Мүк көртмәлеһе

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Мүк көртмәлеһе
Рәсем
Халыҡ-ара ғилми атамаһы Vaccinium praestans Lamb., 1811
Таксономический ранг Төр
Ближайший таксон уровнем выше Vaccinium sect. Myrtillus[d]
Имеет плод типа ягода[d]
GRIN URL npgsweb.ars-grin.gov/gri…[1]
Commons-logo.svg Мүк көртмәлеһе Викимилектә

Ҡандала көртмәлеһе, ҡандала көртмәләһе, (урыҫ. красни́ка, клоповка, йәки лат. Vaccinium praestans) — Вакциниум ырыуы Арсалар ғаиләһе ҡыуаҡсығы. Урыҫ телендә уны  «клоповка» тип тә атайҙар, йәғни "ҡандала кеүек". Был уның еҫе көнкүрештә осрай торған ҡанэскес бөжәктекенә оҡшауы менән бәйле.

Ҡандала көртмәлеһе. Vaccinium praestans. Мүк көртмәлеһе

Таралған ерҙәре, тасуирламаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Был еләк мүкле һаҙлыҡтарҙа, шыршы-аҡ шыршы-ҡарағас урмандарының, үңерҙәрҙең мүк баҫҡан урындарында үҫә. Үҫемлектең ареалыПриморье крайының, Хабаровск крайы таулы-тайгалы райондарында, (төньяҡтараҡ - Советская Гавань диңгеҙ ярын һәм Амур йылғаһы тамағы буйлап), Камчатка, Сахалин, Курил (Шикотан, Кунашир, Итуруп, Урук, Симушир, Кетой), Хоккайдо, Хонсю утрауҙары.

Япраҡтары баштүбән йомортҡа рәүешле йәки оҙонса түңәрәк, 2-6 см оҙонлоҡта, 2,5-3,5 см киңлегендә, йоҡа, әммә ҡатҡыл, ситтәре ваҡ ҡына бысҡы теше кеүек. Сәскәһе 5-6 мм оҙонлоҡтағы алһыу ҡыңғырау рәүешле. Еләге түңәрәк, диаметры 8-10 мм, алһыу-ҡыҙыл, ялтырап тора, һутлы, сайырлы-әсе. Үҙенсәлекле еҫенә бәйле урыҫса «клоповка» тигән атамаһы ла бар.

Июнь-июль айҙарында сәскә ата, август-сентябрҙә еләге өлгөрә.

Химик составы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Мүк көртмәлеһе флавоноидтарға һәм башҡа Р-актив матдәләргә, аскорбинға (80-100 мг%) һәм бензойға,дуплаусы матдәләргә, микроэлементтарға бай. Бешеп етмәгән йә артыҡ бешкәндәре составында витаминдар һәм биологик актив матдәләр күпкә кәмерәк була.

Шифаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Мүк көртмәлеһенең һуты вируслы киҫкен респиратор инфекцияларҙы, һыуыҡ тейеүҙе дауалауҙа ярҙам итә, аш һеңдереүҙе яҡшыртыу һәм тонусты күтәреү үҙенсәлектәренә эйә, гипертоник ауырыуҙарҙы дауалауҙа ҡулланыу һөҙөмтәле, ҡан баҫымын кәметеүгә булышлыҡ итә.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Таксономия растений GRIN

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Викикитапхана логотибы
Ошо темаға Викикитапханала текстар бар
Vaccinium praestans
  • Красикова, В. И. Биология и рациональное использование красники (Vaccinium praestans Lamb.) на Сахалине. Автореф. дис. …канд. биол. наук. — Владивосток, 1986. — 24 с.
  • Красикова, В. И. Семенное и вегетативное размножение (Vaccinium praestans Lamb.) // Растит. ресурсы : журнал. — 1986. — Т. 22. — Вып. 2. — С. 199—204.
  • Мазуренко, М. Т. Красника // Вересковые кустарнички Дальнего Востока (структура и морфогенез) / Отв. ред. А. П. Хохряков — М.: Наука, 1982. — Б. 131—136. — 184 б. — 1200 экз. — УДК 582.912.42