Русь

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Русь
Кем хөрмәтенә аталған Рус[d] һәм Русь[d]
Административ үҙәк Киев, Чернигов ҡалаһы һәм Переяслав
Хәҙерге административ берәмек сиктәрендә урынлашҡан Украина, Беларусь һәм Рәсәй
Тәбиғи-географик объекты сиктәрендә урынлашҡан Көнсығыш Европа
Алмаштырылған Русские княжества[d]
Урынлашыу картаһы
 Русь Викимилектә

Русь — Көнсығыш Европала киң этномәҙәни төбәк, көнсығыш славян ерҙәренең тарихи исеме. Был ерҙәрҙә барлыҡҡа килгән йоғонтоло Киев Русе боронғо берҙәм рус халҡын, телен һәм мәҙәниәтен формалаштырыуға нигеҙ була. Уның сәйәси сәскә атыуы X—XI быуатҡа тура килә.

988 йылда Русь көнсығыш христиан йолалары буйынса суҡындырыла.

Феодаль Рустә үҙ-ара һуғыштар һәм ошо фонда монголдар баҫып инеүе уның удел кенәзлектәренә тарҡалыуына килтерә, һәм уның өлөштәре тышҡы власть көс үҙәктәренең хакимлығы аҫтына эләгә, XV быуат аҙағында Төньяҡ-Көнсығыш Рустә бойондороҡһоҙ берҙәм Рус дәүләте барлыҡҡа килә, уның Бөйөк Литва кенәзлеге һәм артабан Речь Посполитая менән көрәше, урыҫ ерҙәрен йыйыуы бер нисә быуат дауамында Көнсығыш Европа сәйәсәтенең һәм тарихының төп билдәләүсе һыҙаттарының береһенә әйләнә.

Исеме[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Русь атамаһы русь ҡәбилә (йәки социаль төркөм) исеменән килеп сыҡҡан, ул Боронғо Рус дәүләтенең юғары ҡатламын тәшкил иткән булған[1]. Шулай уҡ төньяҡ Иран, славян һәм башҡа ҡайһы бер этимологиялар бар[2].

Тарихы[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Дәүләтселектең барлыҡҡа килеүе[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Тәүге телгә алыуҙар[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Рус ҡалаларының үҫеше[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

XI быуат Киев макеты

Боронғо рус дәүләте[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Рюрик Дәүләте (Новгород Русе)[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Киев Русе[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Русь монголдар баҫып алыуынан һуң[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Русь монгол-татар иҙеүе аҫтында[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Мәскәүҙең Литва һәм Речь Посполитая менән көнәркәшлеге[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Ҡырым-нуғай һөжүмдәре[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Халҡы[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Русь менән бәйле этнонимдар[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Боронғо урыҫ халҡы һәм XVII быуатҡа тиклем дөйөм урыҫ аңының үҫеше[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Мәҙәниәте[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Телмәр хәле[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Дине[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Хоҡуҡиәт[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]


Был тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып Википедия проектына ярҙам итә алаһығыҙ.