыҡҡа бай, атап әйткәндә, унда табан, сабаҡ, ҡарабалыҡ, ҡыҙылғанат, йыланбалыҡ, ташбаш, алабуға, опто, күк балыҡ, шамбы, суртан, шырт балыҡ һәм башҡа балыҡтар бар. Суурлахт ҡултығының төньяҡ-көнсығыш өлөшөндә ҙур булмаған (3 га) Рахину (Rahinu) утрауы урынлашҡан. Ҡултыҡтың тәпәш ярҙары ҡырсындан йәки ҙурыраҡ таштарҙан тора, урыны менән ҡомло. мәтеле йәки ҡыҙыл балсыҡлы. Күлде ике ҙур өлөшкә Хидре Нукк (Hidre nukk) ярымутрауы бүлеп тора. Вягара һәм Муллуту ҡултыҡтарының ярҙары бик тәпәш һәм ҡамыш менән ҡапланған. Төньяҡта Муллутуҙың тәрәнлеге 0,2-0,3 м булһа, көньяҡ өлөшөндә, Насва тамағы тирәһендә, 1,7 м-ға етә. Ярҙың бейеклеге 0,4 м, ҡом һәм ләм ҡатламы менән ҡапланған. Вягара ҡултығының тәрәнлеге 1,1 м. Муллутуға Каармисе һәм Кярла, Суурлахтҡа — Унимяе йылғалары ҡоя.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Mullutu Suurlaht (Estonian). eestigiid.ee. 1 июнь 2012 тикшерелгән.