Ростов кремле (музей-ҡурсаулыҡ)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ростов кремле
Рәсем
Нигеҙләү датаһы 28 октябрь (9 ноябрь) 1883
Менеджер/директор Каровская, Наталья Стефановна[d]
Дәүләт Рәсәй
Административ-территориаль берәмек Ростов[d]
Урынлашыу Рәсәй
Мираҫ статусы Рәсәйҙең мәҙәни мираҫ объекты[d]
Рәсми сайт rostmuseum.ru
Commons-logo.svg Ростов кремле Викимилектә

«Ростов кремле» («Ростов кремле» дәүләт музей-ҡурсаулығының Федераль дәүләт мәҙәниәт учреждениеһы ) — Ростов ҡалаһында музей-ҡурсаулыҡ. Ярославль өлкәһенең федераль ҡарамағындағы берҙән-бер музей[1]. Археология, архитектура, сәнғәт, тарихты өйрәнеү буйынса ҙур ғилми үҙәк.

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рәсми исемдәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Сиркәү ҡомартҡыларының Ростов музейы һәм икенсе исеме Ростов ҡомартҡылары музейы[2]) ((1883—1918))
  • Ҡомартҡыларҙың Дәүләт музейы (1918—1934)
  • Ростов тыуған яҡты өйрәнеү музейы (1934—1958)
  • Ростов музей-ҡурсаулығы (1958)[3]
  • Ярославль-Ростов архитектура-художество музейы-ҡурсаулығы (Ростов филиалы) (1959—1969)
  • Ростов-Ярославль архитектура-художество музейы-ҡурсаулығы(1969—1995)
  • ФГУК «Ростов кремле» дәүләт музей-ҡурсаулығы (1995--)

Сиркәү ҡомартҡылары музейы (1883—1918)[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Музей 1883 йылдың 10 ноябрендә (иҫке стиль буйынса 28 октябрь) сауҙагәр Королев аҡсаһына тергеҙелгән Ростов кремленең Аҡ палатаһында асыла[2] Сауҙагәрҙәр А. А.Титов һәм И. А. Шляков музейҙы булдырыу буйынса (һуңғыһы директор була) Император археология йәмғиәте[4][5], Ярославль губернаторы В. Д. Левшин, Ростов һәм Ярославль митрополиты Ионафан, Углич епискобы Амфилохий, Ростов дворянлыҡ рәйесе . А. Булатов, Ярославль сауҙагәре И. А. Вахрамеев һәм Петербург сауҙагәре А.Л.Кекин һәм император асыҡ китапханаһы директоры А. Ф. Бычков ярҙамында инициаторҙар була[2]

Һаҡлағыстар иғәнә иҫәбенә тулыландырыла (Ярославль губернаторы үтенесе буйынса митрополит музейға яраҡһыҙ булған иконаларҙы һәм башҡа сиркәү кәрәк-яраҡтарын тапшыра[2]), ә музей үҙе иғәнә иҫәбенә эшләй. Тик 1910 йылда ғына ул дәүләттән 2300 һум күләмендә аҡсалата ярҙам ала[3].


Был осорҙа музейҙға яҡынса 50 000 кеше килгән[5]. Шул иҫәптән император Николай II[3], тарихсылар И. Иловайский һәм И. В. Помяловский, рәссамдар. В. Верещагин һәм В И. Суриков, композитор А. Балакирев, яҙыусы Максим Горький, йырсы Шаляпин Фёдор Иванович, Франция илсеһе Морис Бомпар килгән[6].

Ростов дәүләт ҡомартҡылар музейы (1918—1934)[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1911 йылдан А И. Шляков музейҙан киткәндән һуң[7] урынды 1921 йылға тиклем Д. А. Иванов биләй[8]. 1921 йылда музей директоры Д.А. Ушаков була. Ошо ваҡыт эсендә ике филиал ойошторола (Борисоглебский һәм Спас-Яковлевский монастыры), ҡомартҡыларҙың ҙур коллекцияһы булдырыла, ҡала архивына нигеҙ һалына[9], 1922 йылда музей коллекцияһы рус авангардистары картиналары менән тулыландырыла[10], шул уҡ йылда музей инициативаһы буйынса Рус төньяғының беренсе музей-тыуған яҡты өйрәнеү съезы үтә. 1928 йылда мәскәү археологы Дмитрий Эдинг Сарск ҡаласығында археологик тикшеренеүҙәр үткәрә. Мәскәү археология институтының Ростов бүлеген ойоштороуҙа шулай уҡ музей хеҙмәткәрҙәре ҡатнаша[11]

Крайҙы өйрәнеү музейы (1934—1969)[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ростов-Ярославль музей-ҡурсаулығы (1969—1995)[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ярославль өлкәһе губернаторы Сергей Вахруков 2010 йылдың сентябрендә Ростов кремлен Рус православие сиркәүенә тапшырыу тураһында хәбәр итә[12][13][14]. Эксперттар фекеренсә, был тәҡдимде патриарх Кирилл фатихаһы менән Протек акционерҙар йәмғиәтенең директорҙар советы рәйесе Вадим Якунин әйтә. Шул уҡ ваҡытта патриархия матбуғат хеҙмәте Ростов кремле «тәүҙә монастырь булараҡ төҙөлгән, һәм был уның туранан-тура тәғәйенләнеше» тип белдерә[15]. Патриархия кремлдә патриарх һәм архиерей резиденцияһын, бер нисә сиркәү музейын булдырырға ниәтләй. Әммә, Григорий Богослов исемендәге фонд сайтында һүҙ бинаны түгел, ә музей-ҡурсаулыҡты тапшырыу тураһында бара[16]. Однако, на сайте фонда имени Григория Богослова заявляется о передаче не зданий, а самого музея-заповедника[17].

