Рәсәй Федерацияһы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Рәсәй Федерацияһы
Российская Федерация
Рәсәй флагы гербы Рәсәй
Рәсәй флагы Рәсәй гербы
Russian Federation.png
«» (тыңларға )
Нигеҙ һалынған б.э. 862 й.
Рәсми телдәр Урыҫ теле
Баш ҡала Мәскәү
Иң ҙур ҡалалары Мәскәү,
Санкт-Петербург,
Новосибирск,
Екатеринбург,
Түбәнге Новгород,
Ҡазан,
Һамар,
Омск,
Силәбе,
Дондағы Ростов,
Өфө
Идара итеү формаһы Президент республикаһы
Президент
Хөкүмәт Рәйесе
Владимир Путин
Дмитрий Медведев
Территория
  • Барыһы
  • % һыу.
1 урын
17 125 407 км²
4,25
Халыҡ
  • Барыһы (2010)
  • Тығыҙлыҡ
9 урын
142 200 мең кеше
8,38 кеше/км²
ЭТП
  • Бөтәһе (2007)
  • Кеше башына
7 (2007) урын
2,223 трлн.[1] $
9612[2] $
Валюта Рәсәй һумы
Телефон коды +7
Сәғәт бүлкәте UTC +3…+12 [3]


Рәсәй Федерацияһы, Рәсәй (рус. Россия) — көнсығыш Европала һәм төньяҡ Азияла урынлашҡан федератив республика системаһы буйынса ойошҡан күп милләтле дәүләт. Территорияһының майҙаны 17 125 407 км²[4]. Халыҡ һаны 146 267 288 кеше. Баш ҡалаһы — Мәскәү. Дәүләт теле — урыҫ теле.

2012 йылдың 7 майында президент булып Владимир Владимир улы Путин һайланды.

Рәсәй егерме дәүләт менән сиктәш (донъяла иң ҙур күрһәткес), уларҙың араһында дүртәүһе өлөшләтә танылған, ҡоро ер буйынса Норвегия, Финляндия, Эстония, Латвия, Литва, Польша, Белоруссия, Украина, Абхазия, Грузия, Көньяҡ Осетия, Әзербайжан, Ҡаҙағстан, Ҡытай Халыҡ Республикаһы, Монголия, Корея Халыҡ-Демократик Республикаһы, ДХР, ЛХР менән, диңгеҙ буйынса Япония, АҠШ менән сиктәре бер.

Халыҡтың күп өлөшө (75 % тирәһе) үҙен православие диненә ҡағылышлы, тип күрһәтә.

Аҡса берәмеге — Рәсәй һумы.

Йәҙрә ҡоралы булған дәүләт, Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының Именлек Советының даими ағзаһы.

Дәүләт ҡоролошо[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рәсәй Федерацияһы Конституцияһына ярашлы, дәүләт власы закондар сығарыу, башҡарма, суд йүнәлештәренә бүленә.

Закондар сығарыу власы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рәсәй Парламенты — Федераль Йыйылыш — ике палатанан тора:

  1. Федерация Советы
  2. Дәүләт Думаһы

Башҡарма власы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рәсәй Хөкүмәте статусы һәм хоҡуғы Рәсәй Федерацияһы Конституцияһының 6-сы статьяһында һәм «Рәсәй Федерацияһының Хөкүмәте тураһында» федераль законы менән билдәләнгән[5].

Рәсәй Хөкүмәте рәйесе — Дмитрий Медведев.

Суд власы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рәсәйҙен суд системаһы составында:

  1. Юғары суд
  2. Конституция Суды

06.02.2014 Рәсәйҙең арбитраж суды бөтөрөлөп, Рәсәйҙең юғары суды менән берләште.

Административ ҡоролошо[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рәсәй Федерацияһы Конституцияһының 65-се статьяһына ярашлы, Рәсәй республикалар, крайҙар, өлкәләр, федераль әһәмиәттәге ҡалалар, автономиялы өлкә, автономиялы округтарҙан тора.

