Нельсон Мандела

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Нельсон Ролилахла Мандела
коса Nelson Rolihlahla Mandela
Нельсон Ролилахла Мандела
Флаг
КАР президенты
Флаг
10 май 1994 йыл — 14 июнь 1999 йыл
Вице-президент: Табо Мбеки
Фредерик Виллем де Клерк
Алдан килеүсе: Фредерик Виллем де Клерк
Дауамсы: Табо Мбеки
Ҡушылмаусылар хәрәкәтенең генераль секретаре
3 сентябрь 1998 йыл — 14 июнь 1999 йыл
Алдан килеүсе: Андрес Пастрана Аранго
Дауамсы: Табо Мбеки
Африка милли конгресы президенты
5 июль 1991 йыл — 17 декабрь 1997 йыл
Алдан килеүсе: Оливер Тамбо
Дауамсы: Табо Мбеки
 
Дине: методизм[d]
Тыуған: 18 июль 1918({{padleft:1918|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:18|2|0}})
Мфезо, Умтатға яҡын , Көньяҡ-Африка Союзы
Үлгән: 5 декабрь 2013({{padleft:2013|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:5|2|0}}) (95 йәш)
Йоханнесбург, Көньяҡ Африка Республикаһы
Исеме: коса Rolihlahla Mandela
Атаһы: Гадла Генри Мандела
Әсәһе: Нонгапи Носекени
Ҡатыны: 1. Мандела Эвелин
2. Мандела Винни
3. Машел Граса
Балалары: 2 ул һәм 4 ҡыҙ
Партия: Африка милли конгресы
Белеме: Университет Витватерсранда[d], Университет Форт-Хэр[d] и Университет Южной Африки[d]
 
Сайт: nelsonmandela.org
 
Автограф: Nelson Mandela Signature.svg
 
Наградалары:
Нобель премияһы — 1993 Донъяның Нобель премияһы (1993)
Золотой орден Компаньонов Оливера Тамбо (ЮАР) Медаль Изитваландве
Орден Заслуг
Рыцарь/Дама Справедливости Ордена Святого Иоанна (Великобритания)
Медаль Золотого юбилея королевы Елизаветы II
Канада ордены компаньоны
Австралия ордены компаньоны
Фил ордены кавалерҙары
Изге Олаф Ҙур тәре ордены кавалеры
Order Stara planina ribbon.png
Азатлыҡ Президент миҙалы
«Нил мәрйене» ордены
Орден Князя Ярослава Мудрого І степени
Большой Крест Национального ордена Мали
Кавалер Большого креста ордена Инфанта дона Энрике
Серафимдар ордены кавалеры

Хата: 2 юлының аҙағында һылтанма дөрөҫ түгел

«Нишан-е-Пакистан» ордены
Бхарат Ратна
Плайя-Хирон Милли ордены
Большой крест ордена Заслуг (Венгрия)
Кавалер Большого креста ордена Золотого льва Нассау
Большой крест ордена Ацтекского орла
Хосе Марти Милли ордены
Ямайка ордены кавалеры
Гана Йондоҙы ордены компаньоны
Йылмайыу ордены
Орден «Звезда дружбы народов» 1 степени
Дуҫлыҡ ордены — 1995
Международная Ленинская премия «За укрепление мира между народами» — 1990

Не́льсон Роли́лахла Манде́ла (коса Nelson Rolihlahla Mandela, [xoˈliɬaɬa manˈdeːla][1]; 18 июль 1918, Мфезо, Умтатаға яҡын[2] — 5 декабрь 2013, Йоханнесбург[3][4]) — Көньяҡ Африка республикаһының 8-се президенты (беренсе ҡара тәнле президент) 10 май 1994 йылдан 14 июнь 1999 йылғаса, кеше хоҡуҡтарын яҡлаусы билдәле әүҙем шәхес. Апартеид ваҡытында 27 йыл төрмәлә ултыра. Донъяның Нобель премияһы лауреаты.

Бала сағы һәм үҫмер йылдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Нельсон Мандела 1918 йылдың 18 июлендә Умтатанан алыҫ булмаған Мфезонан алыҫ булмаған бәләкәй генә ауылда тыуған[5]. Уның ғаиләһе тембу династияһының коса) субэтник йәмғиәтенең кесе ботағы иҫәпләнә. Был Көньяҡ Африка Республикаһының Транскей регионындағы Көнсығыш-Кап провинцияһы[5]. Әсәһе яғынан койсан тамырҙары бар[6]. Уның атаһы яғынан ҡарт олатаһы (1832 йылда үлгән) тембула хаким булған[7]. Балаларының Мандела исемлеһе Нельсондың олатаһы була, фамилияһы шунан алынған. Шулай ҙа Мандела нәҫеле хаимдәр тармағының кесе ботағы иҫәпләнһә лә, уларға тәхет вариҫлығы бирелмәгән[8].

Нельсон Мандела 1937 йылда[9].

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Шулай уҡ уҡыу өсөн Ролихлахла варианты таралған
  2. Биография Нельсона Манделы  (урыҫ.). РИА Новости (2013-06-08). Тәүге сығанаҡтан архивланған 10 июнь 2013.
  3. Умер Нельсон Мандела, lenta.ru  (Тикшерелгән 6 декабрь 2013)
  4. Экс-президент ЮАР Нельсон Мандела скончался в возрасте 95 лет, РИА Новости (06.12.2013). 5 декабрь 2013 тикшерелгән.
  5. 5,0 5,1 South Africa: Celebrating Mandela At 90. AllAfrica.com (17 July 2008). 25 ноябрь 2011 тикшерелгән.
  6. So, where do we come from?. beta.mnet.co.za (19 September 2004). 25 ноябрь 2011 тикшерелгән.
  7. Kopkind, Andrew. Book Review – Higher than Hope. Entertainment Weekly (1990-03-16). 25 ноябрь 2011 тикшерелгән.
  8. Mafela, Munzhedzi James. The revelation of African culture in Long Walk to Freedom. Indigenous Biography and Autobiography. Australian National University (October 2008). 25 ноябрь 2011 тикшерелгән.
  9. Mandela 1996, pp. 16, 17

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Кто есть кто в мировой политике / Редкол.: Л. П. Кравченко (отв. ред.) и др. — М.: Политиздат, 1990. ISBN 5-250-00513-6

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Сәйәси эшмәкәр Был сәйәси эшмәкәр тураһында тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып проектҡа ярҙам итә алаһығыҙ.