Күргәҙмәләре һәм экспозициялары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ольга Розанова.
Йәшел һыҙат. 1917.
Музей коллекцияһынан картина

Экспозициялары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Картиналар галереяһы — Самуилов корпусының 3-сө ҡатында урынлашҡан. XVIII—XX быуаттағы рус һынлы сәнғәте коллекцияларын тәҡдим итә . Рәссам И. Шишкин, И. К. Айвазовский, К. Ер Маковский, К. С. Малевич, Д. Д. Бурлюк. картиналары бар[18].
  • Боронғо рус сәнғәте — урынлашҡан 2 ҡатлы корпусы м самуилов. Экспозицияла XIII быуат — XX быуат башында яҙылған иконалар бар[19]
  • Финифть музейы[20].
  • Шөңгөрҙәр һәм ҡыңғырауҙар — Ростов музейының элекке директоры В.А. Ким коллекцияһына нигеҙләнгән[21].

Күргәҙмәләре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Археология — Ростов һәм Ростов өлкәһенең ҡаҙылма табылдыҡтары менән таныштыра
  • Кекиндар — ырыу, яҙмыш, мираҫ — Ленин урамында урынлашҡан. Күргәҙмә А.Л. Кекинға арналған.
  • Асыҡ фондтар: керамик һәм фарфор

Нәшриәт эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Музей 30-ға яҡын айырым баҫма һәм һәр йылғы ике мәҡәләләр йыйынтығы сығара, улар араһында: А.А.Титовтың «Ростовский уезд Ярославской губернии» китабы, каталогтар, Ростов өлкәһе һәм Ростов архитектураһы буйынса ғилми баҫмалары, белешмәләр һәм бер нисә тарихи-крайҙы өйрәнеү баҫмалары бар[22].

Ростов еренең тарихы һәм мәҙәниәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1991 йылдан башлап конференцияларҙа тәҡдим ителгән докладтар нигеҙендә йылына бер тапҡыр сыға[22]. Баҫмаларҙың темалары: археология, архитектура, генеалогия, икона яҙыу сәнғәте, сәнғәт фәне, тарих һәм тыуған яҡты өйрәнеү

Филиалдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Эшләүсе филиалдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Боголюбский музейы — 1924 йылда барлыҡҡа килә [23].
  • Ишне йылғаһында Иоанн Богослов сиркәүе — Богослов ауылында урынлашҡан[24]. Төбәктә берҙән-бер XVII быуат ағас сиркәүе.
  • Ростов сауҙагәрҙәре музейы — 2008 йылдың августында, "Ростов кремле" музей-ҡурсаулығының 125 йыллығына асылған[25].

Ябылған филиалдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Спас-Яковлевский монастыры — филиал 1989— 1991 йыл дауамында эшләгән, әлегә бөтә комплексы рус православие сиркәүенә тапшырылып бөтмәгән .

Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Баниг, Владимир Сергеевич
  • Каровский, Стефановна Наталия
  • Леонтьев, Андрей Евгеньевич
  • Мельник Александр Гаврилович

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Департамент культуры Ярославской области. Федеральные государственные учреждения культуры.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Виденеева А. Е., Грудцына Н. В. «С восторгом преклоняюсь перед древностями Ростова…». К 125-летию Ростовского музея
  3. 3,0 3,1 3,2 Крестьянинова Е. История Ростовского музея в его праздничных датах. К 125-летию Ростовского музея
  4. Алексеева О. В. Московское Археологическое общество и его роль в организации музеев России. История, культура Ростовской земли
  5. 5,0 5,1 Крестьянинова Е. И., Никитина Г. А. Музей и его роль в общественной жизни Ростова: прошлое и современность. История, культура Ростовской земли
  6. Сайт Ростовского музея. Тәүге сығанаҡтан архивланған 26 август 2009. 4 март 2010 тикшерелгән.
  7. Крестьянинов Е. И., А. Г. Никитин Граждандар Ростовта. — Ростовта, 2009. — С. 227-241.
  8. 5
  9. Мельник А архив Ростов ни өсөн кәрәк?. v-rostove.ru
  10. Виденеева а. е . музейы боронғо сиркәү Ростов 1922 йыл. 125-йыллығын музей ростов
  11. Г. п. аграфон Ростов бүлексәһе мәскәү археология институтында(недоступная ссылка). Ер тарихы һәм мәҙәниәте Ростов
  12. Ростовский кремль решено вернуть Русской православной церкви// 30.09.2010 Городской телеканал
  13. Элина Труханова Ростовский кремль будет передан Русской православной церкви//Российская газета
  14. Ростовский кремль вернут церкви//Комсомольская правда
  15. Александр Зубков Сырой проект передачи Ростовского кремля Церкви «допекли» за три недели//gzt.ru
  16. Элина Труханова Заповедник ждет паломников//Российская газета
  17. Рабочая концепция с. 14//Сайт Фонда имени Григория Богослова
  18. Картинная галерея(недоступная ссылка)
  19. Древнерусское искусство(недоступная ссылка)
  20. Сайт музея финифти. Тәүге сығанаҡтан архивланған 6 декабрь 2008. 10 ноябрь 2018 тикшерелгән.
  21. Холопов Б. Ростов Великий в калейдоскопе времен. «Дружба Народов» 2001, № 7
  22. 22,0 22,1 Библиотека Ростовского кремля  (рус.). www.rostmuseum.ru. 17 март 2019 тикшерелгән.
  23. Борисоглебский монастырь. Тәүге сығанаҡтан архивланған 23 ғинуар 2008. 4 март 2010 тикшерелгән.
  24. Церковь Иоанна Богослова Ҡалып:Webarchive
  25. 26

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]