Иктисад[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рәсәйҙең иң эре компаниялары (Forbes Global 2000 буйынса, 2014 йыл)[13].

Gazprom hq.jpg
Akademika Sakharova 2 Aug 2009 01.JPG
Moscow, Sofiyskaya Embankment 26.jpg
Sistema.jpg
Moscow Kuznetsky Most Street 15-8.jpg
TatNeft office in Almetievsk.JPG
Газпром штаб-фатиры Лукойл штаб-фатиры Роснефть штаб-фатиры Система АФК-һы штаб-фатиры Мәскәү Банкы штаб-фатиры Татнефть штаб-фатиры Әлмәттә

Дәүләт гимны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

(аудио)
Рәсәй Федерацияһы гимны
Ҡабат тыңлау өсөн ярҙам
Башҡортса Русса

Рәсәй — беҙҙеӊ изге дәүләтебеҙ,
Рәсәй — беҙҙеӊ яратҡан илебеҙ.
Көслө ихтыяр, бөйөк дан —
Һәр ваҡытта һинеӊ байлығың!

Ҡушымта:
Дан һиӊә, дан, беҙҙеӊ азат Ватаныбыҙ,
Ҡәрҙәш халыҡтарҙың мәӊгелек берлеге!
Ата-бабалар биргән халыҡ аҡылы!
Дан һиӊә, илебеҙ! Беҙ һинең менән ғорурланабыҙ!

Көньяк диӊгеҙҙәрҙән поляр өлкәгәсә
Урман — ҡырҙарыбыҙ һуҙылған
Был донъяла бер генә һин —
Хоҙай һаҡлаған туған еребеҙ!

Ҡушымта.

Хыял һәм тормош өсөн мөмкинлектәрҙе
Беҙгә киләсәк йылдар бирә.
Беҙгә Ватанға тоғролоҡ көс бирә,
Былай булған, былай бар һәм былай мәңге булыр!

Ҡушымта.

Россия — священная наша держава,
Россия — любимая наша страна.
Могучая воля, великая слава —
Твоё достоянье на все времена!

Припев:
Славься, Отечество наше свободное,
Братских народов союз вековой,
Предками данная мудрость народная!
Славься, страна! Мы гордимся тобой!

От южных морей до полярного края
Раскинулись наши леса и поля.
Одна ты на свете! Одна ты такая —
Хранимая Богом родная земля!

Припев.

Широкий простор для мечты и для жизни
Грядущие нам открывают года.
Нам силу даёт наша верность Отчизне.
Так было, так есть и так будет всегда!

Припев.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. IMF report data (апрель 2007 й)
  2. IMF report data (апрель 2007 й) 
  3. На территории России действует декретное время
  4. https://rosreestr.ru/upload/documenty/doc_Gos-doc_2011.rar Государственный (национальный) доклад о состоянии и использовании земель в Российской Федерации в 2011 году (на 1 января 2012 года)] (стр. 171) // Федеральная служба государственной регистрации, кадастра и картографии (Росреестр) (рус.)
  5. Федеральный конституционный закон «О Правительстве Российской Федерации» kremlin.ru 17 декабря 1997.
  6. 6,0 6,1 В состав Архангельской области входит Ненецкий автономный округ.
  7. Административный центр — город Санкт-Петербург не входит в состав Ленинградской области.
  8. Мәскәү Мәскәү өлкәһеэ инмэй.
  9. 9,0 9,1 9,2 Төмән өлкәһенә ХМАО-Югра һәм ЯНАО инә.
  10. [1].
  11. [2].
  12. [3].
  13. Global 2000 Leading Companies  (инг.). Forbes. 13 июнь 2014 тикшерелгән.
  14. Джерси.
  15. Британ Виргин утрауҙары.
  16. Багам утрауҙар.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]