Сводеш күсермә төрки телдәр

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Башҡорт Chuvash Yakut Tuvan Khakas Standard Altai Tatar Balkar Karachay Kumyk Nogai Karakalpak Kazakh Kyrgyz Uzbek Uyghur Turkmen Azerbaijani Turkish Crimean Tatar Karakhanid
1 мин эпĕ мин мен мин мен мин мен мен мен мен men мен мен men măn men mən men
2 һин эсĕ эн сен син сен син сен сен сен сен sen сен,
сіз (polite)
сен,
сиз (polite)
sen săn sen sən sen
3 ул вăл кини ол ол ол ул ол ол ол ол ol ол ал u u ol o o
4 беҙ эпир биһиги бис пiс бис без биз биз биз биз biz бiз биз biz biz biz biz biz
5 һеҙ эсир эһиги силер сiрер слер сез сиз сиз сиз сиз siz сендер,
сiздер (polite)
силер,
сиздер (polite)
siz, sizlar, senlar siz,
silăr,
sizlăr,
sănlăr
siz siz siz
6 улар вĕсем кинилэр олар олар олор алар ала ала олар олар olar олар алар ular ular olar onlar olar
7 был ку бу бо пу бу бу бу бу бу бу bul бұл бу, бул bu bu,
mavu
bu bu bu
8 теге лешĕ, çавă, вăл ол; сол (the very that) ол ол ол теге, шул йинендагъы, ол ол шо, ол сол, анав, ол sol, ana, ol сол тиги, ошол shu, o'sha u,
avu,
shu
şu, şol o ; şu; о
9 бында кунта манна мында, бо черде мында мында монда, биредә, бу җирдә мында, блайда мында, былайда мунда, шунда мунда bunda, bul jerde мұнда бул жерде, мында bu yerda, bu yoqda, bu yonda bunda,
bu yărdă,
mayărdă,
mana
şu taýda, onda, bäri burada , , mında
10 тегендә унта, çавăнта, лере онно ында анда анда тегендә, анда, шул җирдә анда анда, алайда онда онда onda, sonda, ol jerde, sol jerde онда, анда тиги жакта, тиги жерде, анда u yerda, u yoqda, u yonda unda,
u yărdă
ol ýerde, o taýda orada , , anda
11 кем кам ким кым кем кем кем ким ким ким ким kim кiм ким kim kim kim kim kim
12 нимә мĕн туох чүү (Khalkha) ниме неме, не нәрсә, ни не не не, не зат не, не зат ne не эмне nima, na nemă näme ne , , ,
13 ҡайҙа ăçта ханна кайда хайда кайда кайда къайда къайда къайда кайда qayda қайда кайда, кана qayerda, qayda nădă,
qăyărdă,
qăyăr
nirede harada , qayda , ,
14 ҡасан хăçан хаһан кажан хаӌан качан кайчан къачан къачан къачан кашан qashan қашан качан qachon qachan,
qanchidă,
năchchidă
haçan haçan ; ; (what time, hour) qaçan
15 нисек мĕнле хайдах кандыг хайди кандый ничек къалай къалай нечик калай qalay қалай, нешік кандай, нечик qalay, qanday, nechik qandaq nähili, niçik; häýsy (which) necə, nətər nasıl
16 түгел çук суох эвес, чок нимес, чох эмес, joк түгел тюйюлдю тюл, тюйюл тюгюл тувыл emes емес эмес emas, yo'q yoq, ămăs däl deyil , (no!, not!) degil ,
17 бөтә пĕтĕм, пур, пурте бары, бүтүн бүгү, хамык, шупту, дөгере прай, тикci, тооза кöндӱрe, ончо, ӱзе,бары бөтен, бары, һәммә битеу бары, бютеу бары, бютюн баьри, савлай barlıq, pu'tkil, pu'tin бәрi, бүкiл баары, бардык, бүткүл (the whole) barcha, hamma, butun, bari, borliq hămmă {Pers.}, barchă, pütün, barliq bary, hemme, ähli, her bütün, hamısı ; ; (Pers.) bütün, ep, episi ,
18 күп нумай элбэх, үгүс хөй; көвей (noun, rare) кöп кöп күп кёп кёб кёп коьп ko'p көп көп koʻp köp köp çox çoq ,
19 бер нисә темиçе хас да, ханнык эрэ; аҕыйах (a few) каш (a few) ; бир каш, шала, кашкыйна нинӌе-де, кöп нимес (a few) ; сала бир канча (a few) берничә бир талай, бир ненча бир ненча бир нече бир неше bir neshe бiрнеше бир нече bir necha, bir qancha, ba'zi, ayrim bir qanchă 'a few', azraq (literally "fewer"), băzi {Arab.} birnäçe, berentak bəzi (some of the) ; bir neçə (a few) , (Ar.) ; (a few) , (a little) bazı (some of the) ; bir qaç (a few)
20 аҙ сахал аҕыйах эвээш, бичии; ас (almost, a little) ас ас аз биркесек, бираз, аз аз аз аз az аз аз oz, kam, picha az az az az
21 башҡа урăх атын өске, ыынды; башка (separate) пасха башка башка башхасы, бирси башха башгъа, оьзге баска basqa, bo'ten басқа башка boshqa, o'zga bashqa, özgă, artuq başga başqa, digər , , (Per.) başqa, diger , ,
22 бер пĕрре биир бир пир бир бер бир бир бир бир bir бiр бир bir bir bir bir bir
23 ике иккĕ икки ийи iкi эки ике эки эки эки эки eki екi эки ikki ikki ikki iki eki
24 өс виççĕ үс үш ӱс ӱч өч юч юч уьч уьш u'sh үш үч uch üch üç üç üç
25 дүрт тăваттă түөрт дөрт тöрт тöрт дүрт терт тёрт дёрт доьрт to'rt төрт төрт toʻrt tört dört dörd dört
26 биш пиллĕк биэс беш пис беш биш беш беш беш бес bes бес беш besh băsh bäş, kelle beş beş
27 ҙур, бөйөк, эре, дәү, оло, оҙон, өлкән пысăк, мăн улахан улуг улуг јаан зур уллу, деменгили уллу, тамада уллу уьйкен u'lken үлкен чоң katta, buyuk, ulkan chong 'older', yoghan, büyük, zor {Pers.} "force(ful)" uly (older) ; çişik böyük , (great, grand) büyük ,
28 оҙон вăрăм уһун узун узун узун озын узун, узакъ узун узун узын uzın ұзын узун uzun uzun uzyn uzun uzun
29 киң сарлака, анлă киэҥ, кэтит делгем, калбак; алгыг (clothes) чалбах, аллығ кэҥ киң кенг кенг генг, энли кенъ, энли ken', enli кең кең keng kăng giňiş, giň geniş , keñ, keniş ,
30 ҡалын хулăн халыҥ кылын халын калын, jooн калын базыкъ, семиз, къалын къалын къалын калын, юван qalın', juwan қалың калың qalin, yo'g'on qelin galyň qalın , (dense) qalın
31 ауыр йывăр ыар, ыарахан аар аар уур авыр ауур ауур авур авыр awır ауыр оор ogʻir eghir agyr ağır ağır
32 бәләкәй, кесе пĕчĕк кыра, куччугуй, кыччыгый биче, бичии кiчиӌек кичинек, кичӱ кечкенә, кече гитче гитче гиччи кишкей kishkentay, kishkene кіші, кішкене, кішкентай кичинекей, кичине kichkina, kichik kichik kiçi, kiçijik kiçik; balaca kiçik ,
33 ҡыҫҡа кĕске кылгас чолдак, кыска хысха кыска кыска къысха къысха къысгъа кыска qısqa қысқа кыска qisqa qisqa gysga qısa qısqa ,
34 тар ансăр; тăвăр (tight) кыараҕас, синньигэс тар, кызыы нiске (not wide), тaр (tight) тар тар тар тар тар тар tar тар тар tor tar dar dar tar
35 нәҙек çӳхе, çинçе синньигэс; чараас (as clothes) чиңге, чуга чуғаӌах, чуға; niske чичке, jука нечкә, нәзек ингчге, жукъа ингичге инче, назик, юкъкъа йинишке, назик jin'ishke, na'zik жiңiшке ичке, жука ingichka, yupqa, nozik inchikă, yupqa inçe nazik, incə , ince ,
36 ҡатын хĕрарăм дьахтар херээжен, кадай, херээжен кижи ипчi кiзi ӱй кижи, эмеген (Mong.) ,катын хатын тиширыу тиширыу къатын гиши хатын-кыз hayal, qatın әйел, қатын аял (Arabic) ayol, xotin, qiz ayal heleý, aýal qadın qadın ,
37 ир арçын эр киһи эр (кижи) ир кiзi эр кижи ир эр киши, эркегирыу эркиши, эркегирыу эркек, эр гиши эр, эркек erkek ер, еркек эркек erkak ăr,
ărkăk
erkek (adam) kişi , , (Ar.)
38 кеше, әҙәм çын, этем киһи кижи кiзi кижи ,адам кеше адам, киши адам адам, гиши аьдем kisi, adam кiсi, адам киши
адам (Arabic)
kishi, odam, inson insan, kishi ynsan, adam, kişi insan, adam (Ar.), (person, individual) insan, adam, kişi
39 бала, caбый, бәпес ача оҕо уруг пала, олған бала бала, сабый бала, сабий бала, сабий бала бала bala бала бала bola, chaqa bala çaga bala, uşaq, çağa bala
40 ҡатын арăм ойох, кэргэн кадай, амдыы кижи ипчiзi эмегени, ӱй кижизи,катын, хатын къатын, юй бийче къатын къатын хатын, пише hayal, qatın әйел, қатын аял (Arabic)
катын
xotin, ayol, rafiqa khotun {Mong.}, ayal "woman", yoldash 'spouse' aýal arvad, əyal , , (woman) apay
41 ир упăшка эр эр, ашак ирi öбöгöни, эр кижизи,эр,кӱйӱ ир эр эр эр эр, киев, бай ku'yew, er күйеу күйөө er, kuyov yoldash 'spouse', ăr "man" är, adam ər , (man) aqay
42 әсә, инә анне ийэ ие, ава иӌе, ине эне ана ана, ання ана ана ана ana, ene ана эне ona, aya, oyi ana eje ana , ana ,
43 ата атте аҕа ада, ача аба; ада ада ата ата, аття ата ата ата a'ke, ata әке, ата ата ota, ada dada, ata kaka ata , (ancestor) ata
44 йәнлек, хайван, мал чĕр чун, выльăх кыыл, харамай аң-мең, аң (beast) аң (beast) тынду; аҥ (beast) хайван (Pers.), җәнлек хайыуан, жаныуар хайыуан, джаныуар гьайван айван, янувар haywan хайуан, жануар айбан (Arabic)
жаныбар (Persian)
аң (beast)
hayvon, jonivor haywan {Pers. < Arab.}, janliq {Pers. plus suffix} haýwan heyvan (Pers.) ayvan
45 балыҡ пулă балык балык палых балык балык чабакъ чабакъ балыкъ балык balıq балық балык baliq beliq balyk balıq balıq
46 ҡош кайăк көтөр; чыычаах (birdie) куш хус куш кош чыпчыкъ чыпчыкъ къуш кус qus құс куш (bird of prey)
чымчык (small bird)
илбээсин (game)
qush qush guş quş quş
47 эт йытă ыт ыт адай (Tung.?) ийт эт ит ит ит ийт iyt ит ит it, kuchuk, ko'ppak it it; köpek (male); güýük it, köpək , köpek, it
48 бет пыйтă быт быт пiт бийт бет би бит бит бийт biyt бит бит bit pit bit bit bit
49 йылан çĕлен моҕой (Even.) , эриэн үөн чылан чылан jылан елан жилян джылан йылан йылан jılan жылан жылан ilon yilan ýylan ilan yılan
50 ҡорт, селәүсен ăман, хурт үөн курт, шыйлашкын хурт курт суалчан, чели къурт къурт хурт курт qurt құрт курт qurt qurut gurt, gurçuk qurd , qurt
51 ағас йывăç мас (Tung.) ыяш ағас агаш агач терек терек терек терек ag'ash ағаш бак (Persian)
дарак (Persian)
daraxt; yogʻoch (wood) dărăkh {Pers.}, yaghach 'wood, lumber' bag, agaç ağac terek
52 урман вăрман тыа, ойуур арга, арыг, эзим ағас арка, агаш, ормон урман агъач агъач, чегет орман, агъачлыкъ орман tog'ay орман, тоғай токой oʻrmon, toʻqay ormanliq 'forest(ed)',
orman
tokaý meşə, orman orman
53 ботаҡ, сыбыҡ патак, туя мас; баалкы (Rus) ; тайах будук, даянгыыш, сып таях табық ,таяк таяк таякъ таякъ таякъ таяк tayaq таяқ таяк yogʻoch, tayoq choqmaq, tayaq 'stick, cane', soyla 'twig' çöp; taýak (stick, cane) çubuq ; , (support) çubuq
54 емеш çимĕç фрукт (Rus) чимис фрукт, нимис јилек, јискен,јеммыш җимеш жемиш, кёгет кёгет емиш емис jemis, miywe жемiс жемиш meva mevă {Pers.} miwe meyvə , (Pers.) meyva, yemiş
55 орлоҡ вăрлăх, вăрă туораах, бурдук үрезин ӱрен ӱрен бөртек, орлык урлукъ, бюртюк урлукъ урлукъ урлык tuqım, urıq ұрық, тұқым урук, үрөн urugʻ, tuxum uruq tohum toxum (Pers.), (lump, knob, tumor) urluq, tuhum
56 япраҡ çулçă сэбирдэх бүрү пӱр бӱр, бӱри,јалбырак яфрак чапракъ чапракъ япыракъ япырак japıraq жапырақ жалбырак yaproq, barg yopurmaq ýaprak yarpaq yaprak
57 тамыр тымар силис; төрдө (base) дазыл чилеге; тазыл таммыр тамыр тамыр тамыр тамур тамыр tamır тамыр тамыр ildiz, tomir yiltiz kök; düýp (base) kök, tüp , (vein) tamır , ,
58 ҡайыр, ҡабыҡ хупă, хуйăр хатырык чөвүрээ хахпас, хабых чобра,kabïq кабык къабукъ къабукъ къабукъ кабык qabıq қабық кабык qobiq, qobuq qovzaq gabyk qabıq qabuq
59 сәскә чечек, çеçке сибэкки; чэчик (rare?) чечек чахаях, порчо чечек чәчәк, гөл гюл, гокка гюл, гокка чечек шешекей gu'l гүл, шешек гүл (Persian) gul, (chechak) gül {Pers.}, chechăk (esp. blossoms of trees) gül çiçək, gül çiçek
60 үлән курăк от оът от öлöн, от үлән ханс, кырдык, отлау ханс от оьлен sho'p от, шөп чөп, от oʻt, oʻlan ot,
ot-chöp,
chöp
ot ot ot
61 бау вĕрен, пăяв, çип быа; хендир, чеп, аркан, баг пағ, арғамӌы буу, армакчы бау, аркан, ји,п аркъан, жип, бау джиб, джыджым йип, аркъан бав, аркан jip жiп, арқан жип, аркан arqon, ip, bog' arqan tanap, ýüp; urgan (thick) ip ; urgan (thick) arqan, yip, sıcım ,
62 тире тир тирии кеш, алгы (animal) теер тере тире тери тери тери тери teri терi тери teri teră deri (animal); ham (human) dəri teri
63 ит аш, какай эт эът ит эт ит эт эт эт эт et, go'sh ет эт goʻsht; et gösh {Pers.}, ăt 'flesh' et ət et
64 ҡан юн хаан хан хан кан кан къан къан къан кан qan қан кан qon qan gan qan qan
65 һөйәк шăмă уҥуох сөөк сööк сööк сөяк сюйек сюек сюек суьек su'yek сүйек сөөк suyak söngăk süňk sümük kemik, süyek
66 май çу сыа үс, чаг чағ, симiс, ӱс ӱс, jay ,јуу май жау джау май, яв май may май май yogʻ, moy yagh, may yağ yağ yağ, may , ,
67 йомортҡа çăмарта сымыыт чуурга нымырха jымртка йомырка гаккы, жумуртха гаккы йымырткъа юмыртка ma'yek жұмыртқа, тұқым (dialect) жумуртка tuxum, yumurtqa tukhum ýumurtga yumurta yımırta
68 мөгөҙ мăйрака муос мыйыс мӱус мӱӱс мөгез мюйюз мюйюз мююз муьйиз mu'yiz мүйiз мүйүз шох, (muguz), shox münggüz şah (Pers.) buynuz müyüz, boynuz
69 ҡойроҡ хӳре кутурук кудурук хузурух куйрук койрык къуйрукъ къуйрукъ къуйрукъ куйрык quyrıq құйрық куйрук dum, (quyruq) quyruq guýruk quyruq quyruq
70 ҡаурый тĕк түү, куорсун чүг чӱг jун каурый къанат тюк тюк тюк кушын pa'r жүн, қауырсын жүн jun, tuk, pat păy ýelek tük , (wool) tük ,
71 сәс çӳç баттах, ас, түү; кыл (horse’s) чаш, дүк; хыл сас, хыл чач; кыл (single) чәч, кыл чач чач, тюк чач, тюк, къыл шаш, кыл shash, tu'k, qıl шаш, түк, қыл чач soch, qil; yol (horse’s) chach (of a person's head), tük, qil 'bristles' saç, tüý, gyl saç, qıl (on body) , (on body) saç, qıl (on body) , ,
72 баш пуç төбө, бас баш пас баш баш баш баш баш бас bas, gelle бас баш bosh bash baş baş baş
73 ҡолаҡ хăлха кулгаах кулак хулах кулак колак къулакъ къулакъ къулакъ кулак qulaq құлақ кулак quloq qulaq gulak qulaq qulaq ,
74 күҙ куç харах карак харах кöс күз кёз кёз гёз коьз ko'z көз көз koʻz köz көз göz köz
75 танау сăмса мурун, мунну думчук пурун, тумзух, тунӌух тумчук,murïn,мурун борын бурун бурун бурун бурын murın мұрын мурун burun burun burun burun burun
76 ауыҙ çăвар айах аас аас оос авыз ауз аууз авуз авыз awız ауыз ооз ogʻiz aghiz agyz ağız ağız
77 теш шăл тиис диш тiс тиш теш тиш тиш тиш тис tis тiс тиш tish chish diş diş tiş
78 тел чĕлхе тыл дыл тiл тил тел тил тил тил тил til тiл тил til til dil dil til
79 тырнаҡ чĕрне тыҥырах дыргак тырғах тырмак тырнак тырнакъ тырнакъ тырнакъ тырнак tırnaq тырнақ тырмак tirnoq tirnaq dyrnak dırnaq tırnaq
80 аяҡ ура атах даван, тавангай, бут азах ayaq, айак, аяк аяк табан аякъ аякъ табан taban аяқ аяк oyoq ayaq aýak ayaq , (sole of a foot) ayaq
81 бот пĕçĕ буут (thigh, leg) бут, дөңмек (thigh) азах; бут (thigh) бут бот аяҡ бут аякъ, бут аяк ayaq аяқ, бұт бут oyoq, put put aýak qıç (Pers.), (thigh) bacaq
82 тубыҡ чĕр куççи тобук дискек тiзек тизе тез тобукъ тобукъ тобукъ, тиз тиз dize тiзе тизе tizza tiz dyz diz , (elbow), (heel) tiz
83 ҡул алă илии хол хол кол кул къол къол къол кол qol қол кол qoʻl qol el əl , (arm) el
84 ҡанат çунат кынат чалгын ханат канат канат къанат къанат къанат канат qanat қанат канат qanot qanat ganat qanad qanat
85 ҡорһаҡ хырăм ис ижин, хырын харын, icтi карын, курсак эч, корсак къарын къарын къарын, къурсакъ иш, курсак qarın, ish, qursaq қарын, іш карын, ич, курсак qorin qorsaq garyn qarın , (maw, stomach) qursaq, qarın
86 эсәк пыршă оһоҕос шөйүндү iчеге ичеге эчәк чегиле ичеги, чеги ичек ишек ishek iшек ичеги ichak üchăy 'intestine' içege bağırsaq, içalat , bağırsaq
87 муйын мăй моонньу, моой моюн мойын мойын муен боюн боюн боюн мойын moyın мойын моюн boʻyin boyun boýun boyun boyun
88 арҡа çурăм кэлин, арҕа оорга уча, арға, пiл бел, арка арка аркъа сырт аркъа арка arqa арқа арка orqa arqa arka, yagyrny arxa, kürək , , (waist) arqa, sırt ,
89 имсәк кăкăр эмиий эмиг имжек эмчек имчәк кёкюрек, ёшюн, эмчек кёкюрек, ёшюн кёкюрек, тёш коькирек ko'kirek, to's, gewde кеуде, көкірек, төс эмчек emchak ămchăk emjek döş , , (nipple) köküs, kökrek ,
90 йөрәк чĕре сүрэх чүрек чӱрек јӱрек йөрәк жюрек джюрек юрек юрек ju'rek жүрек жүрөк yurak yürăk ýürek ürək yürek ,
91 бауыр пĕвер быар баар паар буур, баар бавыр бауур бауур бавур бавыр bawır бауыр боор jigar jigăr {Pers.}, beghir bagyr ciyər , (breast, bosom) qara ciger
92 эсеү ĕçме ис ижер iзерге ич эчәргә ичерге ичерге ичмек ишуьв ishiw iшу ичүү ichmoq ichmăk (iching!) içmek içmək içmek
93 ашау çиме аһаа, сиэ чиир чирге , је ашарга, җияргә, җию ауузланыргъа, ашаргъа ашаргъа ашамакъ ев, ашав jew жеу же yemoq yimăk ~ yemăk (yăng!) iýmek yemək , (food) aşamaq
94 тешләү çыртма ытыр ызырар; туткулаар ызырарға, тударға тиште тешләргә къабаргъа къабаргъа хапмакъ тислев tislew тiстеу тиште tishlamoq chishlimăk (chishlăng!) dişlemek dişləmək ; (bite off) tişlemek ,
95 имеү ĕмме эм сорар, эмер (as breast) сорарға, эмерғе соор имәргә эмерге эмерге эммек, сормакъ эмуьв, сорув emiw, sorıw ему, сору эмүү, соруу emmoq, soʻrmoq ămmăk (eming!) emmek əmmək , emmek ,
96 төкөрөү сурма силлээ дүкпүрер тӱкӱрерғе тӱкӱр төкерергә тюкюрюрге тюкюрюрге тюкюрмек туькируьв tu'kiriw түкiру түкүрүү tuplamoq tükürmăk (tükürüng!) tüýkürmek tüpürmək tükürmek
97 ҡоҫоу хăсма хотуолат кузар хузарға кус костырырга къусаргъа къусаргъа къусмакъ кусув qusıw, qayt etiw құсу кусуу qusmoq qusmak (qusung!) gusmak qusmaq qusmaq ,
98 өрөү вĕрме үр үрер (with mouth) ; хадыыр (wind) ӱрерғе (wind)  ; ӱбӱрерғе ӱр, сок өрергә уфгюрюрге урургъа уьфюрмек, эшмек уьруьв, эсуьв u'rlew, esiw, u'plew үру, үрлеу үйлөө (lips) , согуу, уруу (wind) esmoq chiqmaq (chiqing!) "come/go out" üflemek, öwüsmek üfürmək (wind) , (mouth) esmek (wind) , üfürmek (mouth)
99 тын алыу сывлама тыын тынар тынарға тын, тынарга суларга, тын алга солургъа солургъа тыныш алмакъ тыныс алув dem alıw дем алу дем алуу (Persian) nafas olmoq, dam chiqalmoq năpăs almaq (năpăs eling!) dem almak nəfəs almaq , (have a rest, draw breath) nefes almak
100 көлөү кулма күл каттырар хатхырарга, кӱлерге каткыр көлергә кюлюрге кюлюрге кюлемек куьлуьв ku'liw күлу күлүү, каткыруу kulmoq külmăk (külüng!) gülmek gülmək külmek ,
101 күреү курма көр көөр кöрерге кöр күрергә кёрюрге кёрюрге гёрмек коьруьв ko'riw көру көрүү koʻrmoq körmăk (körüng!) görmek görmək körmek
102 ишетеү илтме иһит дыңнаар истерге ук ишетергә эшитирге эшитирге эшитмек эситуьв esitiw есту угуу, эшитүү eshitmoq anglimaq (anglang!) eşitmek eşitmək , eşitmek
103 белеү пĕлме бил билир пiлерге бил белергә билирге билирге билмек билуьв biliw бiлу билүү bilmoq bilmăk (biling!) bilmek bilmək bilmek
104 уйлау шухăшлама; шутлама (opine) санаа бодаар; боданыр сагышсыраар (worry, think) сағынарға санан уйларга сагъышланыргъа, оюмларгъа сагъыш этерге ойламакъ ойлав oylaw ойлау ойлоо oʻylamoq oylimaq (oylang!), pikir qilmaq (pikir qiling!) pikir etmek, saýmak, üýtmek düşünmək ; (suppose, opine) tüşünmek ,
105 еҫкәү шăшлама (give off smell) сыттаа (give off smell) чыттаар (give off smell) чыстанарға (give off smell) јыт иснәргә ийискерге ийискерге ийислемек ийискилев iyiskew иiскеу (sniff) жыттоо, искөө (sniff), жыт алуу (to sense), искоо (literary) isqamoq (sniff) purimaq (purang!) 'sniff, smell' ysgamak (sniff) iyləmək, qoxlamaq, qoxumaq (give off smell), (to sniff, sense) qoqlamaq
106 ҡурҡыу хăрама куттан коргар хорығарға коркы куркырга къоркъургъа къоркъаргъа къоркъмакъ коркув qorqıw қорқу коркуу qoʻrqmoq qorqmaq (qorqung!) gorkmak, eýmenmek qorxmaq qorqmaq
107 йоҡлау çывăрма утуй удуур узирға уйукта йокларга жукъларгъа джукъларгъа юхламакъ уйклав uyqılaw ұйықтау уктоо uxlamoq ukhlimaq (ukhlang!) uklamak yatmaq yuqlamaq ,
108 йәшәү пурăнма олор, сырыт чурттаар чуртирға jӱр,jes, јаш яшәргә жашаргъа джашаргъа яшамакъ яшав jasaw жасау жашоо yashamoq yashimaq (yashang!) ýaşamak yaşamaq yaşamaq
109 үлеү вилме өл өлүр öлерге öл үләргә ёлюрге, ауушургъа ёлюрге оьлмек оьлуьв o'liw өлу өлүү oʻlmoq ölmăk (ölüng!) ölmek ölmək ölmek ,
110 үлтереү вĕлерме өлөр өлүрер öдiрерге öлтӱр үтерергә ёлтюрюрге, жояргъа ёлтюрюрге оьлтюрмек оьлтируьв o'ltiriw өлтiру өлтүрүү oʻldirmoq öltürmăk (öltürüng!) öldürmek öldürmək öldürmek
111 һуғышыу çапăçма охсус, туһун, кыргыс, сэриилэс демисежир, чаалажар, дайылдажыр кӱрезерге, харбазарға; чаалазарға (war) тартыжар, кӱрежер; jуулажар (war) сугышырга тутушургъа, кюреширге уруш этерге, джагъалашыргъа ябушмакъ, эришмек согысув, кавга этуьв urısıw, sawash etiw соғысу, ұрысу согушуу, урушуу urushmoq (at home) , qurashmoq (war) soqushmaq (soqushung!),
urushmaq (urushung!)
uruşmak (war) , söweşmek, göreşmek (wrestle) , vuruşmaq, savaşmaq, döyüşmək , , (to battle) (to wrestle) dögüşmek , , ,
112 аулау, ауға, һунарға тытма çӳре бултаа аңнаар, аңныыр ацнирға анда,añuulaa ауларга уучуланыргъа ууларгъа ав этмек анъшылав awlaw аулау аң уулоо ovlamoq ovlimaq (ovlang!) awlamak ovlamaq avlamaq
113 һуғыу çапма, шаккама оҕус, сырбат кагар, согар, шанчар cабарға, теерге, урунарға сок сугарга, бәрергә урургъа, согъаргъа урургъа урмакъ согув, урув urıw, sog'ıw ұру, соғу уруу, согуу urmoq urmaq (urung!) patlamak; urmak (beat) vurmaq ; , (to sting) urmaq ,
114 киҫеү касма кыс, быс кезер кизерге кес кисәргә кесерге, жырыргъа кесерге гесмек кесуьв kesiw кесу кесүү kesmoq kăsmăk (kesing!) kesmek kəsmək , kesmek , , ,
115 ярыу пайлама, уйăрма хайыт чарар, оондактаар; чарарға, оодарға (wood) оот, jар ярырга юлеширге, бёлюрге джарыргъа бёлмек боьлуьв bo'liw жару бөлүү, ажыратуу yormoq yarmaq (yering!) ýarylmak yarmaq , yarmaq , , ,
116 сәнсеү, ҡаҙау чикме, тирме батары саай бижектээр, шанчар, шиштээр сазарға сай, сайар,çïnçe чәнчергә чанчыргъа чанчыргъа, сугъаргъа чанчмакъ, кадамакъ шаншув, кадав shanshıw, qadaw сұғу, қадау, шаншу саюу, матыруу sanchmoq, tiqmoq tiqmaq 'to insert' (tiqing!), sanjimaq (sanjang!), pichaqlimaq (pichaqlang!) pyçaklamak, naýzalamak sancmaq, batırmaq, soxmaq , , (pain) soqmaq ,
117 тырнау чăрмалама, черме, шăйăрма тарбаа, тыҥырахтаа дырбактаар тырбахтирға тырма тырнарга тырнаргъа тырнаргъа тырнамакъ тырнав tırnaw тырнау тырмоо tirnamoq tirnaqlimaq (tirnaqlang!) dyrnaçaklamak cızmaq, dırnaqlamaq , (scratch, draw) tırnamaq ,
118 ҡаҙыу алтма, чавма, чакалама, чавалама, чавса кăларма хас казар хазарға кас казырга къазаргъа къазаргъа къазмакъ казув qazıw қазу казуу qazimoq kolimaq (kolang!)—a loan-word, to judge from the stem's containing a back vowel together with a front guttural, but from which language?, qazmaq (qezing!) gazmak qazmaq qazmaq , , ,
119 йөҙөү ишме уһун, харбаа (Even?) эштир чӱзерге эжин,jüsü йөзәргә жюзерге джюзерге юзмек ялдав, юзуьв ju'ziw жүзу сүзүү suzmoq (su) üzmăk (üzüng!) ýüzmek üzmək , (glide) yaldamaq ,
120 осоу вĕçме көт ужар учугарға уч очарга учаргъа учаргъа учмакъ ушув ushıw ұшу учуу uchmoq uchmaq (uchung!) uçmak uçmaq uçmaq ,
121 атлау утма, çӳреме бар, хаамп баар; чоруур (go) парарға, чöрерге бар, јор, јӧр]]⊙ барырга, йөрергә, атлау (stride) жюрюрге, барыргъа джюрюрге, барыргъа юрюмек юруьв жүриў бару, жүру баcуу, жүрүү, баруу yurmoq, bormoq, kezmoq barmaq (bering!), yürmăk (yürüng!) ýöremek, barmak gəzmək, yerimək , , (reach, arrive) (to step) yürmek
122 килеү килме, пыма кэл келир килерге кел килергә келирге келирге гелмек келуьв келиў келу келүү kelmoq kălmăk (keling!) gelmek gəlmək kelmek
123 ятыу выртма сыт чыдар чадарға jaт, jиадып jaт ятарга жатаргъа джатаргъа ятмакъ ятув жатыў жату жатуу yotmoq yatmaq (yeting!) ýatmak, uzanmak uzanmaq, yatmaq , yatmaq, uzanmaq
124 ултырыу ларма олор олурар одырарға отур утырырга олтурургъа олтурургъа олтурмакъ олтырув отырыў отыру отуруу oʻtirmoq olturmaq (olturung!) oturmak oturmaq oturmaq
125 тороу тăма тур турар турарға тур торырга сюелирге, сирелирге сюелирге, сирелирге турмакъ турув турыў тұру туруу turmoq turmaq (turung!) durmak durmaq turmaq
126 боролоу пăрма, çавăрма эргит, эрий ээр, эргилдирер айлан(дыр)арға, айландыры бызарға бурыл